Di dời các cơ sở chăn nuôi ra khỏi khu dân cư: Cần lộ trình phù hợp

Hiện rất nhiều hộ chăn nuôi nhỏ lẻ trong khu dân cư không bảo đảm các yêu cầu về vệ sinh môi trường và phòng chống dịch bệnh. Trong ảnh: Chuồng trại khu nuôi lợn của gia đình bà Dương (quận Hải An).

Hộ gia đình anh Nguyễn Văn Huân ở tổ 7 thị trấn An Dương (huyện An Dương) chăn nuôi gà trên diện tích hơn 300 m2 đất do ông bà để lại từ năm 2012. Với nguồn con giống được nhập từ Công ty CP giống gia cầm Lượng Huệ, một đơn vị chuyên cung cấp con giống có uy tín với nguồn con giống chất lượng, được tiêm vắc-xin đầy đủ phòng dịch bệnh cộng với việc áp dụng công nghệ trong xử lý chất thải, vệ sinh chuồng trại, trang trại nuôi gà của gia đình anh Huân có năng suất, chất lượng cao. Theo ông Nguyễn Văn Nghĩa, tổ trưởng tổ dân phố số 7 thị trấn An Dương, hộ gia đình anh Huân nhiều lần được cộng đồng dân cư bình bầu là hộ sản xuất, chăn nuôi giỏi của tổ dân phố. Đây cũng là tấm gương sản xuất, làm kinh tế giỏi của tổ 7 để các hộ dân cư khác phấn đấu noi theo. Tuy nhiên, chiếu theo Luật Chăn nuôi 2018 chính thức có hiệu lực từ ngày 1-1-2020, hoạt động chăn nuôi gà của gia đình anh Huân lại trở thành vi phạm luật. Chính vì vậy, chính quyền thị trấn An Dương và tổ dân phố số 7 phải vào cuộc, động viên gia đình anh tìm hướng sản xuất, làm ăn mới để bảo đảm thực hiện đúng quy định của pháp luật.

Tương tự như vậy, gia đình bà Hoàng Thị Dương, ở số nhà 21/24 đường Lực Hành, phường Đằng Lâm (quận Hải An) nhiều năm liền chăn nuôi lợn trên khu đất vườn của gia đình để kiếm sống. Tuy nhiên, từ tháng 8-2018, một số hộ dân ngõ 60 Thư Trung gần đó có đơn kiến nghị tới UBND phường Đằng Lâm về việc cơ sở chăn nuôi của gia đình bà Dương gây ô nhiễm môi trường, ảnh hưởng tới đời sống của các hộ chung quanh. Dù cơ quan chức năng quận Hải An và phường Đằng Lâm vào cuộc, giải quyết và động viên nhưng việc khiếu kiện của các hộ dân ngõ 60 Thư Trung vẫn kéo dài tới gần 2 năm trời mới có được hướng giải quyết khi hộ gia đình bà Dương nhất trí với việc chấm dứt chăn nuôi lợn tại khu đất của gia đình. Tuy nhiên, bà Dương cũng cho rằng, gia đình bà gặp khó khăn khi chấm dứt hoạt động chăn nuôi lợn vì cũng chưa biết chuyển đổi sang làm công việc gì để sinh nhai.

Theo số liệu thống kê, toàn thành phố hiện có 132.824 cơ sở chăn nuôi gia súc, gia cầm (trong đó có 2.355 cơ sở chăn nuôi với quy mô nuôi thường xuyên từ 30 con lợn, 1.000 con gà, 500 con vịt trở lên). Trong đó, số lượng cơ sở chăn nuôi thực hiện đúng cam kết trong hồ sơ môi trường và áp dụng công nghệ vi sinh trong xử lý môi trường, giảm mùi hôi còn rất khiêm tốn, dẫn tới tình trạng gây ô nhiễm môi trường. 

Tuyên truyền thay đổi nhận thức người sản xuất

Theo Phó chi cục trưởng Chi cục Chăn nuôi và Thú y Nguyễn Mạnh Hùng, từ năm 2013, UBND thành phố Hải Phòng phê duyệt quy hoạch phát triển vùng chăn nuôi tập trung trên địa bàn thành phố đến năm 2020 với 91 vùng. Tuy nhiên, đến nay, Hải Phòng mới hình thành được 9 khu chăn nuôi tập trung theo quy hoạch này. Ngoài ra, trong quá trình xây dựng nông thôn mới, các địa phương cũng đã có quy hoạch khu vực chăn nuôi nhưng diện tích không lớn, nhiều khu vưc chỉ khoảng 1-2 ha. Nguyên nhân là do quy hoạch về vị trí, đất dành cho chăn nuôi, phát triển trang trại chăn nuôi chưa rõ ràng như đất dành cho phát triển sản xuất nông nghiệp (đất nuôi trồng thủy sản, đất trồng lúa...), mà nằm chung trong diện tích đất nông nghiệp khác (được phép sử dụng cho nhiều hoạt động khác như gieo trồng nhà kính, nuôi trồng thủy sản, ươm tạo cây, con giống hay trồng hoa, cây cảnh…) của các địa phương. Đến nay, quy hoạch này không còn phù hợp do sự điều chỉnh quy hoạch sử dụng đất tại các địa phương qua các năm.

Trên thực tế số cơ sở chăn nuôi nông hộ, quy mô nhỏ chiếm tới 98,2% tổng số cơ sở chăn nuôi; hầu hết đều gặp khó khăn về vốn, kiến thức chăn nuôi theo quy mô lớn cũng như nhân lực để tổ chức sản xuất chăn nuôi. Số lượng các doanh nghiệp lớn đầu tư trong lĩnh vực sản xuất chăn nuôi chưa nhiều, dẫn tới chưa có được những “bệ đỡ” trong việc hỗ trợ các cơ sở chăn nuôi về phòng chống dịch bệnh cho đàn vật nuôi và bao tiêu sản phẩm. Đó chính là một trong những yếu tố quan trọng ngăn cản quá trình tập trung hóa trong phát triển hoạt động chăn nuôi. Cũng chính do tính chất nhỏ lẻ, hoạt động chăn nuôi trên địa bàn thành phố hiện đối mặt với khó khăn trong việc phòng chống dịch bệnh và phòng chống ô nhiễm môi trường, dẫn tới những tranh chấp, bức xúc trong cộng đồng dân cư do các hộ chăn nuôi gây ô nhiễm, ảnh hưởng tới cuộc sống người dân.

Để khắc phục tình trạng này, bên cạnh việc khẩn trương tuyên truyền, phổ biến Luật Chăn nuôi tới đông đảo người dân để dần thay đổi nhận thức về tính cấp bách đối với yêu cầu tập trung hóa trong hoạt động chăn nuôi, Sở Nông nghiệp và phát triển nông thôn, UBND các huyện, xã, thị trấn cần quan tâm, rà soát, bố trí quỹ đất hợp lý để phát triển sản xuất chăn nuôi. Trên cơ sở đó, sớm xây dựng lộ trình, kiến nghị đề xuất cơ chế, chính sách khuyến khích, hỗ trợ các cơ sở chăn nuôi phát triển theo quy mô lớn, tập trung như cơ chế vay vốn, hỗ trợ cho thuê đất, miễn giảm thuế… để tạo cú huých, đưa ngành chăn nuôi phát triển theo hướng tập trung, sản xuất quy mô lớn, bài bản và quy củ hơn./.

Thành Lê