Nghị định 49/2020/NĐ-CP có hiệu lực thi hành từ 15-6: Tạo điều kiện người lầm lỡ tái hòa nhập cộng đồng

Các phạm nhân nữ tại Trại giam  Xuân Nguyên (huyện Thủy Nguyên) được đào tạo nghề may và đan cói.       

- Yếu tố quan trọng quyết định sự thành công của tái hoà nhập cộng đồng, là tâm lý người chuẩn bị chấp hành xong án phạt tù, đề nghị luật sư cho biết, Nghị định 49 quy định như thế nào đối với việc hỗ trợ tâm lý cho họ?

- Trách nhiệm chính trong việc bảo đảm tâm lý cho người chuẩn bị chấp hành xong án phạt tù thuộc về cơ quan giam giữ. Khoản 1, điều 5 của nghị định quy định trong khoảng thời gian 2 tháng trước khi phạm nhân chấp hành xong án phạt tù hoặc sau khi có kết quả thẩm định nhất trí đề nghị đặc xá, tha tù trước thời hạn có điều kiện của cơ quan có thẩm quyền, các cơ sở giam giữ phạm nhân phải tổ chức tư vấn tâm lý, hỗ trợ các thủ tục pháp lý cho phạm nhân. Những đơn vị này có thể mời cán bộ của ngành Tư pháp, Giáo dục và Đào tạo, Hội Luật gia, Hội Liên hiệp Thanh niên, trường đại học, Trung tâm Phòng, chống HIV/AIDS, Trung tâm Dịch vụ việc làm, các doanh nghiệp hoặc các cơ quan chức năng khác đến tư vấn, hỗ trợ các thủ tục pháp lý cho phạm nhân.

Việc tư vấn được thực hiện theo nguyên tắc, hướng dẫn định hướng và nâng cao khả năng tự giải quyết khó khăn, vướng mắc, trong đó tập trung vào một số vấn đề như tình cảm, hôn nhân, gia đình, sức khỏe; phòng, chống ma túy, HIV/AIDS và các tệ nạn xã hội; tư vấn xóa bỏ mặc cảm, tự ti; xây dựng ý chí, niềm tin, khả năng ứng phó, giải quyết các vấn đề phát sinh trong quá trình tái hòa nhập cộng đồng; tư vấn về lao động, việc làm, bảo hiểm xã hội.

- Trình độ tay nghề là rào cản lớn đối với người chấp hành xong án phạt tù trong quá trình tái hòa nhập cộng động, vậy theo Nghị định 49 có những điều chỉnh gì trong công tác đào tạo nghề so với những văn bản trước kia?

- Điều 6, Nghị định 49 quy định, các cơ sở giam giữ phạm nhân có trách nhiệm kiểm tra, đánh giá năng lực, nhu cầu, điều kiện, hoàn cảnh của từng phạm nhân để hướng dẫn họ lập kế hoạch tái hòa nhập cộng đồng cho bản thân; phối hợp với các trung tâm dịch vụ việc làm cung cấp thông tin thị trường lao động, tư vấn, định hướng nghề nghiệp, giới thiệu việc làm cho phạm nhân. Căn cứ vào khả năng, nhu cầu của phạm nhân, thị trường lao động và điều kiện cụ thể, 3 tháng trước khi phạm nhân chấp hành xong án phạt tù, các cơ sở giam giữ phạm nhân lập kế hoạch, phối hợp với các cơ quan, đơn vị chức năng tổ chức đào tạo nghề, bồi dưỡng nâng cao tay nghề, cấp chứng chỉ nghề cho phạm nhân.

Theo khoản 1, điều 11 của Nghị định 49, người chấp hành xong hình phạt tù tham gia đào tạo nghề nghiệp trình độ cao đẳng, trung cấp, sơ cấp, dưới 3 tháng được miễn, giảm học phí, hưởng chính sách nội trú, được hỗ trợ chi phí đào tạo, tiền ăn và tiền đi lại nếu thuộc đối tượng được hưởng chính sách hỗ trợ đào tạo nghề nghiệp theo quy định của pháp luật hiện hành. Trường hợp người chấp hành xong hình phạt tù không thuộc đối tượng hưởng các chính sách hỗ trợ theo quy định của pháp luật, UBND cấp tỉnh xem xét, quyết định chính sách hỗ trợ đào tạo nghề nghiệp cho  người thuộc diện này.

- Thực tế, một số người chấp hành xong án phạt tù dù có tay nghề nhưng không thể tìm được việc làm do sự kỳ thị của cộng đồng. Tình trạng này sẽ được giải quyết như thế nào, thưa luật sư?

- Để tạo môi trường thuận lợi hơn cho việc tái hòa nhập cộng đồng, ngoài những hình thức truyền thống dựa vào các tổ chức đoàn thể, xã hội, Nghị định đặt ưu tiên triển khai công tác tuyên truyền vào nhóm các phương tiện thông tin đại chúng, mạng internet, trang thông tin điện tử, cổng thông tin điện tử của các cơ quan, tổ chức có liên quan. Việc này sẽ giúp công tác tuyên truyền hiệu quả cao hơn. Mới đây, Sở Thông tin và Truyền thông ban hành Kế hoạch 46 về việc tăng cường phổ biến, giáo dục pháp luật cho một số nhóm đối tượng đặc biệt, trong đó có những người vừa chấp hành xong án phạt tù. Trong đó cũng xác định đẩy mạnh công tác tuyên truyền trên các trang mạng xã hội như facebook, zalo...  Tất cả để thay đổi cách nhìn của cộng đồng về nhóm đối tượng này theo hướng bao dung, tích cực hơn.

Ngoài ra, để mở thêm cơ hội làm lại cuộc đời cho người chấp hành xong hình phạt tù, Nghị định 49 có các quy định về việc ưu đãi  lập nghiệp . Theo đó, họ sẽ được vay vốn tạo việc làm từ Quỹ quốc gia về việc làm, được ưu tiên đăng ký tham gia chính sách việc làm côngtheo quy định của pháp luật về chính sách hỗ trợ tạo việc làm và Quỹ quốc gia về việc làm. Cùng với đó, người hoàn thành việc chấp hành án phạt tù sẽ được nhận khoản hỗ trợ từ Quỹ hòa nhập cộng đồng của trại giam để tự phát triển kinh tế. Quỹ này được thành lập từ sử dụng kết quả lao động của phạm nhân trong quá trình cải tạo theo quy định tạiĐiều 34 Luật Thi hành án hình sự năm 2019.

- Trân trọng cảm ơn luật sư!

 Minh An thực hiện

Tuyển dụng những người từng lầm lỡ vào làm việc tại doanh nghiệp là trách nhiệm xã hội của doanh nghiệp. Tuy nhiên, thời gian qua, số doanh nghiệp nhận người chấp hành xong án phạt tù vào làm việc chưa nhiều.

Để tạo điều kiện doanh nghiệp phát triển sản xuất- kinh doanh trong việc tạo nhiều việc làm cho người từng lầm lỡ, các cơ quan chức năng sớm xem xét công nhận những doanh nghiệp kể trên là doanh nghiệp xã hội. Trong đó, có quy định cụ thể về số lượng, mức thu nhập thực tế của người chấp hành xong án phạt tù đang làm việc tại doanh nghiệp, từ đó doanh nghiệp được hưởng chính sách hỗ trợ tương ứng, nhất là về lãi suất vốn vay, giảm trừ các loại thuế doanh nghiệp, tiền thuê mặt bằng sản xuất, kinh doanh dịch vụ.

Minh Tuấn

Chị Nguyễn Thu Hương, phường Cát Bi (quận Hải An): Xây dựng “Quỹ hoàn lương” giúp tiếp cận cơ hội việc làm, ổn định cuộc sống

Đối với những người chấp hành xong án phạt tù, nhu cầu hỗ trợ về vốn, tay nghề, kinh nghiệm sản xuất để họ tự đứng vững trên đôi chân của mình rất cần thiết. Do đó, theo tôi, nên xây dựng “Quỹ hoàn lương” tạo điều kiện cho những người hoàn lương vay vốn tiếp cận cơ hội việc làm, từng bước ổn định cuộc sống, tái hòa nhập cộng đồng. Có việc làm ổn định, thu nhập bảo đảm cuộc sống là cơ sở để người chấp hành xong hình phạt tù tránh xa các vi phạm pháp luật, hòa nhập cộng đồng thành công.

Hải Vân

Chị Vũ Thị Hoàng Mỹ, phường Dư Hàng Kênh (quận Lê Chân): Các đoàn thể hỗ trợ người chấp hành xong án phạt tù hoàn lương

Thời gian qua, Nhà nước và thành phố triển khai nhiều biện pháp để tạo điều kiện cho những người chấp hành xong án phạt tù hoàn lương, trở về với cộng đồng. Như vậy, không ai có quyền “gắn mác” người xấu và tước đi cơ hội để họ hoàn lương, vươn tới những điều tốt đẹp hơn trong cuộc sống. Có thể trong quá khứ, vì  nguyên nhân nào đó họ phạm tội và phải trả giá bằng  án phạt tù, nhưng hiện tại, cộng đồng nên có cái nhìn nhân ái, bao dung hơn đối với họ sau khi hoàn thành việc cải tạo. Đó cũng là yếu tố quan trọng  để họ tái hòa nhập cộng đồng, không bị những cái xấu lôi kéo.

Để làm được như vậy, cùng với sự nỗ lực của các cấp chính quyền, rất cần sự vào cuộc của các tổ chức đoàn thể ở địa phương, từ tổ dân phố tới tổ chức đoàn thanh niên, hội phụ nữ, Mặt trận Tổ quốc để nâng cao nhận thức của người dân trong việc hỗ trợ người chấp hành xong án phạt tù hòa nhập với cộng đồng.

Hồng Châm ghi