Phát triển hệ thống cảng: Lấn biển dựng cơ đồ

Tân cảng Đình Vũ được xây dựng, trang bị hiện đại.    

Tiến ra biển, làm giàu từ biển

Đứng trên bờ đê đảo Cát Hải nhìn ra cuối Cảng cửa ngõ quốc tế Hải Phòng, người dân đảo Cát hãnh diện xen chút bâng khuâng. Nơi đó trước đây là vùng đánh cá gần bờ, chèo thuyền vài chục phút mới đến nơi. Nhưng nay có thể đi bằng các phương tiện đường bộ. Vùng đánh cá ngày trước có luồng sâu, nay thành Cảng hiện đại nhất miền Bắc, tàu lớn ra vào thuận tiện. Trước thỉnh thoảng mới có tàu lớn rúc còi đi qua Lạch Huyện, nhưng nay, những con tàu lớn đồ sộ, cao đến vài chục mét ra vào thường xuyên. Bãi bồi ven đê trở thành điểm tập kết bãi container rộng lớn. Những bãi bồi, vùng nước đánh cá đã được thay thế bằng cảng container, tạo dựng thế đứng của Hải Phòng sánh với 20 cảng biển nổi tiếng nhất thế giới…

Tiến ra biển là chủ trương của thành phố về phát triển dịch vụ cảng biển từ lâu, nhưng chỉ thực sự phát triển mạnh mẽ vào giai đoạn 2015-2020, khi Đảng bộ, chính quyền, quân và dân thành phố thực hiện Nghị quyết Đại hội Đảng bộ thành phố lần thứ 15. Nghị quyết được cụ thể hóa bằng những hành động, việc làm cụ thể với hàng chục cảng biển lớn nhỏ, kho bãi được triển khai xây dựng và hoàn thành trong thời gian này. Trong đó, công trình đầu tư lớn nhất là Cảng cửa ngõ quốc tế Hải Phòng với 2 bến khởi động đầu tiên được khởi công ngày 12-5-2016, hoàn thành vào 13-5-2018. Thành công của quá trình lấp biển dựng cơ đồ là cảng biển Hải Phòng đón được những con tàu lớn chưa từng có từ trước tới nay ra vào làm hàng. Tàu Wanhai 67.000 tấn lớn nhất đến Cảng container quốc tế Hải Phòng vào ngày 13-5-2018 là “dấu mốc lịch sử” vào thời điểm đó, nhưng nhanh chóng bị vượt qua, khi tàu 108.000 tấn rồi 132.000 tấn lần lượt vào Cảng container quốc tế Hải Phòng.

Phía sau đảo Cát Hải là khu vực giáp biển Đình Vũ với sự xuất hiện của các cảng: Nam Đình Vũ, Nam Hải Đình Vũ, chi nhánh Tân Vũ của Cảng Hải Phòng, cảng Hải An, VIP green… trong giai đoạn 2015-2020, cho thấy chủ trương tiến ra biển, phát triển cảng của thành phố Hải Phòng đi đúng hướng. Hàng chục nghìn tỷ đồng được đầu tư tại đây, thêm hàng nghìn phương tiện vận chuyển hoạt động, hàng vạn lao động có việc làm, lượng hàng hóa qua cảng luôn tăng trưởng hằng năm ở mức 2 con số, đến năm 2019 đạt 129 triệu tấn hàng hóa thông qua. Không những thế, từ cảng biển, số thu hạ tầng cảng biển và thuế Hải quan vào ngân sách nhà nước cũng tăng mạnh đầy ấn tượng.

Cách nhìn đúng, giải pháp đúng

Nhớ lại trước đây, khi nói về cảng biển Hải Phòng, những người lạc quan nhất cũng không dám nghĩ có ngày cảng biển Hải Phòng đón được tàu quá 55.000 tấn giảm tải vào cảng. Thậm chí, đợt sơ tán công dân Việt Nam từ Li-bi về nước năm 2012, dù đã lên phương án đón người tại Hải Phòng, nhưng rồi không thực hiện được vì tàu không vào được cảng. Nhiều cảng nhưng manh mún và bất cập về luồng tàu là những hạn chế Hải Phòng vướng phải vào lúc đó. Nhìn nhận ra những bất cập này khi không thể có tàu lớn vào, chỉ có thể dùng tàu nhỏ và chuyển tải hàng hóa dẫn đến lãng phí trong chuỗi cung ứng logistics, cách duy nhất để thay đổi và phát triển là phải tiến ra biển.

Cách nhìn đúng đắn đã đưa đến cho Hải Phòng giải pháp phát triển cảng biển khả thi, phù hợp. Thành phố làm cầu, đường và phối hợp với các bộ, ngành trung ương làm cầu, đường để tạo hạ tầng ban đầu cho quá trình xây dựng cảng. Những công trình như: đường 356 đoạn 2A, đường Đình Vũ, cầu ngã ba Nguyễn Bỉnh Khiêm, đường bao Tây Nam, đường Liên phường (giai đoạn 2) nối với đường trục đô thị Hải Phòng… là giải pháp tạo điều kiện cho các phương tiện vận chuyển hàng hóa ra vào cảng an toàn, thuận lợi. Cơ chế ưu đãi dành cho đầu tư cảng biển, kho bãi của thành phố  tạo niềm tin cho các doanh nghiệp khi đổ hàng chục nghìn tỷ vào xây dựng bến cảng, cầu tàu, kho bãi, đầu tư thiết bị nâng hạ. Để tạo độ sâu luồng tàu, Hải Phòng luôn tạo điều kiện, song hành cùng các doanh nghiệp tổ chức nạo vét, khơi thông luồng tàu, đổ bùn đất hợp lý với khoảng 2 triệu m3/năm. Cho đến nay, luồng Hải Phòng vẫn duy trì độ sâu theo chuẩn tắc thiết kế của nhà tư vấn Nhật Bản năm 2002 và kéo dài, nạo vét luồng Lạch Huyện sâu âm 14 m để có thể tiếp nhận tàu lớn, có mớn nước sâu.

Thành công trong quá trình lấp biển dựng cơ đồ trong giai đoạn 2015-2020 mới chỉ là bước khởi đầu, bởi đây là quá trình lâu dài và bền bỉ. Với tiềm năng, lợi thế về biển đảo và vùng ven bờ, lấp biển phát triển cảng tiếp tục là mục tiêu tới đây của Hải Phòng. Cuối năm 2019, Thủ tướng Chính phủ chính thức chấp thuận cho Công ty CP Cảng Hải Phòng được đầu tư xây dựng tiếp bến số 3, 4 tại Lạch Huyện với tổng mức đầu tư lên đến 7.000 tỷ đồng. Đó là sự nối dài tiếp theo của bến số 1, số 2 đang khai thác tại đây.

Tuy nhiên, với chủ trương tiến ra biển phát triển cảng, Hải Phòng không chỉ dừng lại ở bến số 3,4 tại Lạch Huyện mà còn xây dựng và phát triển mạnh mẽ hơn nữa, biến đảo Cát Hải trở thành trọng điểm khai thác dịch vụ cảng biển lớn nhất cả nước. Theo báo cáo trình quy hoạch cảng biển, giai đoạn 2020-2025 và 2020-2030, đảo Cát Hải sẽ có thêm 23 bến cảng nữa, đều là những bến cảng nước sâu, tiếp tục hoàn chỉnh đồng bộ hệ thống cảng biển của thành phố, góp phần đưa Hải Phòng thực hiện thắng lợi mục tiêu trở thành trọng điểm kinh tế biển, dịch vụ logistic, như Nghị quyết 45 của Bộ Chính trị và xây dựng và phát triển thành phố Hải Phòng đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045 đề ra.

Mai Lâm - Ảnh: Duy Thính