Giữ gìn thương hiệu ổi lê thị trấn Vĩnh Bảo: Gắn phát triển với bảo đảm chất lượng
(HPĐT)- Cánh đồng Vua thuộc khu dân cư Lam Sơn, thị trấn Vĩnh Bảo (huyện Vĩnh Bảo) ngày nào bị bỏ hoang cỏ dại mọc ngút đầu, nay bạt ngàn ổi lê. Không chỉ đem lại cuộc sống ấm no cho nhiều hộ trồng ổi nơi đây, ổi lê Lam Sơn còn là thương hiệu nổi tiếng thu hút du khách gần xa đến tham quan, học hỏi kinh nghiệm.
Du khách tham quan vườn ổi lê ở cánh đồng Vua.
Nặng lòng với ổi
Dẫn khách tham quan một vòng chung quanh khu vườn ổi rộng mênh mông tại cánh đồng Vua, anh Phạm Văn Mạnh chia sẻ quá trình đầy khó khăn, vất vả “rước” giống ổi lê Đài Loan về với đồng đất quê hương. Theo lời anh Mạnh, thời phong kiến, cánh đồng này nổi tiếng màu mỡ được nhà vua ban thưởng cho các quan, tướng có công với nước, vì thế có tên đồng Vua. Sau này, đất đai dần bạc màu, thêm địa hình cao khó canh tác, chuột và sâu bệnh phá hoại dẫn tới thường xuyên mất mùa, nên đa phần ruộng ở đây bị bỏ hoang, trong đó có gia đình anh.
Năm 2007, được người quen giới thiệu, anh Mạnh tìm về khu vườn ổi lê ngoài đê của gia đình anh Hưng “ổi” ở tỉnh Hưng Yên. Mê mẩn trước vườn ổi lê Đài Loan bạt ngàn, nhất là sau khi được chủ vườn cho biết giá trị và hiệu quả kinh tế cao, anh Mạnh quyết định mua 70 cây ổi chiết về trồng thử tại thửa ruộng của gia đình ở cánh đồng Vua. Gần 3 năm “một nắng hai sương” hồi hộp chứng kiến cảnh các cây ổi bén rễ rồi ra hoa, kết trái, khi hái lứa ổi chín đầu tiên mời mọi người thưởng thức, ai cũng khen ngon ngọt. Đưa đi bán, ổi “đắt như tôm tươi”, nhiều thương lái đặt mua lâu dài với giá cao.
Từ 70 cây thử nghiệm trên diện tích hơn 2 sào, đến nay, vườn ổi lê của gia đình anh Mạnh mở rộng gần 10 mẫu (gần 36.000 m2). Anh Mạnh cho biết, ổi lê chủ yếu thu hoạch từ giữa tháng 6 âm lịch, kéo dài đến dịp Tết Nguyên đán. Hiện giá ổi được thương lái thu mua trung bình 25-30 nghìn đồng/kg. Trung bình mỗi cây cho thu hoạch 40-45 kg quả/vụ. Với mức giá bán hiện tại, ước tính vụ ổi này gia đình anh có mức thu nhập khoảng hơn 400 triệu đồng.
Với quan điểm “không giấu nghề”, anh Mạnh tận tình giúp đỡ về giống cũng như hướng dẫn quy trình chăm sóc ổi lê cho các hộ dân chung quanh.
Quan tâm bảo đảm chất lượng
Chủ tịch UBND thị trấn Vĩnh Bảo Nguyễn Văn Sơn cho biết, vụ ổi lê 2020, tổng diện tích trồng ổi trên địa bàn thị trấn, chủ yếu tại khu vực cánh đồng Vua, đạt hơn 12 ha, tăng hơn 2 ha so với vụ ổi năm 2019. Vụ ổi này, thương lái thu mua giá trung bình 25-30 nghìn đồng/kg, cao hơn so với vụ ổi năm 2019 khoảng 5-7 nghìn đồng/kg. Ngoài ổi lê, các hộ dân ở đây đang thử nghiệm trồng hơn 1 ha ổi ruột đỏ và gần 1 ha giống cam Vinh, hiện đang phát triển khá tốt.
Để hỗ trợ các hộ trồng ổi, chính quyền huyện Vĩnh Bảo, thị trấn Vĩnh Bảo cũng như các phòng ban chức năng huyện đang phối hợp xây dựng thương hiệu, chỉ dẫn địa lý cho đặc sản quê hương. HTX ổi Lam Sơn được thành lập từ tháng 7-2019 hằng ngày cho người thu gom, đóng gói ổi giao cho hệ thống cửa hàng, siêu thị nông sản toàn thành phố. HTX ký hợp đồng ghi nhớ cung cấp ổi lê số lượng lớn cho một đơn vị chuyên cung cấp thực phẩm cho các khu công nghiệp thành phố. Cuối năm 2019, UBND thị trấn Vĩnh Bảo phối hợp với Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn thành phố tổ chức hội nghị giới thiệu sản phẩm tới khách hàng trong và ngoài thành phố, đồng thời ký hợp đồng liên kết tiêu thụ sản phẩm với một số doanh nghiệp chuyên cung cấp thực phẩm sạch cho các siêu thị tại Hà Nội và Hải Phòng.
Hiện ngoài cánh đồng Vua, xuất hiện tình trạng người dân trồng ổi lê ồ ạt rồi đưa đi bán lấy “mác” ổi lê Lam Sơn đánh lừa người tiêu dùng. Chị Thanh, thương lái ở huyện Vĩnh Bảo, cho biết, giống ổi lê chỉ thích hợp trên cánh đồng Vua, khi đem trồng nơi khác, dù cây tươi tốt, quả to, nhưng khi chín thiếu hẳn vị giòn, ngọt, thơm đặc trưng. Bên cạnh đó, chất lượng quả ổi lê phụ thuộc nhiều vào thời tiết. Những ngày mưa hay sau khi mưa to 7-10 ngày, ổi lê nhạt, ít thơm. Vì thế, để giữ uy tín, chị cũng như các thương lái khác chỉ mua ổi của các hộ trồng ổi ở cánh đồng Vua và chọn thời điểm hái quả, chấp nhận mức giá cao hơn nơi khác 5-10 nghìn đồng/kg.
Bài học “táo muối” Bàng La (quận Đồ Sơn) vẫn đang nóng hổi: phát triển ồ ạt không gắn với bảo đảm chất lượng, chưa có thương hiệu và chỉ dẫn địa lý dẫn tới bị nông sản cùng loại nơi khác giả mạo dẫn tới giảm uy tín, giá bán thấp, đời sống người trồng táo gặp nhiều khó khăn. Trước thực tế này, người sản xuất mong các cấp chính quyền phối hợp với các cơ quan chức năng hỗ trợ xây dựng thương hiệu và chỉ dẫn địa lý cho ổi lê Lam Sơn. Để tránh tình trạng người dân nhiều nơi trồng ổi lê ồ ạt, ngành chức năng phối hợp nghiên cứu, tìm hiểu nhu cầu thị trường cũng như điều kiện khí hậu, thổ nhưỡng, tập quán canh tác, trên cơ sở đó vận động, tuyên truyền, hướng dẫn người dân nuôi con gì, trồng cây gì phù hợp để có hiệu quả kinh tế cao…