Đồng hành người lao động vượt khó
Hỗ trợ kịp thời, thiết thực
Trong căn nhà trọ rộng tầm 20 m2 trên phố Trung Hành, phường Đằng Lâm (quận Hải An), gần 1 tháng nay, anh Nguyễn Văn Công, quê ở Thái Bình chịu cảnh thất nghiệp do công ty sản xuất giày anh theo làm ở bên huyện Thủy Nguyên giải thể một nhà xưởng, thu gọn một số bộ phận do không có đơn hàng. Để có “đồng ra, đồng vào”, anh Công tạm thời chạy xe ôm. Trong khi đó, chị Phạm Thanh Nga, vợ anh, công nhân Công ty TNHH Fuji Mold cũng đang làm việc luân phiên ca sáng hoặc chiều theo chủ trương giảm ngày công của công ty. Chị Nga trăn trở: “Đồng lương bấp bênh, công việc không ổn định, nếu bây giờ về quê thì kéo theo cả 2 vợ chồng cùng mất việc nên chúng tôi bám trụ lại Hải Phòng, cố gắng làm thêm ngày nào hay ngày đó, chắt chiu từng đồng, tững bữa mong tình hình sản xuất sớm trở về quỹ đạo”.
Anh Công, chị Nga chỉ là một trong hàng nghìn trường hợp CNLĐ đang gặp khó khăn do ảnh hưởng trực tiếp từ dịch bệnh COVID-19. Đến từ nhiều tỉnh, thành phố như Thái Bình, Hải Dương, Nam Định, Yên Bái…, nhiều người lao động mong muốn tìm được việc làm ổn định tại Hải Phòng. Tuy nhiên, cuộc sống xa nhà khó lường trước hết mọi vấn đề phát sinh, nhất là ở thời điểm phần lớn các doanh nghiệp trên địa bàn thành phố không có thị trường xuất khẩu hàng hóa, thiếu nguyên vật liệu và chuyên gia tư vấn kỹ thuật làm quá trình sản xuất ngưng trệ… Theo đó, cuộc sống của công nhân vốn có nhiều vất vả, nay lại càng khó khăn.
Thấu hiểu gánh nặng “cơm áo- gạo tiền” của các CNLĐ nhập cư trong thời gian bị giãn hoãn, mất việc làm, LĐLĐ thành phố phối hợp công đoàn cơ sở, các nhà tài trợ tổ chức tặng gạo gần 2.300 CNLĐ tại các khu nhà trọ và người lao động, giáo viên các trường tư thục của 13 LĐLĐ quận, huyện và công đoàn ngành, với tổng số gần 23 tấn gạo. Không chỉ hỗ trợ lương thực, thực phẩm, các sản phẩm phòng dịch cần thiết, LĐLĐ thành phố nhanh chóng duy trì “nơi ăn, chốn ở” của người lao động bằng việc chỉ đạo các cấp công đoàn thực hiện vận động chủ nhà trọ miễn, giảm tiền thuê nhà cho người lao động.
Còn dư âm của niềm vui mừng, cảm kích khi được miễn phí 100% tiền nhà tháng 4, chị Trần Thị Hải Yến, công nhân Khu công nghiệp Nomura cho biết: “Tiền thuê nhà trọ luôn là khoản chi phí thiết yếu lớn nhất của CNLĐ, song nhờ sự đồng hành của các cấp công đoàn, nên tôi được hỗ trợ toàn bộ tiền thuê nhà trọ, giúp tôi ổn định cuộc sống trong thời gian đợi việc”.
Lắng nghe, giúp đỡ người lao động
Chủ tịch Công đoàn Khu kinh tế Hải Phòng Phạm Thị Hằng thông tin: “Công đoàn các cấp luôn lắng nghe ý kiến của người lao động để thảo luận, thương lượng với các chủ nhà trọ trong thực hiện hỗ trợ một cách tích cực nhất. Đến nay, các cấp công đoàn phối hợp chính quyền địa phương vận động chủ nhà trọ giảm từ 30% đến miễn phí toàn bộ tiền thuê nhà tại gần 600 phòng trọ với 3.350 công nhân, lao động được hưởng lợi”.
Cùng với đó, hệ thống công đoàn cơ sở ngoài việc triển khai đồng bộ các giải pháp phòng, chống dịch bệnh theo khuyến cáo của Bộ Y tế còn nỗ lực vượt khó, tích cực thực hiện nhiều phương án bảo đảm đời sống, việc làm của người lao động. Chủ tịch Công đoàn Công ty TNHH Jade M Vina (huyện Thủy Nguyên) Phan Thị Lệ Thủy cho biết: “Để duy trì việc làm cho toàn thể người lao động của công ty trong giai đoạn khó khăn này, công ty thỏa thuận với người lao động, sắp xếp cho họ nghỉ làm vào thứ 7 hằng tuần trong tháng 4- 2020, áp dụng hình thức nghỉ không lương. Dự kiến trong tháng 5 và 6- 2020, hầu hết CNLĐ sẽ ngừng việc luân phiên, chỉ bảo đảm 12-13 ngày công/tháng với thu nhập bình quân 2 triệu đồng/người/tháng. Tuy nhiên, công ty vẫn sẽ tiếp tục gia hạn hợp đồng 1 năm đối với người lao động đến hạn ký tiếp hợp đồng”.
Tương tự, Công ty TNHH Bluecom (Khu công nghiệp Tràng Duệ) chuyên sản xuất các thiết bị điện tử, việc giãn cách xã hội và dịch bệnh khiến sản lượng của công ty giảm gần 50% và dây chuyền sản xuất phải “chững lại” do gặp khó khăn ở khâu “đầu vào”, thiếu hụt các nguồn vật tư. Tuy nhiên, với quan niệm, trong mọi hoàn cảnh, người lao động vẫn là đối tượng chịu thiệt nhiều nhất nên để hỗ trợ cũng như giữ chân CNLĐ, công ty cố gắng duy trì mức lương tối thiểu vùng 4 triệu 420 nghìn đồng/người/tháng. Nguồn kinh phí để chi trả lương cho công nhân được cắt giảm từ việc tiết kiệm điện, không mua sắm thêm những thiết bị chưa thật sự cần thiết.
Lựa chọn đúng, trúng trường hợp cần trợ cấp
Mới đây, Quyết định 15 của Thủ tướng Chính phủ về triển khai kịp thời gói hỗ trợ 62 nghìn tỷ đồng đối với người dân gặp khó khăn do đại dịch COVID- 19 mở ra hy vọng, giải pháp mới trong hoạt động bảo đảm đời sống CNLĐ có hoàn cảnh khó khăn. Tuy nhiên, phần lớn đại diện các công đoàn cơ sở cho rằng, nếu chiếu theo điều kiện để người lao động được hưởng hỗ trợ quy định trong Quyết định 15, thì không có người lao động nào làm việc tại các khu công nghiệp trên địa bàn thành phố đủ điều kiện nhận hỗ trợ. Như điều kiện người lao động “Làm việc tại các doanh nghiệp không có doanh thu hoặc không còn nguồn tài chính để trả lương (sau khi đã sử dụng các quỹ dự phòng tiền lương, nguồn lợi nhuận sau thuế và các nguồn tài chính hợp pháp khác của doanh nghiệp, số dư đến ngày 31- 3- 2020) do ảnh hưởng bởi đại dịch COVID-19”. Bởi hiện nay, dù đối mặt với rất nhiều khó khăn, song các doanh nghiệp vẫn nỗ lực tính toán, bố trí kinh phí chi trả lương cho CNLĐ. Mặt khác, nếu doanh nghiệp không còn nguồn tài chính để trả lương thì lúc ấy có thể đang phải đối mặt với nguy cơ phá sản.
Chủ tịch Công đoàn Công ty TNHH Bluecom Vina (Khu công nghiệp Tràng Duệ) Trần Văn Tú phản ánh: “Việc doanh nghiệp phải báo cáo tài chính hay chứng minh các khoản lỗ, thiệt hại trong 30 ngày liên tiếp là điều vô cùng khó khăn. Mặt khác, người lao động đến thời hạn không được ký tiếp hợp đồng hay phải chấm dứt hợp đồng lao động đã là thiệt thòi. Bởi vậy, để gói hỗ trợ của Chính phủ đến gần hơn với người lao động, LĐLĐ thành phố tham mưu các cấp có thẩm quyền xây dựng cơ chế hỗ trợ riêng phù hợp với đặc thù của từng địa phương”.
Giải đáp những băn khoăn, trăn trở của người lao động, cũng như các doanh nghiệp về thực hiện Quyết định 15, Chủ tịch LĐLĐ thành phố Tống Văn Băng thông tin: “Trước nhiều hoàn cảnh khó khăn, với mong muốn san sẻ gánh nặng với người lao động, thể hiện tinh thần LĐLĐ thành phố luôn quan tâm, bảo vệ quyền lợi chính đáng của CNLĐ, LĐLĐ thành phố sẽ bố trí ngân sách hỗ trợ thêm các trường hợp CNLĐ bị ngừng việc, tạm hoãn, chấm dứt hợp đồng lao động thuộc 4 diện: lao động nữ mang thai, lao động nữ nuôi con dưới 24 tháng tuổi, gia đình có cả vợ và chồng đều bị tạm hoãn, mất việc và người lao động mắc bệnh hiểm nghèo, ốm đau dài ngày, tai nạn lao động. Theo đó, LĐLĐ thành phố sẽ dựa trên tình hình thực tế, lắng nghe mong muốn của đại diện công đoàn cơ sở, người lao động để có cách thức hỗ trợ phù hợp, kịp thời nhất”.
Theo thống kê sơ bộ của LĐLĐ thành phố, tính đến ngày 28-4 trên địa bàn thành phố có 293 doanh nghiệp bị ảnh hưởng do dịch COVID-19, 267 doanh nghiệp thu hẹp sản xuất do dịch bệnh. Số lao động chấm dứt hợp đồng lao động là hơn 6.000 người, lao động ngừng việc hưởng lương chờ việc là gần 7.000 người. Các trường hợp lao động khó khăn, do dịch bệnh COVID-19 tiếp tục bị tạm hoãn hoặc chấm dứt hợp đồng tính đến tháng 4-2020 gồm: lao động nữ mang thai 249 người; lao động nuôi con nhỏ dưới 24 tháng 509 người; hai vợ chồng đều bị tạm hoãn hoặc chấm dứt hợp đồng 263 trường hợp; lao động bị tai nạn lao động, bệnh hiểm nghèo, ốm đau kéo dài 67 trường hợp.