Chống úng ngập ở các khu đô thị mới: Quy hoạch, thực hiện cốt nền thống nhất
(HPĐT)- Trong những năm gần đây, không gian đô thị thành phố được mở rộng, hàng loạt các dự án xây dựng nhà ở mới được triển khai, hình thành những khu đô thị hiện đại, sầm uất. Tuy nhiên, nhiều khu vực được đầu tư hạ tầng đầy đủ, nhưng cứ mưa là… ngập.
Khu đô thị trên địa bàn phường Hạ Lý (quận Hồng Bàng) ngập lụt do hệ thống thoát nước chưa đồng bộ.
Hạ tầng thoát nước thiếu đồng bộ
Đợt mưa liên tục trong những ngày giữa tháng 9 vừa qua không quá to, song cũng khiến sinh hoạt của nhiều hộ dân sinh sống ở Khu nhà ở Anh Dũng 5 (quận Dương Kinh) bị ảnh hưởng. Anh Nguyễn Văn Khải, đang sinh sống tại đây ngao ngán phàn nàn, nhìn những lô nhà được sắp đặt ngay ngắn với cơ sở hạ tầng khá đầy đủ, hoàn thiện, người mua nhà không ai nghĩ rằng phải sống trong cảnh ngập nước mỗi khi có mưa lớn. Thực tế, nhiều hôm mưa to, nước mưa tràn lên cả vỉa hè, mấp mé tràn vào tận trong nhà, sau mưa nước thoát rất chậm. Trong khi đó, tại Khu nhà ở Anh Dũng 6 ngay cạnh đó lại không bị ngập lụt do cốt nền cao hơn. Các hộ dân nhiều lần kiến nghị nên chủ đầu tư dự án đề nghị cải tạo hệ thống thoát nước, song đến nay vẫn chưa thấy chủ đầu tư có động tĩnh gì.
Theo lãnh đạo Phòng Quản lý đô thị quận Dương Kinh, nguyên nhân của việc ngập lụt tại một số dự án nhà ở trên địa bàn quận là do các chủ đầu tư chỉ chú trọng xây xong nhà để bán, các hạng mục hạ tầng khác, trong đó có thoát nước “làm cho có”, không thường xuyên duy tu, bảo dưỡng. Chưa kể, nhiều chủ đầu tư sau khi làm thủ tục bán hết đất nền thì cũng rút luôn ban quản lý dự án về, mặc cho những người đã trót mua nhà, mua đất tự xoay sở. Chủ đầu tư chưa hoàn thành thủ tục bàn giao, nên chính quyền địa phương chưa thể tiếp nhận, quản lý, vận hành hệ thống thoát nước. Hậu quả, khi xảy ra úng lụt, các hộ dân sinh sống ở đây “lĩnh đủ”.
Đây cũng là tình trạng chung xảy ra tại một số khu đô thị mới trên địa bàn các quận: Lê Chân, Hải An, Hồng Bàng… trong thời gian qua. Không chỉ xảy ra tại các khu nhà ở dự án, tình trạng ngập lụt còn xảy ra tại các khu vực đang phát triển đô thị, nhà ở nhanh chóng. Điển hình là khu vực phường Đằng Lâm (quận Hải An), các khu nhà lô tại phường Kênh Dương (quận Lê Chân), phường Hạ Lý (quận Hồng Bàng)... được đầu tư hạ tầng giao thông, vỉa hè, điện chiếu sáng khá đồng bộ, hình thành các khu đô thị đông đúc, nhộn nhịp, song vẫn thường xuyên lâm vào cảnh ngập lụt mỗi khi có mưa lớn. Nguyên nhân là các khu vực này vẫn sử dụng hệ thống cống thoát nước cũ, lạc hậu từ nhiều chục năm trước. Trước đây khu vực này còn nhiều đất trống, ít người ở thì vẫn bảo đảm tiêu thoát nước. Nhưng hiện người dân đổ dồn về đây mua đất, xây nhà hàng loạt, quá trình bê tông hóa diễn ra quá nhanh khiến hệ thống thoát nước quá tải…
Cần xây dựng bản đồ nền, quy hoạch cốt nền
Theo các chuyên gia xây dựng, trong các yếu tố hạ tầng thiết yếu của các khu nhà ở mới, việc bảo đảm cấp thoát nước quan trọng hàng đầu. Tuy nhiên, phần lớn các dự án mở rộng đô thị đều nằm ở các khu vực trước đây là hồ ao, ruộng lúa, không có cốt nền chuẩn, thoát nước chủ yếu dựa vào hệ thống tiêu thoát nước thủy lợi cũ, thông qua các kênh mương. Hơn nữa, hầu hết các khu vực đô thị mới không có hồ điều hòa để giảm tải lưu lượng nước khi mưa to, dẫn đến ngập úng càng nghiêm trọng.
Tổng giám đốc Công ty TNHH MTV Thoát nước Hải Phòng Lê Văn Khắc cho biết, các khu nhà ở đô thị mới bị ngập đều nằm trong lưu vực hệ thống thoát nước chưa được cải tạo. Để được phê duyệt dự án, chủ đầu tư phải có thỏa thuận đấu nối cấp thoát nước, điện, viễn thông... Tuy nhiên, những năm trước đây, các cơ quan có thẩm quyền lơ là, buông lỏng quản lý đối với các dự án khu đô thị nên nhiều chủ đầu tư không thực hiện nghiêm các quy định này trong quá trình triển khai dự án. Bên cạnh đó, các dự án, khu đô thị mới mỗi nơi lại áp dụng một cốt nền, nơi cao nơi thấp, gây khó khăn trong việc tiêu thoát nước. Trong khi Hải Phòng còn thiếu quy hoạch cốt xây dựng thống nhất trên toàn thành phố.
Theo Chủ tịch Hiệp hội bất động sản Hải Phòng Nguyễn Ngọc Thành, các giải pháp khơi thông luồng lạch, cống rãnh, lắp đặt máy bơm tiêu thoát chỉ mang tính tình thế. Về lâu dài, các khu đô thị xây mới sau này cần có cốt nền, có hệ thống tiêu thoát nước riêng, đồng bộ và đấu nối vào hệ thống chung của toàn thành phố. Bên cạnh việc đầu tư hệ thống cống hóa, mở rộng kênh mương, nạo vét hồ hiện có, cần đào thêm hồ điều hòa, kết nối đồng bộ hạ tầng thoát nước để nâng cao năng lực tiêu thoát. Đồng thời, cơ quản lý nhà nước tăng cường thanh, kiểm tra đối với chủ đầu tư trong quá trình, lập, thẩm định, phê duyệt, triển khai thực hiện dự án khu đô thị trên thực tế. Thành phố cần xây dựng bản đồ nền, quy hoạch cao độ nền (cốt nền) làm cơ sở triển khai số hóa toàn bộ hệ thống thoát nước, đáp ứng công tác quản lý, giám sát việc thực hiện quy hoạch.