Doanh nghiệp xây dựng vùng bảo hộ vệ sinh khu vực lấy nước sinh hoạt: Thực hiện chậm, kết quả thấp
Giải pháp góp phần bảo đảm chất lượng nguồn nước
Còn nhiều nhà máy nước mini ở ngoại thành chưa công bố vùng bảo hộ vệ sinh khu vực lấy nước.
(Trong ảnh: Nhà máy nước mini trên địa bàn xã Tân Dân (huyện An Lão)
Thời gian qua, trên địa bàn thành phố ghi nhận không ít vụ việc người dân kiến nghị, phản ánh về chất lượng nguồn nước sinh hoạt; tập trung ở khu vực ngoại thành. Trong số nguyên nhân, có việc bố trí điểm lấy nước sản xuất nước sạch ở nhiều nhà máy nước cỡ nhỏ không bảo đảm. Như huyện Kiến Thụy có gần 20 nhà máy nước mini, trong đó 15 nhà máy đang hoạt động, phần lớn khai thác nguồn nước thô từ hệ thống các công trình thủy nông. Nhiều nơi nguồn nước không bảo đảm. Đơn cử, nhà máy nước mini tại thôn Du Lễ (xã Du Lễ) cách bãi rác 200 m, chỉ quan sát cũng thấy ô nhiễm ảnh hưởng đến chất lượng nguồn nước. Tương tự, tại huyện Vĩnh Bảo, có nhà máy lấy nguồn nước từ những con kênh mà chung quanh là nghĩa địa, trang trại chăn nuôi lợn, vịt như: nhà máy nước tại thôn Áng Dương (xã Trung Lập), thôn An Đồng (xã An Hòa)….
Để khắc phục tình trạng này, thành phố thực hiện Thông tư 24/2016/TT-BTNMT của Bộ Tài nguyên- Môi trường quy định việc xác định và công bố vùng bảo hộ vệ sinh lấy nước sinh hoạt. Theo đó, doanh nghiệp được cấp giấy phép khai thác nước mặt phải tổ chức cắm mốc giới và công bố phạm vi vùng bảo hộ vệ sinh khu vực lấy nước để sản xuất nước sinh hoạt. Theo quyết định, phạm vi vùng bảo hộ vệ sinh được tính từ vị trí công trình khai thác nước về phía thượng lưu là 800 m và phía hạ lưu là 200 m. Trong phạm vi vùng bảo hộ vệ sinh khu vực lấy nước phải tuân thủ các quy định về hành lang bảo vệ nguồn nước và tuân thủ các yêu cầu khác về bảo vệ tài nguyên nước theo quy định của pháp luật; nghiêm cấm các hành vi xả nước thải, chất thải chưa qua xử lý hoặc xử lý chưa đúng quy định. Doanh nghiệp sản xuất nước có trách nhiệm bảo vệ nguồn nước trong ranh giới đã được phê duyệt; xác lập ranh giới, phạm vi của vùng bảo hộ vệ sinh khu vực lấy nước sinh hoạt trên thực địa, là cơ sở để chủ động theo dõi, giám sát các hoạt động trong vùng lấy nước sinh hoạt. Chính quyền địa phường và các ngành liên quan có trách nhiệm bảo vệ vùng bảo hộ vệ sinh khu vực lấy nước.
Tiến độ thực hiện quá chậm
Bộ Tài nguyên - Môi trường ban hành Thông tư 24 từ năm 2016, tuy nhiên đến quý 4-2018 các cấp, ngành của thành phố mới triển khai việc xây dựng vùng bảo hộ trên địa bàn. Kết quả, đến tháng 6-2020, Sở Tài nguyên-Môi trường tham mưu UBND thành phố phê duyệt vùng bảo hộ vệ sinh khu vực lấy nước đối với 26 nhà máy nước mi-ni, trạm cấp nước sinh hoạt ở khu vực ngoại thành. Gần đây nhất, trong tháng 6-2020, Sở Tài nguyên-Môi trường phê duyệt vùng bảo hộ nguồn nước đối với Nhà máy nước Bát Trang, là nước mặt sông Lạch Tray đoạn chảy ra địa phận thôn Hạ Trang, xã Bát Trang, huyện An Lão. Song, so với yêu cầu bảo đảm chất lượng nguồn cấp nước sinh hoạt thì tiến độ còn quá chậm. Trên địa bàn thành phố hiện có khoảng 130 nhà máy nước mini, trạm cấp nước hoạt động, cung cấp nước sinh hoạt và ăn uống cho hàng chục vạn người dân tại các vùng ngoại thành. Trong đó, khá nhiều nhà máy nước được xây dựng từ hàng chục năm, công nghệ sản xuất nước chưa bảo đảm, nguồn lấy nước không đạt tiêu chuẩn.
Được biết, để bảo đảm chất lượng khu vực lấy nước để sản xuất nước sinh hoạt, thành phố giao Sở Tài nguyên-Môi trường- đơn vị chủ trì quản lý tài nguyên nước- bảo đảm 100% những cơ sở được cấp mới giấy phép khai thác nước mặt thực hiện việc xây dựng vùng bảo hộ vệ sinh khu vực lấy nước. Đối với những cơ sở đã xây dựng hoạt động lâu năm, Sở Tài nguyên-Môi trường căn cứ quy hoạch cấp nước đến năm 2025, tầm nhìn 2050 của thành phố, tổ chức kiểm tra, hướng dẫn cơ sở việc xác lập vùng bảo hộ vệ sinh đối với cơ sở đủ điều kiện. Với những cơ sở không nằm trong quy hoạch, nguồn nước không bảo đảm chất lượng, cần đề xuất thành phố có hướng di dời hoặc chấm dứt hoạt động.
Bên cạnh đó, ngành chức năng thành phố và chính quyền địa phương có biện pháp kiểm soát chất lượng nước từ nhà máy nước mini; phát hiện, xử lý kịp thời các đơn vị, cơ sở cung cấp nước không bảo đảm chất lượng, ảnh hưởng đến sức khỏe người dân.