Để phân biệt chủng tộc không còn ở Hollywood

Tượng vàng Oscar dành cho bộ phim “12 years of a slave” đánh dấu bước ngoặt trong chỗ đứng của phim về người da màu tại Hollywood. 

Ngày 23-6, hơn 300 nghệ sĩ, nhà làm phim người da màu, trong đó có nhiều diễn viên nổi tiếng như Idris Elba, Queen Latifah và Billy Porter ký tên vào bức thư ngỏ kêu gọi Hollywood ngừng khai thác các chủ đề về cảnh sát. Thay vào đó, tăng cường đầu tư vào các tác phẩm có nội dung chống phân biệt chủng tộc. Bức thư đề cập đến thực trạng chủ nghĩa da trắng thượng đẳng trong ngành điện ảnh Mỹ, đồng thời cho rằng, Hollywood đang khuyến khích tình trạng bạo lực trong cảnh sát và văn hóa chống người da màu.

Lời kêu gọi này được đánh giá là vô cùng cần thiết, nhất là trong thời điểm làn sóng chống phân biệt chủng tộc và bạo lực cảnh sát rộ lên sau cái chết thương tâm của công dân người Mỹ gốc Phi George Floyd. Trước đây, Hollywood vốn nổi tiếng với nhiều dự án phim thiếu nhạy cảm về vấn đề sắc tộc. Đặc biệt, nhiều bộ phim khắc họa hình ảnh người da màu bằng các nhân vật giúp việc, hung hăng, phạm tội và chịu đối xử tàn bạo từ cảnh sát... Trong khi đó, phim phản ánh đúng về bản chất người da màu và sự đàn áp mà họ phải chịu đựng lại quá ít. Điều này vô hình chung khuyến khích các định kiến không chính xác tồn tại hàng trăm năm về người da màu mà xã hội đang cố loại bỏ.

Tệ hơn nữa, nhiều phim thậm chí chứa phân cảnh diễn viên bôi mặt đen để đóng vai người da màu. Tình trạng này bắt đầu từ thế kỷ 20 như phim “Check and double Check”, “Soul man”, “Silver streak”… và kéo dài đến tận thế kỷ 21 với “30 Rock” hay “Nina”. Theo bà Nsenga Burton – giáo sư ngành phim và truyền thông tại Trường đại học Emory (Georgia, Mỹ), hành động ấy dù có chủ đích nghệ thuật là gì, dù vô tình hay cố ý, cũng là thiếu nhạy cảm và mang tính xúc phạm tới cộng đồng người da màu.

Thôi thúc thay đổi

Theo báo cáo công bố hồi tháng 2-2020 của Đại học California (Mỹ) về sự phân biệt đối xử tại Hollywood, người da màu chiếm 27,6% số vai chính trong những bộ phim hàng đầu được sản xuất năm 2019, tăng gấp 3 lần so với năm 2011. Rõ ràng, dưới sức ép của xã hội, Hollywood dần có những cải thiện đáng kể về việc đa dạng hóa sắc tộc trong phim ảnh, và dành sự chú ý, trân trọng hơn đối với các tác phẩm có sự tham gia của người da màu.

Điển hình, Giải thưởng điện ảnh Oscar năm 2014 là bước ngoặt của sự chuyển mình trong Hollywood khi bộ phim “12 years of a slave” phản ánh cuộc đời nô lệ của người Mỹ gốc Phi tại miền Nam nước Mỹ. Bộ phim xuất sắc giành tượng vàng cao quý nhất. Từ đó, hàng loạt bộ phim nói về người da màu, hoặc được sản xuất bởi nghệ sĩ da màu như “Moonlight”, “Get out”, “Fruitvale station”, “BlacKkKlansman”… được đề cử mạnh mẽ ở các giải thưởng điện ảnh và được đông đảo công chúng yêu mến. Tác động và tiếng vang của các bộ phim này thôi thúc những nhà sản xuất phim Hollywood sáng tạo nhiều tác phẩm phản ánh đúng về đời sống người da màu. Dù là phim nghệ thuật hay giải trí, những bộ phim này cần mang các tầng lớp ý nghĩa sâu xa về sự áp bức mà người da màu phải chịu đựng.

Thu Thảo tổng hợp