Giải quyết tranh chấp lao động tập thể: Chủ động can thiệp kịp thời
Hơn 90% số vụ việc tranh chấp về quyền, lợi ích
Do bảo đảm quyền lợi người lao động nên tại Công ty TNHH Nhựa Vinh An (huyện Thủy Nguyên) chưa xảy ra tình trạng ngừng việc tập thể.
Cuối tháng 5-2020, hơn 500 công nhân thuộc Công ty TNHH Seething Việt Nam (Khu công nghiệp Đồ Sơn) ngừng việc tập thể nhiều ngày. Chủ tịch Công đoàn công ty Cao Thị Ninh cho biết: Phần lớn công nhân ngừng việc để yêu cầu phía lãnh đạo công ty thanh toán tiền thưởng Tết (đợt 2), lương làm thêm các ngày chủ nhật trong tháng 3 và cam kết thực hiện một số nghĩa vụ liên quan như: đóng đủ BHXH cho người lao động, làm mái che khu vực nhà xe...
Trước đó, đầu tháng 1-2020, khoảng 700 lao động Công ty TNHH liên doanh Kainan (phường Hàng Kênh, quận Lê Chân) ngừng việc tập thể để yêu cầu người sử dụng lao động thanh toán tháng lương thứ 13, công khai tiền thưởng Tết, nêu rõ quy chế thưởng phạt để người lao động không bị áp dụng hình thức trừ tiền vô cớ...
Phần lớn tranh chấp lao động tập thể trên địa bàn thành phố diễn ra trong thời gian khoảng 2-3 ngày. Theo thống kê của Liên đoàn Lao động thành phố, từ năm 2015 đến tháng 5-2020, trên địa bàn thành phố xảy ra 41 cuộc tranh chấp lao động tập thể, với sự tham gia của hơn 25 nghìn người. Trong đó, 18 cuộc tranh chấp lao động về quyền như: doanh nghiệp nợ lương, BHXH của người lao động, định mức quá cao... Khoảng 25% số vụ tranh chấp lao động tập thể về lợi ích như: tiền ăn ca, thưởng Tết, tăng thời gian nghỉ ngơi... Phó chủ tịch Liên đoàn Lao động thành phố Hoàng Đình Long thông tin: “Không phải vụ tranh chấp lao động nào cũng có thể giải quyết nhanh chóng, kịp thời, vì một số quyền lợi mà người lao động đòi hỏi ngoài phạm vi, quyền hạn của Liên đoàn Lao động thành phố, liên quan đến chức năng quản lý nhà nước của nhiều cơ quan, đơn vị như: ngành Lao động- Thương binh và Xã hội, Sở Kế hoạch- Đầu tư, BHXH... Do đó, công tác phối hợp liên ngành trong xử lý, giải quyết tranh chấp lao động có ý nghĩa quan trọng trong việc bảo đảm quyền lợi, giám sát thực hiện nghĩa vụ của doanh nghiệp với người lao động.
Cần thông tin nhanh chóng, phối hợp nhịp nhàng
Theo thống kê sơ bộ của Hiệp hội doanh nghiệp nhỏ và vừa thành phố, quý 2 năm 2020, khoảng 10 nghìn doanh nghiệp có nguy cơ phá sản, ngừng sản xuất do ảnh hưởng của dịch COVID-19. Hàng chục nghìn người lao động có nguy cơ mất việc làm, giảm thu nhập, mất quyền lợi chính đáng... là những nguyên nhân chính làm gia tăng các vụ tranh chấp lao động tập thể. Ông Phạm Văn Căng, Trưởng Phòng Việc làm, Tiền lương và Bảo hiểm xã hội (Sở Lao động- Thương binh và Xã hội) cho rằng: Qua theo dõi, phối hợp giải quyết một số vụ tranh chấp lao động tập thể, tôi thấy nhiều công đoàn cơ sở chịu sự chi phối, can thiệp sâu của chủ doanh nghiệp. Một số cán bộ công đoàn chưa mạnh dạn đề đạt nguyện vọng của người lao động tới chủ doanh nghiệp hoặc không có đủ kiến thức, kỹ năng đàm phán với người sử dụng lao động. Do đó, để nắm rõ nguyên nhân, giải quyết sớm các vụ tranh chấp lao động tập thể, cán bộ công đoàn cơ sở cần chủ động hợp tác cung cấp thông tin ban đầu tới công đoàn cấp trên, cơ quan chức năng trở thành “cầu nối” thực sự để tháo gỡ kịp thời “ngòi nổ” trong tranh chấp lao động. Còn theo Chủ tịch Liên đoàn Lao động huyện An Lão Phạm Thị Nga, 5 năm qua, trên địa bàn huyện xảy ra 11 vụ tranh chấp lao động tập thể, chủ yếu liên quan tới chủ các doanh nghiệp người Việt Nam. Trong đó, nhiều doanh nghiệp sau khi nhận được kết luận thanh tra, kiểm tra về pháp luật lao động vẫn “nhờn luật” tiếp tục sai phạm về thực hiện trách nhiệm, nghĩa vụ với người lao động.
Để thiết thực góp phần xây dựng quan hệ lao động hài hòa, ổn định, tiến bộ trong doanh nghiệp, Phó chủ tịch Liên đoàn Lao động thành phố Hoàng Đình Long cho biết, thời gian tới, Liên đoàn Lao động thành phố đề nghị UBND thành phố kiện toàn Hội đồng trọng tài lao động, Hòa giải viên lao động cấp thành phố. Cùng với đó, Liên đoàn Lao động thành phố hướng dẫn công đoàn cấp trên cơ sở thành lập Ban Chỉ đạo giải quyết đình công tại doanh nghiệp; tăng cường bồi dưỡng tập huấn cán bộ công đoàn cơ sở kỹ năng nắm bắt dư luận qua mạng xã hội và tham gia hướng dẫn người lao động thực hiện đúng trình tự, thủ tục liên quan đến tranh chấp lao động tập thể.