Phân bố các cơ sở giáo dục nghề nghiệp chưa hợp lý: Nơi nhiều, nơi “trắng”
Tập trung ở nội thành và ven đô
_900x600.jpg)
Đào tạo và thực hành nghề công nghệ ô tô tại Ttrường cao đẳng Hàng hải 1.
Trong số 69 cơ sở GDNN và cơ sở có hoạt động GDNN, ngoài trung tâm GDNN-Giáo dục thường xuyên quận, huyện nào cũng có (trừ huyện Bạch Long Vỹ), các trường trung cấp, cao đẳng tập trung chủ yếu ở các quận và huyện An Dương. Trong đó, quận Kiến An có 10 cơ sở, huyện An Dương 8 cơ sở, quận Hồng Bàng và quận Hải An mỗi quận có 7 cơ sở…, gồm cả trường cao đẳng, trung cấp. Các huyện: Tiên Lãng, Vĩnh Bảo, An Lão, Kiến Thụy, Cát Hải không có trường trung cấp, cao đẳng nào trên địa bàn. Việc phân bố chưa đồng đều các trường trung cấp, cao đẳng dẫn tới tình trạng việc tuyển sinh đào tạo nghề mới chỉ tập trung vào một số khu vực nội thành và ven đô.
Bà Hoàng Thị Ngọc, xã Hòa Bình (huyện Vĩnh Bảo) cho biết: “Trên địa bàn huyện không có trường cao đẳng, trung cấp nghề, cơ sở GDNN gần nhất cũng ở quận Kiến An, cách nhà hơn 20 km. Việc các cháu học sinh, sinh viên đi học hằng ngày quá xa không bảo đảm an toàn giao thông, còn ở trọ khá tốn kém”. Không riêng bà Ngọc, nhiều cha mẹ học sinh cũng ở các huyện An Lão, Tiên Lãng, Vĩnh Bảo có chung suy nghĩ. Cho nên, thay vì đi học nghề, nhiều người lựa chọn “cố theo” đại học, hoặc đi làm ngay tại các cơ sở sản xuất gần nhà, “vừa không phải đi xa, vừa có thu nhập”.
Theo tâm lý chung, người học nghề muốn được học tại trụ sở chính của trường dù thực tế nhiều trường trung cấp, cao đẳng có liên kết, phối hợp với trung tâm GDNN-giáo dục thường xuyên các quận, huyện tổ chức dạy nghề song song dạy văn hóa, nhất là với chương trình 9+. Điều này dễ hiểu bởi tại trụ sở chính của các trường trung cấp, cao đẳng bao giờ cũng được đầu tư đầy đủ hơn về trang thiết bị, máy móc, nguyên vật liệu, học liệu thực hành. Dù các trường có liên kết các trung tâm GDNN - Giáo dục thường xuyên dạy nghề cũng chỉ có thể mang được một phần trang thiết bị, máy móc đến cơ sở. Nhiều trường cho học sinh học lý thuyết tại Trung tâm GDNN- Giáo dục thường xuyên mình liên kết, phần thực hành những nghề cần nhiều trang thiết bị đưa học sinh về trụ sở chính của trường.
Cũng cần nói, chức năng của các trung tâm GDNN-Giáo dục thường xuyên là dạy nghề sơ cấp và bồi dưỡng kiến thức văn hóa. Việc liên kết đào tạo với các trường trung cấp, cao đẳng đào tạo mới được các trung tâm GDNN - Giáo dục thường xuyên thực hiện vài năm gần đây và không phải trung tâm nào cũng đủ điều kiện để liên kết, trường nghề nào cũng được phép liên kết tuyển sinh đào tạo nghề.
Phân bố hợp lý, đáp ứng nhu cầu đào tạo
Theo lý giải của lãnh đạo nhiều trường trung cấp, cao đẳng, trường đặt khu vực nội thành sẽ tạo thuận lợi về giao thông, thu hút học sinh, sinh viên theo học. Tuy nhiên nếu chỉ tập trung tại các quận và một vài huyện ven đô thị, sẽ có một khu vực ngoại thành rộng lớn bị “bỏ quên” như các huyện Tiên Lãng, Kiến Thụy, An Lão, Vĩnh Bảo, Thủy Nguyên (Thủy Nguyên gần 40 xã, thị trấn, diện tích huyện lớn nhất thành phố nhưng chỉ có 1 trường trung cấp nghề ở thị trấn). Vì lo ngại an toàn giao thông, tăng chi phí khi đi học nghề xa nhà, nên nhiều học sinh các huyện nêu trên hoặc sẽ cố gắng đỗ và học đại học, hoặc đi làm ngay. Như vậy, lãng phí nguồn tuyển sinh cho công tác đào tạo nghề, cung cấp lực lượng có tay nghề, có kỹ thuật cho thị trường lao động.
Trong dự thảo quy hoạch giáo dục nghề nghiệp của thành phố đến năm 2025, tầm nhìn đến năm 2030 đang lấy ý kiến của các sở, ngành liên quan, để tăng chất lượng đào tạo nghề đáp ứng yêu cầu của thị trường lao động, thành phố dự kiến sáp nhập những trường cao đẳng, trường trung cấp không đạt chuẩn vào những trường đang có những ngành nghề đào tạo mà thị trường lao động đang có nhu cầu lớn. Tuy nhiên, trong lộ trình, không có trường cao đẳng nào trên địa bàn huyện Tiên Lãng, Vĩnh Bảo, Thủy Nguyên, An Lão.
Chủ trương hạn chế thấp nhất việc thành lập mới mà thực hiện sáp nhập, giữ nguyên một số trường trung cấp, cao đẳng để tăng cường năng lực, chất lượng đào tạo là hợp lý. Song cũng cần tính toán đến việc bố trí các cơ sở GDNN theo không gian, địa phương nhằm đáp ứng nhu cầu học nghề của người dân. Đối với các trường cao đẳng, trung cấp cũng nên có chính sách khuyến khích tuyển sinh khu vực ngoại thành, tạo điều kiện để nhiều người có cơ hội học nghề. Đồng thời tăng cường cơ sở vật chất tại các trung tâm GDNN - Giáo dục thường xuyên liên kết giảng dạy để người học bảo đảm chất lượng, tay nghề, khi học xong tìm được công việc phù hợp, có thu nhập ổn định.