Khắc phục tình trạng đổ rác thải xây dựng bừa bãi ở đô thị: Chính quyền địa phương cần vào cuộc
Đất trống biến thành bãi rác thải xây dựng
Công nhân Xí nghiệp Môi trường Ngô Quyền 1 thu gom rác thải xây dựng quanh hồ An Biên.
Tháng 6 vừa qua, Công ty TNHH MTV Môi trường đô thị tổ chức đợt ra quân dọn dẹp vệ sinh môi trường khu vực chung quanh hồ Tiên Nga (quận Ngô Quyền). Kết quả, công ty thu gom hàng tấn rác thải, trong đó hơn 80% là rác thải xây dựng. Khu vực giáp ranh giữa 3 phường Gia Viên, Máy Tơ và Đông Khê đã trở thành bãi rác thải xây dựng tự phát trong những năm gần đây. Là điểm kết nối với tuyến mương Đông Bắc được cải tạo, cứng hóa, trồng cây xanh, đáng lẽ phải là nơi vui chơi, tập thể dục, thư giãn của người dân thì nhiều điểm ở khu vực này bị chất đầy những đống rác tự phát, phần lớn là rác thải xây dựng. Nơi đây có biển cấm đổ rác, nhưng ngay dưới tấm biển này, rác thải sinh hoạt lẫn rác thải xây dựng chất dài hàng chục mét. Vôi thầu, gạch vỡ đến đồ sành, sứ hỏng… bị đổ trộm tràn xuống lòng đường.
Giám đốc Xí nghiệp Môi trường Ngô Quyền 1 (Công ty TNHH MTV Môi trường Đô thị Hải Phòng) Phạm Văn Tấn cho biết, năm nào, xí nghiệp cũng phải tổ chức nhiều đợt thu gom rác thải xây dựng tại các khu vực đất trống như vậy. Tuy không có trách nhiệm dọn rác xây dựng, nhưng nhiều lần xí nghiệp phải huy động lực lượng thu gom, dọn sạch lượng lớn rác thải tại đây nhưng đâu lại vào đấy. Mỗi lần huy động hàng chục công nhân, xe chuyên dùng dọn hàng giờ mới hết rác, trong khi thời tiết nóng nực, công nhân làm việc vất vả, công ty không có kinh phí chi trả cho việc này, nên rất bất cập.
Rất nhiều bãi đất trống dọc tuyến đường Lê Hồng Phong và ở khu vực nội thành nếu không được quây tôn, bảo vệ trông coi thì chắc chắn trở thành điểm đổ trộm rác thải xây dựng. Điển hình như khu vực chung quanh lối đi lên đường cao tốc Hà Nội – Hải Phòng thuộc phường Hòa Nghĩa (quận Dương Kinh), ngõ phụ số 4/81 phố An Đà, phường Đằng Giang (quận Ngô Quyền)…, bị rác thải xây dựng chất đống tràn ngập hai bên ngõ. Nhiều diện tích đất trống 2 bên tuyến đường Bắc Sơn- Nam Hải vừa khánh thành đưa vào sử dụng cũng đang có nguy cơ trở thành bãi rác thải xây dựng nếu không được quản lý chặt.
Nêu cao trách nhiệm quản lý của chính quyền địa phương
Theo Chủ tịch Công ty TNHH MTV Môi trường đô thị Lê Ngọc Biên, công ty không được giao thu gom rác xây dựng, nhưng vẫn tổ chức xử lý ở các điểm đổ lẫn rác thải sinh hoạt tại một số tuyến phố, khu công cộng. Tuy nhiên, còn nhiều bãi rác thải xây dựng chưa được thu gom, xử lý. Người dân đóng kinh phí dịch vụ thu gom rác thải sinh hoạt hằng tháng, nhưng với rác thải xây dựng thì không ai trả tiền thu gom, dọn dẹp. Chủ công trình xây dựng và người dân xây nhà chỉ thuê người chở vôi thầu, gạch vỡ khỏi công trình, còn việc chở đi đâu đổ thì họ không quan tâm và không phải chịu trách nhiệm. UBND các phường có trách nhiệm quản lý, xử lý tình trạng đổ trộm rác thải xây dựng trên địa bàn. Song, việc quản lý của chính quyền địa phương chưa quyết liệt, hiệu quả thấp, hầu như chưa có vụ việc đổ trộm rác thải bị xử lý hành chính.
Theo lãnh đạo các đơn vị làm công tác vệ sinh môi trường trên địa bàn thành phố, để giải quyết tình trạng ứ đọng, đổ trộm rác thải xây dựng bừa bãi như hiện nay, Sở Xây dựng cần có giải pháp tổng thể, trước hết là quy hoạch các điểm thu gom, biện pháp xử lý rác thải xây dựng. Trong quy trình cấp giấy phép xây dựng, cải tạo công trình, cần thêm quy định chủ công trình phải ký hợp đồng, đặt cọc kinh phí thu gom rác thải xây dựng với một đơn vị có chức năng thu gom.
Trưởng Phòng Hạ tầng kỹ thuật Sở Xây dựng Ngô Thị Thanh Thủy cho biết, các địa phương chưa có quy hoạch khu vực đổ và xử lý rác thải xây dựng, trong khi mỗi ngày hàng nghìn khối rác thải xây dựng bị đổ trộm ở các bãi đất trống gây ô nhiễm, mất mỹ quan đô thị, có nguy cơ ảnh hưởng đến các công trình giao thông, thoát nước quan trọng của thành phố. Năm 2019, Sở Xây dựng phối hợp các sở, ngành chức năng tham mưu UBND thành phố đề xuất chủ trương đầu tư xây dựng khu xử lý chất thải xây dựng tại sau Khu xử lý Tràng Cát với quy mô 5 ha. Trong khi chờ thành phố quy hoạch khu xử lý chất thải xây dựng, các địa phương cần quyết liệt hơn trong việc kiểm tra, rà soát các khu vực đất trống, nhất là các địa điểm “nhức nhối” về nạn đổ trộm rác thải xây dựng trong thời gian dài gây bức xúc trong nhân dân.