Truyền thông nâng cao nhận thức trong học sinh về tin giả: Thiết thực, ý nghĩa
Tin giả, hậu quả thật
Hơn 100 học sinh lớp 7 Trường THCS Ngô Quyền hào hứng tham gia các trò chơi truyền tin, phân biệt tin giả- tin thật.
Thường xuyên trao đổi thông tin với bạn bè, đọc các bài viết trên mạng xã hội mỗi ngày, song em Trương Văn Lộc (học sinh lớp 11, Trường THPT Thăng Long) không biết rõ nguồn gốc thông tin. Em Lộc cho biết: “Em thường bình luận, chia sẻ các bài viết, clip được nhiều người theo dõi, bình luận nhưng không biết thông tin đó đúng hay sai, do ai đăng tải lên và nhằm mục đích gì”.
Nhiều bậc cha mẹ cũng tỏ ra lúng túng trong việc định hướng sử dụng thông tin trên mạng xã hội cho con. Chị Nguyễn Thị Hằng (thôn Chu Vườn, xã Kênh Giang, huyện Thủy Nguyên) chia sẻ: “Tôi có con trai học lớp 8 và cháu thường bắt chước lời thoại của các nhân vật trong các đoạn phim, nhạc chế. Những “hiện tượng mạng” như: Khá Bảnh, Phúc XO... với lối sống thiếu chuẩn mực, khoe khoang, hưởng thụ tác động không nhỏ tới suy nghĩ, nhận thức, lối sống của trẻ. Nhưng ngoài việc ngăn cấm con sử dụng mạng xã hội, gia đình chưa tìm ra biện pháp giáo dục triệt để hơn”.
Theo thạc sĩ Nguyễn Văn Minh, giảng viên Khoa Tâm lý giáo dục học (Trường đại học Hải Phòng), không thể phủ nhận việc sử dụng internet sớm thông qua các thiết bị kết nối thông minh khiến trẻ em ngày nay có những thay đổi đáng kể trong giao tiếp, sinh hoạt, vui chơi. Nhưng cũng từ đây xuất hiện những nguy cơ trẻ em thường gặp, điển hình như: tiếp cận với quá nhiều thông tin giả (fake news); lộ thông tin cá nhân, trầm cảm... Để bảo vệ trẻ trên không gian mạng, nhà trường và gia đình cần tích cực phối hợp giáo dục trẻ về kỹ năng nhận diện, phân biệt và xử lý thông tin khi chia sẻ, các cách để đối chiếu, kiểm chứng thông tin...
Tăng cường giáo dục kỹ năng sống
Nhằm góp phần nâng cao nhận thức về tiếp cận, chia sẻ thông tin trên mạng xã hội, tháng 6-2020, tại Trường THCS Ngô Quyền, Đoàn Thanh niên Thông tấn xã Việt Nam phối hợp Đoàn Thanh niên quận Lê Chân tổ chức chương trình “Nói không với fake news”. Trong thời lượng 60 phút với hình thức “học mà chơi”, các học sinh được tiếp cận các phiên bản tin giả- tin thật, tìm hiểu về tác hại của việc chia sẻ thông tin không chính xác. Ngoài ra, học sinh được giới thiệu các trang thông tin điện tử uy tín, được kiểm duyệt chặt chẽ.... Đây là chương trình truyền thông được tổ chức thí điểm lần đầu tại Hải Phòng với sự tham gia của hơn 100 học sinh lớp 7.
Hiệu trưởng Trường THCS Ngô Quyền Nguyễn Thị Thu Hương đánh giá: Với thông điệp gần gũi, cách tổ chức truyền thông sáng tạo, lần đầu học sinh của trường được tiếp cận nội dung, kiến thức khá mới mẻ (tin giả - tin thật), cách xử lý thông tin... Phần lớn học sinh hào hứng tham gia và rút ra nhiều bài học cho bản thân. Bên cạnh đó, chương trình truyền thông nhận được phản hồi tích cực, sự ủng hộ từ phía cha mẹ học sinh. Đây là hoạt động ý nghĩa, thiết thực góp phần cùng nhà trường nâng cao hiệu quả giáo dục đạo đức, lối sống và kỹ năng sống cho học sinh. Vì thế, không riêng khối 7, trong những năm học tới, nhà trường dự kiến phối hợp Đoàn Thanh niên Thông tấn xã Việt Nam tổ chức thường xuyên các buổi truyền thông với quy mô toàn trường.
Theo Phó bí thư chuyên trách Đoàn Thanh niên Thông tấn xã Việt Nam Lê Tố Chinh, Hải Phòng là địa phương thứ 4 trong 63 tỉnh, thành phố (sau Hà Nội, thành phố Hồ Chí Minh, Đà Nẵng) được Đoàn Thanh niên Thông tấn xã Việt Nam lựa chọn để triển khai thí điểm mô hình truyền thông phòng, chống tin giả trong trường học, nhằm giáo dục kỹ năng tiếp cận thông tin theo hướng hiện đại cho học sinh từ tiểu học đến THPT. Thời gian tới, Đoàn Thanh niên Thông tấn xã Việt Nam tiếp tục phối hợp các Quận, Huyện Đoàn nhằm lan tỏa rộng rãi thông điệp ngăn chặn tin giả, sử dụng thông tin an toàn trên mạng internet, trang bị kỹ năng mềm cho học sinh thanh niên thành phố Cảng.