Chuyển đổi cơ cấu cây trồng tại huyện An Lão: Mở hướng phát triển bền vững
Bước đầu đem lại thu nhập cao cho nông dân
Mô hình chuyển đổi trồng thanh long ở xã Bát Trang.
Từ đầu tháng 6-2020, ở thôn Trực Trang, xã Bát Trang, người dân tập trung chăm sóc cây thanh long, dự kiến cho thu hoạch quả từ tháng 7 đến hết tháng 11-2020. Theo ông Phan Văn Đệ, Bí thư Chi bộ thôn Trực Trang, hiện thôn có 70 ha trồng thanh long, chủ yếu được chuyển đổi từ diện tích trồng lúa năng suất thấp. Ban đầu, vài hộ thử nghiệm trồng thanh long, sau đó, thấy chất đất ở địa phương phù hợp, cây thanh long cho hiệu quả kinh tế cao nên bà con học hỏi nhau để trồng. Nhờ vậy, diện tích trồng thanh long ngày càng mở rộng, sản lượng thu hoạch trung bình mỗi năm hơn 1000 tấn, giá trị đạt hơn 2,5 tỷ đồng. Trong năm 2020, địa phương vận động nông dân quy hoạch vùng sản xuất thanh long phục vụ Nhà máy chế biến rau củ quả Haphofood (huyện Tiên Lãng).
Theo Phòng Nông nghiệp- Phát triển nông thôn huyện An Lão, từ năm 2017 đến nay, diện tích chuyển đổi cơ cấu cây trồng trên địa bàn huyện khoảng hơn 300 ha, bước đầu đem lại thu nhập cao cho nông dân. Bà con ở một số địa phương trên địa bàn huyện tự chuyển đổi cơ cấu cây trồng, đưa các cây trồng cho giá trị kinh tế cao vào trồng tại địa phương như: vải, nhãn, thanh long, bưởi, ổi lê Đài Loan, hồng xiêm xoài, vú sữa, sen… Phong trào chuyển đổi mạnh nhất ở các xã như: Chiến Thắng, Bát Trang, Quang Hưng, Mỹ Đức, An Tiến. Ở xã Chiến Thắng, diện tích chuyển đổi cơ cấu cây trồng khoảng hơn 100 ha, chủ yếu chuyển đổi vùng đất bãi ven sông Văn Úc sang trồng nhãn hương chi, hồng xiêm xoài… Ông Đỗ Đức Nhạ ở xã Chiến Thắng cho biết, gần đây, gia đình ông chuyển đổi một số diện tích vùng đất bãi ven sông văn Úc để trồng nhãn hương chi và hồng xiêm xoài, thu nhập cao hơn 2-3 lần trồng các loại cây thông thường khác…Ở xã An Tiến, hơn 100 hộ dân chuyển đổi từ vườn tạp sang vườn trồng cây vú sữa. Hằng năm, vào tháng 3, tháng 4, người dân địa phương rộn ràng thu hoạch vú sữa, bán khá được giá. Ước tính thu hoạch từ trồng cây vú sữa cao gấp 2 lần sản xuất ở vườn tạp.
Chuyển đổi phù hợp quy hoạch, điều kiện địa phương
Theo Trưởng Phòng Nông nghiệp-Phát triển nông thôn huyện An Lão Trần Cao Sơn, trong thời gian qua, một số địa phương chuyển đổi cơ cấu cây trồng khá nhanh. Tuy nhiên, các khu vực chuyển đổi chủ yếu do nông dân tự phát thực hiện. Vì vậy, bên cạnh những thuận lợi, nông dân gặp không ít khó khăn. Đó là việc bà con chủ yếu học hỏi kinh nghiệm của nhau để chuyển đổi nên chưa có điều kiện tiếp cận khoa học kỹ thuật ứng dụng vào sản xuất, nâng cao chất lượng sản phẩm. Nguồn vốn để đầu tư phát triển sản xuất còn hạn chế nên chưa thể đầu tư nhiều cho việc xây dựng cơ sở vật chất vùng sản xuất. Bên cạnh đó, một số nơi chuyển đổi ồ ạt dẫn đến cung vượt cầu, sản phẩm khó bán, nông dân lại tìm hướng khác để phát triển sản xuất. Đơn cử như ở xã Chiến Thắng, từ năm 2017, nhiều người dân ở vùng bãi ven sông Văn Úc chuyển đổi trồng vải thiều sang trồng nhãn hương chi. Ban đầu, nhãn hương chi bán khá được giá, cây trồng cũng cho năng suất, chất lượng cao. Từ năm 2019, một số nông dân thấy hiệu quả của trồng nhãn hương chi gần đây không cao bằng nuôi trồng thủy sản nên lại chặt phá nhãn hương chi để làm đầm nuôi rươi…
Từ thực tế trên, huyện An Lão đề ra kế hoạch, giải pháp trọng tâm để chuyển đổi cơ cấu cây trồng trong giai đoạn 2020-2025. Theo đó, bám sát Kế hoạch số 1734 của UBND thành phố về việc phê duyệt đề án chuyển đổi diện tích sản xuất lúa năng suất thấp, kém hiệu quả sang sản xuất sản phẩm nông nghiệp, thủy sản có giá trị kinh tế cao giai đoạn 2018-2025, định hướng đến năm 2030, huyện quy hoạch vùng chuyển đổi cây trồng của địa phương khoảng hơn 500 ha. Trên cơ sở rà soát các vùng hiện có, huyện chỉ đạo các xã có định hướng chuyển đổi một số diện tích cấy lúa kém hiệu quả sang trồng cây ăn quả và các loại cây trồng cho giá trị kinh tế cao, dự kiến mỗi năm 20-25 ha.
Để thực hiện hiệu quả cao kế hoạch chuyển đổi, huyện yêu cầu các xã nghiên cứu, định hướng nông dân trồng cây ăn quả phù hợp với quy hoạch của huyện và thành phố điều kiện khí hậu, thổ nhưỡng của địa phương để đem lại hiệu quả lâu dài, đồng thời cho giá trị kinh tế cao nhất. Huyện chỉ đạo Phòng Nông nghiệp- Phát triển nông thôn phối hợp các cơ quan chức năng của thành phố như Chi cục Trồng trọt- Bảo vệ thực vật Hải Phòng, Trung tâm Khuyến nông Hải Phòng, Chi cục Quản lý chất lượng nông, lâm, thủy sản hỗ trợ nông dân ứng dụng tiến bộ kỹ thuật vào sản xuất để nâng cao chất lượng sản phẩm; xây dựng thương hiệu sản phẩm gắn với tem truy xuất nguồn gốc. Huyện khuyến khích các xã ký hợp đồng với doanh nghiệp bao tiêu sản phẩm nông nghiệp để bảo đảm đầu ra cho sản phẩm ở các vùng chuyển đổi cơ cấu cây trồng.