Khai thác, sử dụng thiết chế văn hóa cấp thôn: Khắc phục tình trạng “cửa đóng, then cài”

Nhà văn hóa của tổ dân phố số 17, phường Lãm Hà (quận Kiến An) được đưa vào hoạt động từ năm 2017. Nhưng đến năm 2020, cơ sở vật chất vẫn chưa hoàn thiện, thiếu bàn ghế, sân lát xi măng, tường bao thấp, vỉa hè bị bong tróc. Trong khi đó, nhà văn hóa thường xuyên “cửa đóng, then cài”, nên nhiều hộ dân vào phơi quần áo, tự ý trồng rau… gây mất vệ sinh. Đáng lẽ, khi một số hạng mục xuống cấp, lãnh đạo tổ dân phố 17 báo cáo, đề nghị UBND phường nâng cấp, sửa chữa các hạng mục xuống cấp này, tổ dân phố tự ý cho cơ sở tư nhân thuê nhà văn hóa làm dịch vụ vật lý trị liệu với thời hạn hợp đồng 2 năm, từ ngày 15-5-2020. Dù không tư lợi, nhưng theo quy định, nhà văn hóa là nơi sinh hoạt cộng đồng, nên đến ngày 19-5, UBND phường Lãm Hà yêu cầu tổ dân phố 17 dừng hoạt động cho thuê này vì sai quy định.

Không chỉ nhà văn hóa tổ dân phố 17, phường Lãm Hà, mà hiện nay, phần lớn nhà văn hóa mới có “phần xác” nhưng thiếu “phần hồn”, chủ yếu hoạt động vào một số ngày lễ, tết, dịp hè và họp bàn công việc của thôn, xã…. Trong khi đó, kinh phí phục vụ hoạt động nhà văn hóa thôn, tổ dân phố chủ yếu bằng nguồn xã hội hóa do nhân dân đóng góp, hoặc tài trợ của các cơ quan, xí nghiệp trên địa bàn thôn, xã. Từ thực tế này dẫn đến một số nơi cho cá nhân, câu lạc bộ thuê, mượn nhà văn hóa làm nơi tập yoga, chơi thể thao, tổ chức các đám cưới… để có kinh phí trang trải tiền điện, nước, bảo vệ và hoạt động văn hóa, văn nghệ của người dân địa phương. Thực tế đó đòi hỏi công tác xây dựng thiết chế văn hóa cấp thôn cần được chú trọng hơn.

Hoàn thiện quy định về quản lý, khai thác nhà văn hóa

Thời gian gần đây, việc xây dựng, phát triển các thiết chế văn hóa, nhất là ở ngoại thành được thành phố, các địa phương quan tâm đầu tư khang trang khi gắn với xây dựng nông thôn mới. Bên cạnh việc từng bước đáp ứng nhu cầu vui chơi, giải trí, văn hóa, văn nghệ, thể thao của người dân địa phương, một số nơi, hoạt động của nhà văn hóa hiệu quả chưa cao.

Phó chủ tịch UBND phường Lãm Hà Vũ Hữu Tiến cho biết: Riêng trên địa bàn phường có 5 nhà văn hóa, nhưng chỉ có 1 nhà văn hóa tổ chức được sân đánh bóng hơi cho người cao tuổi. Còn lại, 4 tổ dân phố gặp khó trong việc vận động xã hội hóa kinh phí, nên không thể thường xuyên tổ chức các hoạt động văn hóa, văn nghệ. Trong khi đó, quy định khuyến khích xã hội hóa còn chung chung, nên các tổ dân phố lúng túng trong quản lý, khai thác thiết chế này.

Phó trưởng Phòng Xây dựng nếp sống văn hóa và gia đình (Sở Văn hóa - Thể thao) Nguyễn Thị Kim Chung thông tin: Tháng 6-2020, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch dự kiến tổ chức hội nghị bàn luận, tháo gỡ vướng mắc, khó khăn trong hoạt động của thiết chế văn hóa cơ sở. Đây là cơ hội để các tỉnh, thành phố, trong đó có Hải Phòng, chia sẻ vướng mắc, đề xuất Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch hoàn thiện quy định về quản lý, khai thác hoạt động của thiết chế văn hóa cấp thôn từ vị trí, chức năng, cơ cấu tổ chức, phương thức quản lý, tổ chức hoạt động, bồi dưỡng chuyên môn cho bộ phận quản lý hoạt động của nhà văn hóa, tạo cơ chế để bộ phận này phát huy tinh thần chủ động, sáng tạo, huy động nguồn kinh phí xã hội hóa nhằm nâng cao hiệu quả tổ chức hoạt động phục vụ nhân dân, tránh cảnh hoạt động cầm chừng, xây rồi để đó hoặc thậm chí trở thành điểm cho thuê mặt bằng sử dụng vào mục đích khác.

Hiện nay, toàn thành phố có 1511 câu lạc bộ văn hóa, văn nghệ, thể dục thể thao đang sinh hoạt tại các nhà văn hóa thôn. Để khắc phục tình trạng “cửa đóng, then cài”, các địa phương khắc phục khó khăn, quan tâm, phát huy những hạt nhân văn hóa, văn nghệ ngay tại cơ sở để gây dựng phong trào, đáp ứng nhu cầu tinh thần của người dân địa phương.

Theo báo cáo mới nhất của Sở Văn hóa - Thể thao, trên địa bàn thành phố hiện có 1095/2446 thôn, tổ dân phố, khu thể thao, thu hút 45% số người dân tham gia sinh hoạt văn nghệ, vui chơi, giải trí tại thiết chế văn hóa này.

Mạnh Quang