Chất tráng ca trong tác phẩm: “Kết nạp Đảng ở Điện Biên Phủ”
Kết nạp Đảng ở Điện Biên Phủ - Tranh sơn mài của Nguyễn Sáng (1923-1988).
Bình thường, kết nạp Đảng được thực hiện ở các thời điểm sinh hoạt chi bộ, với thủ tục, hình thức được quy định chặt chẽ… Nhưng ở đây là giữa trận đánh. Với bố cục hàng người ngang (8 chiến sĩ) trong chiến hào, trong đó có những chiến sĩ bị thương. Góc bên phải là lá cờ Đảng được ghim trên vách chiến hào. Không gian được họa sĩ thể hiện bằng những mảng lớn, phẳng, đậm chất phương Đông với nét cắt thẳng; màu nâu đất vách hào làm bật lên hình các chiến sĩ với những mảng miếng chắc khỏe. Không sa đà vào kể lể, chi tiết, không có khói lửa, đạn nổ, nhưng qua bức tranh, người xem vẫn cảm nhận được sự ác liệt của trận đánh và ý chí quyết chiến của các chiến sĩ! Và chính những điều đó, bức tranh như bản tráng ca về lòng yêu nước, về chủ nghĩa anh hùng. Rõ ràng, bức tranh cho thấy ý tưởng sáng tạo rất độc đáo của một nghệ sĩ lớn.
Là họa sĩ quan trọng của nền mỹ thuật hiện đại Việt Nam, tài năng của Nguyễn Sáng được khẳng định mà tôi không cần nói nhiều ở đây. Bức tranh “Kết nạp Đảng ở Điện Biên Phủ” được thể hiện bằng chất liệu dân gian sơn mài truyền thống, ngôn ngữ tạo hình phương Tây và phương Đông được kết hợp nhuần nhuyễn với những mảng miếng, đường nét khúc triết thêm một lần khẳng định tài năng của ông. Cho đến nay, bức tranh vẫn là đỉnh cao về đề tài chiến tranh cách mạng của mỹ thuật nước nhà.
Khi mới ra đời, bức tranh (và họa sĩ) từng bị “phiền toái” bởi những cách nhìn và suy nghĩ thiên kiến. Tuy nhiên, “Kết nạp Đảng ở Điện Biên Phủ” vẫn lừng lững chứng tỏ là tác phẩm kinh điển của nền mỹ thuật Việt Nam hiện đại. Cuối những năm 80 của thế kỷ trước, khi nước Pháp mượn để trưng bày, họ mua bảo hiểm cho bức tranh với giá 1 triệu USD - mức rất cao ở thời điểm đó. Ngày 30-12-2013, Thủ tướng Chính phủ ký quyết định công nhận bức tranh là Bảo vật quốc gia.
Tháng 5 này, Hải Phòng tưng bừng kỷ niệm 65 năm Ngày giải phóng thành phố, 66 năm chiến thắng Cát Bi - Điện Biên Phủ với những thành tựu đáng ghi nhận. Nhìn lá cờ Tổ quốc tươi thắm phấp phới bay trong nắng mới chào đón hàng loạt công trình trọng điểm được khánh thành và khởi công, chúng ta càng trân trọng những hy sinh của quân và dân thành phố nói riêng và cả nước nói chung trong các cuộc kháng chiến chống quân xâm lược.