Mỹ Latinh bên bờ vực suy thoái nghiêm trọng nhất trong lịch sử

Một tháng trở lại đây, số ca mắc COVID-19 mới theo ngày tại các nước Mỹ Latinh liên tục tăng mạnh, nhất là tại Bra-xin, Peru, Chile và Mê-xi-cô, và đến nay khu vực này vượt qua cả Mỹ và châu Âu, trở thành điểm nóng có số người mắc COVID-19 cao nhất thế giới với hơn 3 triệu trường hợp, chiếm tới 26% tổng số toàn cầu, trong đó gần 140 nghìn ca tử vong. Thậm chí, một số nước ở Mỹ Latinh được cho là áp dụng khá chặt chẽ và bài bản các biện pháp cách ly xã hội như Ác-hen-ti-na, thời gian gần đây số ca nhiễm mới cũng gia tăng đột biến. Mặc dù vậy, theo dự báo của Tổ chức Y tế liên Mỹ (PAHO), tình hình dịch bệnh vẫn rất khó lường tại hầu hết nước và có lẽ phải tới giữa tháng 8, đường cong dịch tễ mới lên tới đỉnh điểm trước khi đi ngang và giảm dần vào cuối năm nay.

Theo Tổ chức Lao động quốc tế (ILO), hiện nay ở Mỹ Latinh có khoảng 158 triệu người làm việc không chính thức, khoảng 65 triệu người thiếu nước sinh hoạt và 55 triệu người sống ở những khu nhà không đủ điều kiện vệ sinh dịch tễ. Những điều này là một phần lý do khiến dịch COVID-19 ở Mỹ Latinh lan rộng khá nhanh chóng và dễ dàng. Cùng với đó, tình trạng thiếu hụt về đầu tư hạ tầng y tế và sự yếu kém trong cơ chế giám sát dịch bệnh cũng khiến tình hình trở nên tồi tệ hơn khi số ca nhiễm tăng mạnh từng ngày, gây quá tải hệ thống y tế.

Có thể nói, đại dịch COVID-19 đang đẩy Mỹ Latinh và Ca-ri-bê đến cuộc suy thoái lớn nhất trong lịch sử. Quỹ Tiền tệ quốc tế (IMF) ước tính tổng sản phẩm quốc nội (GDP) toàn khu vực sẽ sụt giảm 5,2% trong năm nay, so với các mức giảm 5% của cuộc đại suy thoái những năm 30 của thế kỷ trước, hay giảm 2,5% trong cuộc khủng hoảng những năm 80 cũng như mức giảm 1,9 % sau cuộc khủng hoảng tài chính thế giới năm 2008. Các nền kinh tế hàng đầu khu vực đều được dự báo sẽ suy giảm kinh tế trầm trọng trong năm nay, trong đó tăng trưởng của Bra-xin có thể sẽ ở mức -9,1%, Mê-xi-cô là -10,5% và Ác-hen-ti-na khoảng -9,9%.

Để hạn chế tác động tiêu cực của dịch bệnh tới đời sống người dân, nhất là những thành phần dễ bị tổn thương trong xã hội, chính phủ nhiều nước tiếp tục triển khai các biện pháp hỗ trợ kinh tế. Bra-xin kéo dài chương trình trợ cấp cho những người lao động không chính thức và thất nghiệp tới hết tháng 8, Ác-hen-ti-na cũng duy trì chương trình hỗ trợ khẩn cấp lao động và sản xuất, trong đó các doanh nghiệp yêu cầu hỗ trợ tài chính sẽ nhận được khoản hỗ trợ tối đa tương đương với mức lương tối thiểu tại Ác-hen-ti-na (khoảng 225 USD) cho mỗi công nhân. Mê-xi-cô cũng thực hiện gói kích thích kinh tế với khoảng 1 triệu khoản tín dụng không lãi suất cho các hộ kinh doanh nhỏ. Chi-lê công bố gói hỗ trợ kinh tế trị giá 11,7 tỷ USD, tương đương 4,7% GDP....

Cùng với đó, nhiều nước bắt đầu nới lỏng các biện pháp cách ly xã hội, mở cửa trở lại ở những mức độ khác nhau các hoạt động thường nhật, từ các trung tâm thương mại, nhà hàng, quán bar, tới phòng tập gym nhằm giảm thiểu tác động kinh tế đối với các doanh nghiệp siêu nhỏ và nhỏ, thành phần bị ảnh hưởng nhiều nhất từ đại dịch COVID-19.          

Có thể nói, về lâu dài, triển vọng kinh tế thời kỳ hậu COVID-19 ở khu vực Mỹ Latinh và Ca-ri-bê không mấy sáng sủa khi thu ngân sách giảm và nợ công cao khiến nhiều nước gặp khó trong việc thúc đẩy nền kinh tế. Theo giới chuyên gia, các hoạt động kinh tế trong khu vực này có được cải thiện hay không phụ thuộc vào mức độ nghiêm trọng của cuộc khủng hoảng COVID-19 và hiệu quả của những biện pháp kích thích kinh tế được mỗi quốc gia áp dụng nhằm tăng chi tiêu và thúc đẩy sản xuất. Tuy nhiên, với diễn biến lây nhiễm hiện nay, cuộc khủng hoảng COVID-19 đang đẩy khu vực lún sâu vào vòng xoáy khủng hoảng kinh tế-xã hội chưa thấy đường thoát.

Hoài Nam