Hạn chế nạn “bom” hàng: Quy định cụ thể xử lý nghiêm

Rạp cưới, cỗ cưới tại nhà hàng Tâm Phúc (tỉnh Điện Biên) chuẩn bị sẵn sàng nhưng cô dâu, chú rể và khách không một ai tới.

Méo mặt vì bị “bom” hàng

Ngày 30-9, trên mạng xã hội xuất hiện thông tin chủ nhà hàng Tâm Phúc ở phường Mường Thanh, thành phố Điện Biên Phủ (tỉnh Điện Biên) kêu gọi cộng đồng giải cứu 150 mâm cỗ cưới chuẩn bị cho khách nhưng bị khách hàng “bỏ bom”. Theo đó, một đôi nam nữ gọi điện tới đặt nhà hàng 150 mâm cỗ cưới và hỗ trợ dựng rạp trang trí để tổ chức lễ cưới  trưa  30-9. Sau đó, nhà hàng nhận được thông báo từ phía khách hàng dời thời gian tổ chức ăn cỗ tới 14 giờ chiều cùng ngày, nhưng quá giờ hẹn vẫn không thấy ai tới. Ước tính, tổng trị giá 150 mâm cỗ hơn 200 triệu đồng.

Trước đó, vào tháng 7-2019, dư luận Hải Phòng xôn xao khi chủ quán lẩu Thái trên đường Quán Nam (quận Lê Chân) tố khách đặt hàng nồi lẩu Thái cùng đầy đủ bát đũa, dụng cụ ăn kèm theo trị giá 500.000 đồng, đưa tới tầng 7 Bệnh viện Đa khoa Quốc tế, nhưng sau đó khách hàng từ chối nhận hàng. Việc làm này khiến chủ quán lẩu không chỉ thiệt hại 500.000 đồng set lẩu mà còn phải bù tiền trả công người đưa hàng. Rất nhiều lần, trên mạng xã hội của cộng đồng người bán hàng online trên địa bàn Hải Phòng nói riêng, cả nước nói chung xuất hiện thông tin về việc một số khách hàng “bom” hàng sau khi đặt. Không chỉ gây ức chế, việc “bom” hàng còn khiến những người bán hàng thiệt đơn, thiệt kép, vừa không bán được hàng, vừa mất tiền vận chuyển.

Theo chị Phạm Thị Dịu, ở phường Đằng Lâm (quận Hải An), một người bán hàng thực phẩm online trên Facebook: với những mặt hàng thực phẩm chế biến sẵn hay tươi sống, như hải sản hay rau, củ, quả…, thời gian vận chuyển kéo dài  trong điều kiện thời tiết khắc nghiệt như nắng nóng hay mưa gió rất dễ bị hư hỏng… Vì vậy, nếu không may gặp khách “bom” hàng thì mất trắng. Với các loại mặt hàng khác như quần áo, mỹ phẩm, giày dép, đồ gia dụng… dù ít bị hỏng ngay nhưng việc vận chuyển cũng khiến hàng hóa nguy cơ cao bị móp, méo xuống cấp… Nếu một tháng có vài đơn bị “bom” thì lợi nhuận của chủ hàng tháng đó không đủ bù phần thiệt hại.

Sớm quy định xử phạt cụ thể

Trên thực tế, tình trạng khách “bom” hàng diễn ra khá phổ biến. Không chỉ là hành vi của khách hàng đơn lẻ, “bom” hàng còn được nhiều chủ cửa hàng sử dụng như một chiêu thức để phá hoạt động kinh doanh của đối thủ nhằm cạnh tranh không lành mạnh. Quá bức xúc và để đối phó với tình trạng này, những người bán hàng lập nhóm tập hợp danh sách “đen” gồm những khách hàng thường xuyên “bom” hàng để mọi người phòng tránh. Sau một thời gian hoạt động trên Facebook và phát triển mạnh mẽ, thu thập được danh sách hơn 7.000 khách hay “bom” hàng gồm tên, địa chỉ và số điện thoại, nhóm bị Facebook xóa trang do vi phạm chính sách cộng đồng. Đến nay, ban quản trị nhóm xây dựng trang web riêng ở địa chỉ https://bomhang.club. Hiện, trang web này thu thập được thông tin của 15.343 khách từng “bom” hàng để cảnh báo những người bán hàng online có biện pháp phòng tránh.

Theo luật sư Nguyễn Văn Thuận, Giám đốc Công ty Luật TNHH MTV Bạch Đằng Giang (Đoàn Luật sư Hải Phòng), việc đặt hàng qua lời nói, văn bản, đặt hàng trên mạng qua các website hay tin nhắn đều là việc ký kết hợp đồng giữa bên mua và bên bán. Vì vậy, việc bên mua đặt hàng sau đó không nhận, không thanh toán tiền là vi phạm về trách nhiệm, nghĩa vụ phải thực hiện khi giao kết hợp đồng, giao dịch dân sự. Điều 360 Bộ luật Dân sự quy định: “Trường hợp thiệt hại do vi phạm nghĩa vụ gây ra thì bên vi phạm phải bồi thường toàn bộ thiệt hại, trừ trường hợp có thỏa thuận khác hoặc luật quy định khác”. Vì vậy, các trường hợp “bom” hàng  gây ra thiệt hại thì bên đặt hàng có trách nhiệm bồi thường thiệt hại gồm giá trị hàng hóa, chi phí kho bãi, bảo quản, vận chuyển… Để nhận được tiền bồi thường, người bị “bom” hàng gửi đơn khởi kiện tới Tòa án để yêu cầu  bồi thường.

Dù luật quy định là thế nhưng hầu hết trường hợp “bom” hàng, người bị “bom” thường “ngậm bồ hòn làm ngọt” cho qua vì thủ tục pháp lý phức tạp trong khi giá trị bồi thường không lớn. Chính vì vậy, họ chọn cách phản ứng bằng việc công khai danh tính, thông tin cá nhân của người “bom” hàng để “cả thiên hạ biết”. Tuy nhiên, việc làm này vi phạm chế độ bảo mật thông tin cá nhân được quy định trong Luật An ninh mạng. Thiết nghĩ, các cơ quan chức năng sớm có những quy định cụ thể xử lý hành vi “bom” hàng. Bên cạnh đó, những người bán hàng cũng cần có kỹ năng bảo vệ mình như tìm hiểu kỹ thông tin khách hàng, yêu cầu đặt cọc hoặc thanh toán trước từ 50% số tiền hàng nếu giá trị món hàng lớn… để hạn chế việc “bom” hàng như hiện nay.

Thành Lê