Dự kiến chuyển việc tổ chức sát hạch lái xe sang ngành Công an: Cần bảo đảm phù hợp thực tế

Học viên thi sát hạch cấp giấy phép lái xe tại Trường cao đẳng nghề số 3 (Bộ Quốc phòng).

Thận trọng khi triển khai

Theo thống kê của Ban An toàn giao thông thành phố, hơn 70% số vụ tai nạn có nguyên nhân xuất phát từ kỹ năng thao tác của người điều khiển phương tiện cơ giới như ô tô, mô-tô, xe  máy. Nguyên nhân của tình trạng này có một phần không nhỏ đến từ hoạt động đào tạo, sát hạch, cấp GPLX còn lỏng lẻo, nặng về lý thuyết, thiếu tình huống thực tế và chưa theo kịp sự phát triển của thực trạng giao thông. Đây cũng là lý do được Ban soạn thảo dự thảo Luật Bảo đảm trật tự an toàn giao thông đưa ra làm căn cứ đề xuất, giao ngành Công an quản lý, giám sát hoạt động sát hạch, cấp GPLX. Theo dự thảo, hoạt động đào tạo sẽ vẫn diễn ra tại các trung tâm đào tạo lái xe đạt tiêu chuẩn hiện nay. Còn ngành Công an sẽ chịu trách nhiệm sát hạch, cấp GPLX. Quy định sẽ hạn chế việc bổ sung đầu mối trong lực lượng công an và tránh lãng phí cơ sở vật chất cũng như nhân lực tại các cơ sở đào tạo đang hoạt động.

Tuy nhiên, liên quan tới vấn đề này, dư luận và nhiều người dân lo ngại việc thay đổi đơn vị chịu trách nhiệm sát hạch, cấp GPLX sẽ không bảo đảm khách quan, dễ phát sinh tiêu cực. Theo quy định hiện nay, Bộ Giao thông- Vận tải quản lý đào tạo, sát hạch, cấp GPLX; Bộ Công an chịu trách nhiệm giám sát, xử lý. Cùng với hệ thống dữ liệu xử phạt liên thông giữa hai bộ, người vi phạm sẽ khó có thể gian dối, báo mất GPLX sau khi bị xử phạt để yêu cầu cấp lại GPLX. Như tại Hải Phòng, từ đầu năm đến nay lực lượng Cảnh sát giao thông thành phố tước hơn 1900 GPLX do người điều khiển phương tiện vi phạm. Theo cơ chế liên thông dữ liệu vi phạm hiện nay, những người này không thể báo mất GPLX để xin cấp lại. Tuy nhiên, nếu đề xuất chuyển hoạt động sát hạch, cấp GPLX từ Bộ Giao thông- Vận tải sang Bộ Công an được thông qua, sẽ tạo thành một quy trình khép kín không có sự quản lý, giám sát lẫn nhau. Việc này có thể dẫn đến tình trạng phát sinh tiêu cực do một đơn vị vừa tiến hành cấp GPLX, vừa quản lý, giám sát, đồng thời lại xử lý, ra quyết định xử phạt vi phạm giao thông.

Luật sư Vũ Đình Dực, Trưởng Văn phòng luật sư Bạch Đằng (Đoàn Luật sư Hải Phòng) đánh giá: Để ngăn chặn tiêu cực khi bổ sung quyền và trách nhiệm cho lực lượng cảnh sát giao thông, điều bắt buộc phải thực hiện là công khai minh bạch cơ chế quản lý, giám sát. Bộ Công an cần xây dựng được một quy trình chuẩn từ khâu đào tạo, cấp GPLX  đến xử phạt vi phạm hành chính, trong đó, phải bảo đảm sự giám sát của toàn xã hội. Từ đó bổ sung cơ chế giám sát tại tất cả các công đoạn của quy trình theo hướng đẩy mạnh ứng dụng công nghệ tin học vào công tác quản lý, làm sao để hạn chế tối đa sự tác động của con người.

Nâng cao chất lượng đào tạo lái xe

Thực tế, trước năm 1995, việc sát hạch, cấp GPLX cũng từng thuộc trách nhiệm của Bộ Công an, sau đó được chuyển cho Bộ Giao thông- Vận tải; đến nay lại để xuất chuyển về Bộ Công an. Việc điều chỉnh quy định pháp luật vào từng thời điểm là cần thiết để phù hợp thực tế. Tuy nhiên, nhiều thành viên các diễn đàn mạng xã hội giao thông cho rằng, việc giao công tác đào tạo, sát hạch, cấp GPLX cho ngành công an hay ngành giao thông, điều quan trọng nhất là làm tốt công tác quản lý, bảo đảm quyền lợi người dân cũng như trình độ kỹ năng đối với người được cấp GPLX. Do đó, thay vì việc thay đổi cơ quan làm nhiệm vụ sát hạch, cấp GPLX, vấn đề quan trọng là cần tập trung nâng cao hoạt động đào tạo lái xe, điều chỉnh gần với thực trạng giao thông Việt Nam hiện nay hơn. Nếu nội dung, chất lượng đào tạo không thay đổi, việc điều chỉnh đơn vị quản lý sát hạch, cấp GPLX cũng không đem lại nhiều hiệu quả.

Trong phiên họp đang diễn ra, nhiều thành viên Ủy ban Thường vụ Quốc hội cho rằng việc sát hạch, cấp GPLX giao cơ quan nào cần có tổng kết đánh giá kỹ, nhất là liên quan đến bộ máy, chi phí. Nhưng dù giao cơ quan nào quản lý thì việc đào tạo, sát hạch và cấp GPLX cũng cần phải bảo đảm chất lượng trong quá trình đào tạo. Các trung tâm đào tạo lái xe cần đầu tư hệ thống đào tạo hiện đại, áp dụng công nghệ tiên tiến phù hợp với thực trạng giao thông.

Minh An - Ảnh: Minh Tú