Ngày làm việc thứ 7 (đợt 2), kỳ họp thứ 9, Quốc hội khóa 14: Phát huy thành công trong công tác phòng, chống dịch COVID-19

Đại biểu Bùi Thanh Tùng phát biểu tại hội trường.

Khẳng định những thành công trong công tác phòng, chống dịch COVID-19, đại biểu Nguyễn Thiện Nhân (Đoàn thành phố Hồ Chí Minh) cho rằng, Việt Nam cần công bố hết dịch ở trong nước, bởi bảo đảm cả 3 tiêu chí: tỷ lệ người nhiễm trên 1 triệu dân không quá 5 người (hiện tỷ lệ 3,1 người nhiễm/1 triệu dân); tỷ lệ người đang điều trị không quá 1 người trên 1 triệu dân (hiện chỉ 0,2 người/1 triệu dân); không có người chết. Đặc biệt, Việt Nam cần tập trung mở cửa theo lộ trình và có sự giám sát chặt chẽ với 17 đối tác quan trọng, trong đó có 10/17 quốc gia và vùng lãnh thổ cơ bản khống chế được dịch, như: Nhật Bản, Hàn Quốc, Đài Loan, Thái Lan, Hồng Kông, Đức, Ô-xtrây-li-a…

Bên cạnh  đánh giá cao công tác điều hành của Chính phủ thời gian qua, đại biểu Nguyễn Thanh Hiền (Đoàn Nghệ An)  bày tỏ băn khoăn về một số vấn đề diễn ra trong nhiều năm nhưng thiếu các giải pháp căn cơ để giải quyết hiệu quả cao, như: Cổ phần hóa doanh nghiệp còn chậm; giải ngân đầu tư công chưa đạt yêu cầu; tình trạng nợ đọng văn bản; ô nhiễm môi trường; vấn đề tham nhũng, trục lợi chính sách… Đại biểu kiến nghị Đảng, Nhà nước tiếp tục quan tâm, có biện pháp chấn chỉnh để khắc phục tình trạng này, trên cơ sở sắp xếp hệ thống tổ chức tinh gọn, khoa học, siết chặt kỷ luật, kỷ cương để lựa chọn đội ngũ cán bộ bảo đảm chất lượng, phát huy vai trò người đứng đầu.

Phát biểu tại hội trường, đại biểu Bùi Thanh Tùng (Đoàn Hải Phòng) đánh giá cao sự chỉ đạo quyết liệt của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ trong việc phòng, chống, kiểm soát dịch COVID-19 và những thành quả đầy tự hào, được bạn bè quốc tế đánh giá cao, nhân dân và cử tri tuyệt đối tin tưởng vào Đảng, Nhà nước.

Theo đại biểu Bùi Thanh Tùng, thời điểm hiện nay cần ưu tiên cao việc khôi phục kinh tế hậu dịch COVID-19. Bên cạnh việc đẩy nhanh tiến độ đầu tư công, cần tạo điều kiện tối đa cho các dự án đầu tư của doanh nghiệp. Thời gian qua, cùng với sự chỉ đạo quyết liệt của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ, nhiều địa phương trải thảm đỏ mời các tập đoàn, doanh nghiệp lớn đa quốc gia về đầu tư ở địa phương mình…“Thiết nghĩ, chúng ta đang “dọn tổ cho đại bàng” cũng nên “rắc thóc cho chào mào, chim sẻ”, để thực sự công bằng và tạo thêm niềm tin đối với cộng đồng doanh nghiệp, phát huy nội lực của các doanh nghiệp trong nước trong việc nhanh chóng khôi phục nền kinh tế”- đại biểu đề xuất

Đại biểu kiến nghị  Chính phủ, khi xây dựng, ban hành cơ chế, chính sách  liên quan đến tín dụng chính sách xã hội, tính toán bố trí đủ nguồn lực và nguồn vốn cho Ngân hàng Chính sách xã hội để kịp thời triển khai thực hiện, bảo đảm tính hiệu lực, hiệu quả của chương trình; mở rộng trường hợp thụ hưởng của các chương trình cho vay học sinh, sinh viên có hoàn cảnh khó khăn, với hộ có mức sống trung bình. Chính phủ xem xét có chính sách hỗ trợ tín dụng ưu đãi với người thu nhập thấp được vay vốn phát triển sản xuất, kinh doanh nâng thu nhập, ổn định cuộc sống; cho phép tiếp tục thực hiện cho vay hộ mới thoát nghèo khi hết thời hạn quy định (31-12-2020); đồng thời cho phép kéo dài thời gian được thụ hưởng chính sách tín dụng đối với hộ mới thoát nghèo kể từ khi ra khỏi danh sách hộ nghèo, hộ cận nghèo lên tối đa 5 năm.

Bên cạnh đó, Quốc hội thông qua Luật Quy hoạch (sửa đổi), Luật sửa đổi 31 luật liên quan đến Luật Quy hoạch; ban hành Nghị quyết giải thích Luật Quy hoạch. Tuy nhiên, việc triển khai Luật Quy hoạch còn chậm và vướng mắc. Việc chậm điều chỉnh và xây dựng các quy hoạch quốc gia, quy hoạch vùng; hay sự lúng túng trong việc tích hợp các quy hoạch chuyên ngành ở địa phương vào quy hoạch cấp tỉnh có tính chất gối đầu  giai đoạn 2021-2025, khiến nhiều dự án đầu tư cơ sở hạ tầng kinh tế - xã hội thiết yếu không thể triển khai theo kịp các yêu cầu thực tiễn như các dự án phát triển hạ tầng điện lực, du lịch; đồng thời cũng gây vướng mắc, làm chậm tiến độ các dự án đầu tư của doanh nghiệp. Đại biểu đề nghị Chính phủ  sớm đánh giá những bất cập trong việc triển khai luật, có các giải pháp đẩy nhanh tiến độ điều chỉnh, xây dựng quy hoạch ở các cấp độ khác nhau bảo đảm tính đồng bộ.   

Tích cực triển khai nhiều giải pháp phục hồi kinh tế

Cũng tại phiên thảo luận sáng, Bộ trưởng Bộ Công Thương Trần Tuấn Anh; Bộ trưởng Bộ Giao thông- Vận tải Nguyễn Văn Thể, Bộ trưởng Bộ Tài nguyên và Môi trường Trần Hồng Hà, Chánh án Tòa án nhân dân tối cao Nguyễn Hòa Bình, Bộ trưởng Bộ Tài chính Đinh Tiến Dũng tham gia trả lời, làm rõ những vấn đề đại biểu quan tâm.

Bộ trưởng Bộ Công Thương Trần Tuấn Anh cho biết, ViệtNamđược nhận định có khả năng trở thành nhà xuất khẩu gạo hàng đầu thế giới trong năm 2020. 5 tháng đầu năm 2020, xuất khẩu gạo của Việt Nam đạt 3,06 triệu tấn gạo, tăng 11,8% so với cùng kỳ năm trước, kim ngạch đạt 1,48 tỷ USD, tăng 25,44.

Thông tin về tình hình giải ngân các dự án trọng điểm, Bộ trưởng Bộ Giao thông - Vận tải Nguyễn Văn Thể cho biết, năm 2020, Bộ được giao 37.500 tỷ đồng, đến ngày 30-5 giải ngân được 12 nghìn tỷ đồng, cao hơn cùng kỳ năm trước 10% và cao hơn bình quân cả nước. Bộ trưởng tin tưởng tình hình xây dựng cơ bản của bộ sẽ có chuyển biến tốt.

Bộ trưởng Nguyễn Văn Thể cũng giải đáp khá chi tiết về tình hình giải ngân đối với dự án: Đường cao tốcBắc-Namphía Đông; sân bay quốc tế Long Thành, tình hình phát triển giao thông, vận tải sắp tới đối với từng khu vực trong cả nước. Trong đó, đối với khu vực Hà Nội, Bộ Giao thông - Vận tải tập trung nghiên cứu, đề xuất giải pháp xây dựng đường vành đai 4, 5 kết nối với nhiều tỉnh đồng bằng Bắc bộ. Với khu vực phía Đông của Hà Nội, trước mắt sẽ được đầu tư để hoàn thành cao tốc tới cửa khẩu Hữu Nghị- Chi Lăng, các đoạn cao tốc Vân Đồn- Móng Cái, Đồng Đăng- Trà Lĩnh, đường ven biển đồng bằng Bắc bộ. Tại khu vực phía Tây Bắc, bộ sẽ nghiên cứu triển khai xây dựng cao tốc Hòa Bình - Mộc Châu...

Bộ trưởng Bộ Tài nguyên và Môi trường Trần Hồng Hà thông tin về những tín hiệu mừng khi nhiều chỉ số liên quan đến lĩnh vực tài nguyên, môi trường tăng: mức độ hài lòng của người dân và doanh nghiệp đối với lĩnh vực này tăng 13% so với năm 2016; Bộ Tài nguyên và Môi trường trong tốp 10 về Chỉ số cải cách hành chính… Bộ trưởng Trần Hồng Hà khẳng định, quan điểm, chủ trương chỉ đạo chung về đầu tư  môi trường là đầu tư phát triển và không hy sinh môi trường vì kinh tế. Trong dự thảo Luật Bảo vệ môi trường (sửa đổi) cũng  có nhiều vấn đề rất cụ thể như xử lý nước thải, nước sinh hoạt… Bộ trưởng Trần Hồng Hà mong muốn nhân dân phát huy tinh thần đoàn kết, tinh thần “chống dịch như chống giặc”, thực hiện “chống ô nhiễm môi trường như chống giặc”.

Tại phiên thảo luận, Chánh án Tòa án nhân dân tối cao Nguyễn Hòa Bình  tóm tắt lại vụ án Hồ Duy Hải và khẳng định, Hồ Duy Hải  nhiều lần nhận tội. Sau phiên xét xử sơ thẩm và phúc thẩm, Hải đều không kêu oan mà chỉ xin giảm nhẹ hình phạt.

Theo Bộ trưởng Bộ Tài chính Đinh Tiến Dũng: Kết quả thu ngân sách 5 tháng đầu năm 2020 đạt 38,2% dự toán, giảm 9,2% so cùng kỳ và là mức thấp nhất từ năm 2014 đến nay. Dự báo thu ngân sách năm 2020 không đạt dự toán Quốc hội quyết định. Trên cơ sở đó, Bộ Tài chính dự kiến trường hợp tăng trưởng GDP khoảng 4,5%, bội chi ngân sách nhà nước khoảng 4,73% GDP, tương ứng tăng 75 nghìn tỷ đồng so với dự toán đầu năm; nợ công khoảng 55,5% GDP. Trường hợp tăng trưởng GDP khoảng 3,6%, bội chi NSNN khoảng 5,02% GDP, tương ứng tăng 90 nghìn tỷ đồng so với dự toán đầu năm; nợ công khoảng 56,4% GDP.

Bộ trưởng Đinh Tiến Dũng nêu rõ, công tác điều hành ngân sách nhà nước từ nay đến cuối năm tập trung triển khai hiệu quả cao các giải pháp tài khóa hỗ trợ sản xuất, kinh doanh, bảo đảm an sinh xã hội, góp phần khôi phục sản xuất, kinh doanh của doanh nghiệp; yêu cầu các bộ, ngành, địa phương điều hành chi ngân sách nhà nước chặt chẽ, triệt để tiết kiệm chi thường xuyên; rà soát để cắt giảm tối thiểu 70% số kinh phí hội nghị, công tác phí trong, ngoài nước và tiết kiệm thêm 10% chi thường xuyên khác còn lại của năm 2020, đặc biệt là các khoản chi mua sắm chưa thực sự cần thiết; đẩy nhanh giải ngân, phấn đấu giải ngân hết số vốn kế hoạch đầu tư công năm 2020 (bao gồm cả năm 2019 chuyển sang) khoảng 700 nghìn tỷ đồng (bằng 2,2 lần số vốn thực giải ngân năm 2019). Đồng thời tranh thủ, đẩy mạnh thu hút các nguồn vốn đầu tư nước ngoài, để hỗ trợ tăng trưởng của nền kinh tế…

Vượt qua thách thức một cách kiên cường và hiệu quả

Phát biểu kết luận phiên thảo luận về tình hình kinh tế- xã hội, ngân sách nhà nước của Quốc hội, Phó Chủ tịch Quốc hội Phùng Quốc Hiển cho biết, các đại biểu cơ bản thống nhất với đánh giá của Chính phủ về tình hình thực hiện kế hoạch những tháng đầu năm 2020 của Chính phủ và cho rằng, năm 2020 là năm cuối của kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội 5 năm 2016-2020, diễn ra trong bối cảnh hết sức đặc biệt vừa thực hiện tốt các biện pháp phòng, chống dịch, đồng thời nhanh chóng khởi động, phục hội nền kinh tế, bảo đảm an sinh và ổn định xã hội.

Về các kiến nghị, giải pháp cụ thể của Chính phủ, nhiều đại biểu thống nhất với đề nghị của Chính phủ và kiến nghị đưa các nội dung sau vào nghị quyết chung của kỳ họp: Một là, chưa điều chỉnh các chỉ tiêu KT - XH, ngân sách nhà nước năm 2020 theo các nghị quyết của Quốc hội, nỗ lực phấn đấu vượt qua khó khăn, thách thức, đạt mức cao nhất các chỉ tiêu của kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội năm 2020. Hai là, Chính phủ cần chủ động điều hành trên nguyên tắc của Luật Ngân sách nhà nước, giảm thu đồng thời với giảm chi tương ứng. Trước hết, phải tăng cường tiết kiệm chi, cắt giảm tối thiểu 70% số kinh phí hội nghị, đi công tác trong và ngoài nước, tiết kiệm thêm 10% chi thường xuyên khác còn lại của năm 2020... Ba là, cho phép kéo dài thời kỳ ổn định ngân sách nhà nước giai đoạn 2017-2020 sang năm 2021 và lùi thời gian ban hành định mức phân bổ dự toán chi  ngân sách nhà nước (gồm cả chi thường xuyên và chi đầu tư công) để áp dụng cho thời kỳ ổn định ngân sách mới. Bốn là, chưa thực hiện điều chỉnh mức lương cơ sở đối với cán bộ, công chức, viên chức, lực lượng vũ trang, lương hưu, trợ cấp bảo hiểm xã hội, trợ cấp hằng tháng theo quy định và trợ cấp ưu đãi người có công từ ngày 1-7-2020 nhằm chia sẻ những khó khăn chung của người dân và doanh nghiệp trong cả nước…

Ngày 16-6, Quốc hội tiếp tục làm việc.

Văn Cường