Hạn chế tác động tiêu cực của biến đổi khí hậu: Doanh nghiệp chủ động lập kế hoạch thích ứng

Biến đổi khí hậu ảnh hưởng nặng nề đến tình hình sản xuất, kinh doanh của doanh nghiệp và đời sống người dân.

Trong ảnh: Đường Bạch Đằng (quận Hồng Bàng) bị ngập lụt ngày 2-8-2020.                          

Doanh nghiệp chịu nhiều tác động

Theo Tiến sĩ Nguyễn Hữu Ninh, Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu, giáo dục môi trường và phát triển (CERED) (Liên hiệp các Hội khoa học kỹ thuật Việt Nam) trong 5 năm tới, có hơn 80% số DN bị ảnh hưởng bởi BĐKH. Đó là tình trạng gián đoạn sản xuất kinh doanh, giảm năng suất lao động, giảm doanh thu, gián đoạn kênh vận chuyển, tăng chi phí sản xuất, đình trệ mạng lưới phân phối, giảm chất lượng sản phẩm, gây thiếu nguồn cung nguyên vật liệu. Thiên tai có thể ảnh hưởng nhiều đến sự di chuyển từ nhà ở của người lao động đến doanh nghiệp để làm việc hoặc ngay tại nơi làm việc, nhất là đối với các ngành sử dụng nhiều lao động như dệt may, da giày; rồi khả năng chịu đựng của cơ sở vật chất, thiết bị, dụng cụ sản xuất…

Thực tế ở Hải Phòng, thời gian gần đây ghi nhận những tác động thiên tai, thời tiết cực đoan tới hoạt động sản xuất kinh doanh của DN. Tháng 6, 7-2020, tại Hải Phòng có những ngày nắng nóng gay gắt, nhiệt độ ngoài trời lên tới 39-40 độ C. Để bảo đảm sức khỏe người lao động, duy trì hoạt động sản xuất, các DN có đặc thù làm việc ngoài trời, nhất là DN xây dựng phải thay đổi thời gian làm việc để tránh nắng nóng. Buổi sáng bắt đầu sớm hơn, từ 6 giờ 30 phút đến 10 giờ 30 phút; buồi chiều làm muộn hơn, từ 14 giờ 30 phút – 18 giờ 30 phút. Các DN này phải cung cấp thêm quần áo bảo hộ, bổ sung khăn bông, tất chân, cung cấp nước mát cho công nhân sử dụng… Hay trận mưa lớn xảy ra ngày 2-8-2020, làm một số cơ sở kinh doanh xăng dầu bị ảnh hưởng nghiêm trọng. Ngập lụt, giao thông bị đình trệ, hệ thống điện bị cắt, các cửa hàng phân phối xăng, dầu không thể cung cấp cho khách hàng... Năm 2017, cơn bão số 10 gây ngập lụt khu vực thị trấn Cát Bà do mực nước dâng cao từ 30 - 80 cm. Thời điểm đó, khu vực đảo Cát Bà còn 1.150 khách du lịch lưu trú. Các nhà hàng, khách sạn phải giảm giá dịch vụ cho khách du lịch lưu trú.

Chủ động lập kế hoạch phòng ngừa

Thiệt hại đã, đang xảy ra, thực tế đặt ra yêu cầu mỗi DN cần có biện pháp ứng phó, hạn chế tổn thất. Theo Phó chi cục trưởng Chi cục Biển và hải đảo  (Sở Tài nguyên và Môi trường) Phạm Văn Lăng, để duy trì hoạt động sản xuất kinh doanh, DN dù lớn hay nhỏ đều phải có phương án, kế hoạch ứng phó với thiên tai ở mọi cấp độ.

Theo Tiến sĩ Nguyễn Hữu Ninh, Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu, giáo dục môi trường và phát triển (CERED),  DN không thể lập kế hoạch ứng phó với mọi tình huống sẽ xảy ra, nhưng DN cần chuẩn bị chu đáo kế hoạch để giảm thiểu thiệt hại về người và tài sản khi có thiên tai xảy ra. Khi đánh giá khả năng phòng ngừa và ứng phó với rủi ro thiên tai, DN cần đặt ra các giả thiết về nguy cơ thiệt hại như nhà xưởng, kho tàng, bến bãi; các vật dụng, đồ dùng bị mất mát; hệ thống thiết bị và máy móc văn phòng bị hư hỏng; vấn đề bảo đảm an toàn cho nhân viên, ảnh hưởng thiên tai đến hoạt động sản xuất kinh doanh; DN chuẩn bị ứng phó với rủi ro thiên tai; khả năng ứng phó của DN đối với từng loại thiệt hại nói trên?...Trên cơ sở đó, DN lựa chọn những giải pháp khắc phục điểm yếu, phân bổ nguồn lực, kinh phí. Xác định sự cần thiết của việc lập kế hoạch ứng phó thiên tai, Trung tâm Nghiên cứu, giáo dục môi trường và phát triển xây dựng trang thông tin ungphothientai.com.  Trang web cung cấp thông tin và hướng dẫn các DN lập kế hoạch phòng ngừa và ứng phó với thiên tai.

BĐKH được dự tính sẽ ngày càng gia tăng hơn trong những năm tới. Hoạt động sản xuất, phát triển kinh tế đối diện với nhiều khó khăn, thách thức. Do đó, DN chủ động các biện pháp phòng tránh thiên tai, để bảo vệ người lao động, tài sản, duy trì hoạt động sản xuất kinh doanh, giữ được khách hàng… Bên cạnh đó, DN cũng cần đẩy mạnh công tác truyền thông toàn diện những tác động tiêu cực của BĐKH đến đội ngũ cán bộ, người lao động để nâng cao ý thức phòng ngừa. 

Trung tâm CED (Trung tâm Phát triển khoa học kinh tế, trực thuộc Viện Nghiên cứu châu Á) có cuộc khảo sát của về ảnh hưởng của thiên tai đối với 61 DN vừa và nhỏ của Hải Phòng. Kết quả xác định những kiểu thiên tai tác động nhiều đến DN là bão, rét đậm, rét hại, lũ lụt, nắng nóng, hạn hán…Trong đó, có 89% số DN bị thiệt hại trực tiếp, nhà xưởng, máy móc, thiết bị, hàng hóa bị hư hỏng. 74% số DN bị thiệt hại gián tiếp là mất nguồn cung ứng sản phẩm, công nhân nghỉ  việc, nhà cung cấp bị gián đoạn, bị phạt chậm hợp đồng, thị trường tiêu thụ sản phẩm bị ảnh hưởng.

Nguyên Mai - Ảnh: Trung Kiên