Ứng dụng công nghệ nghe – nhìn hiện đại vào chương trình sân khấu truyền hình: Góp phần nâng tầm vở diễn
(HPĐT)- Thực hiện chương trình sân khấu truyền hình, các đoàn nghệ thuật chuyên nghiệp trên địa bàn thành phố bước đầu ứng dụng công nghệ hiện đại trong dàn dựng. Hiệu ứng âm thanh, hình ảnh sống động, phong phú kết hợp nghệ thuật biểu diễn tài hoa của các nghệ sĩ góp phần để vở diễn thành công, thu hút người xem.
Việc ứng dụng hiệu ứng âm thanh, ánh sáng hiện đại góp phần tăng tính hấp dẫn của vở chèo “Hoàng đế tiền Lê”.
Thêm hấp dẫn, thu hút công chúng
Tại buổi thẩm định vở chèo “Hoàng đế tiền Lê” vào tối 16-9 mới đây, các thành viên Hội đồng Nghệ thuật thành phố và người xem liên tục vỗ tay, trầm trồ khen vở diễn hoành tráng, tạo nên bản anh hùng ca về công lao to lớn của Hoàng đế Lê Đại Hành. Đặc biệt, người xem ấn tượng với những hình ảnh 3D về cảnh sông, núi Thủy Nguyên, bãi cọc Bạch Đằng và cảnh đánh giặc trên sông với khí thế hừng hực của quân ta đánh tan quân Tống xâm lược vào năm 981...
Trưởng Đoàn Chèo Hải Phòng Vũ Huy Thành cho biết, việc ứng dụng kỹ thuật công nghệ âm thanh, ánh sáng hiện đại như hiệu ứng hình ảnh nổi, hay hệ thống màn hình LED trên sân khấu góp phần nâng cao hiệu quả nghệ thuật của vở diễn gấp nhiều lần. Trước đây, sân khấu sử dụng đơn thuần phông phía sau, cảnh trí đơn giản. Nay, với kỹ thuật dàn dựng hiện đại, cho phép các cảnh diễn được đặc tả hấp dẫn, như cảnh vua dắt trâu cày ruộng “tả thực” được chiếu trên màn hình LED kết hợp “ăn ý” với cảnh diễn ước lệ trên sân khấu, khiến người xem thích thú; hay cảnh đoàn thuyền, trận giao chiến quyết liệt qua hệ thống âm thanh, ánh sáng trở nên hoành trang, khí thế hơn nhiều.
Trước đó, vở rối “Giấc mơ của Ếch xanh” do Đoàn Nghệ thuật múa rối Hải Phòng biểu diễn cũng được người xem đánh giá hấp dẫn, thú vị, hình thức thể hiện mới mẻ, nhất là cảnh mưa đời thực được đưa lên sân khấu. Hay vở kịch “Phong tỏa” của Đoàn Kịch nói Hải Phòng sử dụng hình ảnh, âm thanh của đợt rà phá thủy lôi trên cửa biển Hải Phòng, tái hiện sinh động cảnh khốc liệt của chiến tranh phá hoại miền Bắc của đế quốc Mỹ, sự trung kiên, bất khuất của con người Hải Phòng.
Có thể thấy, công nghệ nghe-nhìn hiện đại không chỉ là phương tiện, công cụ cần thiết để đổi mới hình thức sân khấu, mà còn tạo thêm điều kiện để nghệ sĩ sáng tạo, lôi cuốn người xem đến gần hơn với nghệ thuật, nhất là môn nghệ thuật truyền thống. “Từ khi thực hiện chương trình sân khấu truyền hình, việc ứng dụng các kỹ thuật hiện đại trên sân khấu được quan tâm, đầu tư hơn. Vì thế, giúp nghệ sĩ chúng tôi hứng khởi sáng tạo trong diễn xuất, qua đó, nâng tầm chất lượng nghệ thuật” – nghệ sĩ Hoàng Yến đóng vai Phạm Cúc Nương trong vở chèo “Hoàng đế tiền Lê” bày tỏ.
Mạnh dạn đổi mới tư duy, tăng cường đầu tư
Tuy nhiên, hiện nay, các vở diễn, chương trình hoành tráng ứng dụng kỹ thuật dàn dựng sân khấu hiện đại phần lớn được thực hiện tại Nhà hát thành phố. Bởi chỉ tại đây mới có điều kiện cơ sở vật chất dàn dựng tác phẩm lớn như chương trình sân khấu truyền hình. Nhà hát tại các đoàn nghệ thuật có sân khấu nhỏ, cũ kỹ, lạc hậu khó có thể đáp ứng việc ứng dụng công nghệ này.
Trưởng Đoàn nghệ thuật Múa rối Hải Phòng Nguyễn Thị Thu Thủy cho biết, do đặc thù nghệ thuật, các vở rối được tổ chức tại nhà hát của đoàn. Đơn vị lần đầu thực hiện đổi mới cách thể hiện qua vở “Giấc mơ của Ếch xanh”, đoàn đầu tư hàng trăm triệu đồng để xây dựng sân khấu 3 tầng, gồm tầng mặt nước, tầng trên mặt nước, trên không trung để thực hiện kết hợp 3 loại rối nước, rối cạn, rối. Dù gặp khó khăn về kinh phí, nhưng vì sự chuyên nghiệp, đổi mới, sáng tạo, đoàn chấp nhận những thử thách này.
Tương tự, theo Trưởng Đoàn Chèo Hải Phòng Vũ Huy Thành, để tạo sự hoành tráng, bề thế cho vở chèo “Hoàng đế tiền Lê”, đoàn chấp nhận chi kinh phí lớn để mời các nghệ sĩ tên tuổi, giàu kinh nghiệm của trung ương về thiết kế phần ánh sáng, hình ảnh, như họa sĩ Ngô Thắng và nghệ sĩ Như Sơn. Ngoài ra, để nổi bật cảnh hoàng đế cày ruộng, đoàn tổ chức về tận xã Tân Liên (huyện Vĩnh Bảo) mượn trâu, cày của bà con nông dân để quay trực tiếp trên đồng ruộng. Hình ảnh, âm thanh, ánh sáng được thiết kế, lập trình trên máy tính và trình chiếu phù hợp từng cảnh diễn, đặc tả rõ nhất nội dung, nghệ thuật của vở diễn.
Có thể thấy rằng, để ứng dụng công nghệ nghe-nhìn hiện đại vào sân khấu Hải Phòng, đòi hỏi cơ sở vật chất của các nhà hát của các đoàn nghệ thuật phải sớm được nâng cấp, trang bị hiện đại nhằm đáp ứng yêu cầu cao, khắt khe về nghệ thuật của chương trình sân khấu truyền hình. Từ đó, các đoàn nghệ thuật có thể tổ chức biểu diễn, ghi hình hoặc phát sóng trực tiếp tại sân khấu của nhà hát. Cùng với đó, các đoàn nghệ thuật sớm đầu tư, bổ sung nhân lực nắm vững công nghệ, kỹ thuật thiết kế âm thanh, ánh sáng, hình ảnh hiện đại để đáp ứng yêu cầu nâng cao chất lượng biểu diễn. Để làm được việc này, trước hết ngành Văn hóa và đoàn nghệ thuật mạnh dạn thay đổi, bắt kịp xu hướng đổi mới sân khấu từ một số chương trình vừa qua, để tiếp tục tạo nên thành công của Đề án Sân khấu truyền hình nói riêng, lĩnh vực biểu diễn nghệ thuật của Hải Phòng nói chung.