Xây dựng nông thôn mới mang bản sắc Hải Phòng: Rõ nét, tươi màu

Thu hoạch lúa bằng máy gặt đập liên hợp trên cánh đồng lớn tại xã Đồng Minh (huyện Vĩnh Bảo).

Rõ khâu đột phá, “kịch bản” riêng

Về xã Trân Châu, huyện Cát Hải- địa phương được công nhận huyện NTM đầu tiên của thành phố- những ngày này, có những cảm nhận đặc biệt. Một khung cảnh thiên nhiên biển trời tuyệt đẹp hiện ra trong tầm mắt, thấp thoáng mái nhà thôn quê cùng màu cờ đỏ trong những vườn cây xanh tươi, thoáng đãng. Chị Nguyễn Thị Tính, người dân xã Trân Châu cho biết: “Không gì vui bằng khi huyện đảo quê hương được Thủ tướng Chính phủ công nhận là huyện đạt chuẩn NTM đầu tiên của thành phố Hải Phòng. Trong thành công ấy của huyện có sự góp sức của người dân xã Trân Châu khi nô nức góp sức cùng địa phương thực hiện chương trình “mỗi xã một sản phẩm” và phong trào xây dựng “nhà sạch, vườn đẹp”. Phong trào này giúp chúng tôi thực hiện kết hợp được 5 tiêu chí khó nhất của NTM là nhà ở dân cư, thu nhập, môi trường, giảm nghèo và hình thức sản xuất, cũng là phong trào lôi kéo được người dân và tất cả các đoàn thể, đơn vị, doanh nghiệp trên địa bàn xã vào cuộc”.

Cách làm của Trân Châu cũng là cách làm chung của các xã khác trên địa bàn huyện Cát Hải. Đồng chí Hoàng Hồng Luân, Phó bí thư Thường trực huyện Cát Hải cho biết, “chìa khóa vàng” để huyện về đích NTM sớm nhất thành phố là nhờ xác định rõ từng khâu đột phá, mỗi xã có một kịch bản thực hiện NTM khác nhau do có một đặc thù. Khâu đột phá huyện thực hiện để đạt được mục tiêu này chính là hỗ trợ các xã xây dựng các mô hình phát triển kinh tế, tăng thu nhập của người dân và huy động sự vào cuộc của người dân, doanh nghiệp trong các phong trào “ít vốn, dễ làm”.   

Cách làm của huyện Cát Hải cũng là đường đi của nhiều địa phương khác trên địa bàn thành phố. Đồng chí Phạm Văn Thép, Giám đốc Sở Nông nghiệp- Phát triển nông thôn khẳng định: Hải Phòng có cách làm riêng, chủ trương xây dựng NTM mang bản sắc Hải Phòng. Trên cơ sở khung 19 tiêu chí của quốc gia, Hải Phòng xây dựng bộ tiêu chí NTM chung cho thành phố, bảo đảm yêu cầu bám sát quy định của Trung ương, đồng thời làm rõ đặc thù từng “vùng, miền”, sự khác biệt giữa xã ven đô với xã thuần nông và xã miền núi, hải đảo. Bởi thế, các xã hoàn thành 19 tiêu chí không xã nào giống xã nào, tuy nhiên điểm chung là ở từng xã, chính người dân lựa chọn tiêu chí xây dựng và cũng chính họ tổ chức thực hiện. Ở nhiều nơi, người dân tự lựa chọn những việc cần làm và sắp xếp theo thứ tự ưu tiên, rồi lại chủ động huy động nguồn lực, đóng góp ngày công để hoàn thành. Thành phố đầu tư ngân sách cho các địa phương ở những khâu khó, việc khó, hỗ trợ có lộ trình, ưu tiên thứ tự đầu tư việc làm trước, việc làm sau và làm quyết liệt. Cụ thể, trước hết là tập trung vào công tác quy hoạch, sau đó mới đến đầu tư hạ tầng. Trong đầu tư hạ tầng thì ưu tiên đầu tư hạ tầng sản xuất và các công trình phục vụ dân sinh. Tổng nguồn ngân sách Trung ương và địa phương đầu tư cho NTM Hải Phòng gần 10 năm qua là hơn 25.840 tỷ đồng, nhưng đã thu hút các nguồn lực khác đầu tư là hơn 20.968 tỷ đồng, chiếm 44,7% tổng nguồn lực đầu tư xây dựng NTM. Trong đó, nhân dân tham gia đóng góp đạt 6.588 tỷ đồng, chiếm 14%. Thành phố quan tâm tạo các phong trào lôi cuốn sự góp công, góp sức của người dân. Điển hình là phong trào vận động nhân dân góp công, góp sức làm đường giao thông nông thôn, đường nội đồng theo cơ chế hỗ trợ xi măng của thành phố… Chính nhờ cách làm riêng, sáng tạo, hết năm 2019, 100% số xã của Hải Phòng đạt chuẩn NTM, hoàn thành trước 1 năm so với kế hoạch của thành phố và chỉ tiêu Thủ tướng Chính phủ giao. Chất lượng nhiều tiêu chí NTM của Hải Phòng đạt ở mức cao hơn so với chuẩn NTM của trung ương và trung bình cả nước. Đây là cơ sở để thành phố hướng đến xây dựng NTM nâng cao.  

Tạo làng quê đáng sống bằng nông thôn mới kiểu mẫu

Đại hội Đảng bộ thành phố lần thứ 16, nhiệm kỳ 2020- 2025 đặt mục tiêu ưu tiên đầu tư phát triển hạ tầng nông thôn gắn với thực hiện xây dựng NTM kiểu mẫu, phù hợp với quá trình đô thị hóa; phấn đấu đến năm 2025 có 100% số xã cơ bản hoàn thành xây dựng NTM kiểu mẫu. Thực hiện mục tiêu này, thành phố ban hành bộ tiêu chí xã đạt chuẩn NTM nâng cao, chú trọng nâng cao đời sống vật chất, tinh thần cho người dân nông thôn. Các xã NTM kiểu mẫu của Hải Phòng sẽ xây dựng với những điểm nhấn: Đường có hoa, nhà có số, hạ tầng kiên cố, nhân dân đồng thuận..; cùng chung tay xây dựng nếp sống văn hóa ở chính nơi họ sinh sống, gắn bó từ đời này qua đời khác….

Nhận thức rõ, đây là chủ trương rất đúng đắn, là quyết tâm lớn, thể hiện sự quan tâm sâu sắc, trách nhiệm của thành phố Hải Phòng tới nông nghiệp, nông thôn, nông dân, các xã được lựa chọn làm điểm NTM kiểu mẫu của thành phố khẩn trương thực hiện các tiêu chí NTM kiểu mẫu, phấn đấu về đích đúng hẹn. Hiện, các xã này ưu tiên thực hiện các tiêu chí về xây dựng đường giao thông và điện chiếu sáng. Trong tương lai không xa, các xã làm điểm NTM kiểu mẫu của Hải Phòng sẽ có đường trục chính từ trung tâm xã tới đường huyện, đường liên xã rộng 9m, có vỉa hè 1,5m; đường trục từ trung tâm xã tới các thôn và liên thôn rộng 7m, vỉa hè 1,5m; đường trục thôn rộng 5,5m; đường ngõ xóm rộng 3,5m; các tuyến đường có tỷ lệ cây xanh bóng mát, cây cảnh, hoa phù hợp cùng hệ thống điện chiếu sáng…

Sau thành công của các xã điểm, Hải Phòng sẽ nhân rộng ra tất cả các xã trên địa bàn thành phố. Song song với đó, thành phố tiếp tục đẩy mạnh phát triển sản xuất nông nghiệp theo hướng tái cơ cấu ngành, ứng dụng công nghệ cao, tạo ra sản phẩm sạch bảo đảm an toàn vệ sinh thực phẩm, phát triển nông nghiệp đô thị sinh thái, tăng cường liên kết tạo ra chuỗi giá trị trong sản xuất, chế biến, tiêu thụ sản phẩm. Thành phố chú trọng tổ chức rà soát, điều chỉnh, bổ sung quy hoạch NTM bảo đảm phù hợp với quá trình đô thị hóa của địa phương. Xây dựng kế hoạch cụ thể phát triển đô thị gắn với xây dựng NTM đối với các huyện dự kiến phát triển thành quận. Tiếp tục hoàn thiện, nâng cao chất lượng hệ thống hạ tầng cơ sở nông thôn, chú trọng đầu tư xây dựng kết cấu hạ tầng kinh tế - xã hội nông thôn gắn với phát triển đô thị; kết nối liên xã, huyện; xây dựng và giữ gìn cảnh quan môi trường nông thôn theo hướng xanh - sạch - đẹp, hình thành các vùng quê đáng sống…  

Từ năm 2019, sau khi 139/139 xã đã hoàn thành xây dựng NTM, thành phố quyết định lựa chọn 8 xã để tập trung đầu tư xây dựng xã NTM kiểu mẫu, hoàn thành trong năm 2020. Đó là các xã: Tân Liên (Vĩnh Bảo); Kiến Thiết (Tiên Lãng); Thụy Hương (Kiến Thụy); Tân Dân (An Lão); Đồng Thái (An Dương); Gia Minh, Gia Đức (Thủy Nguyên); Xuân Đám (Cát Hải). Đồng thời bố trí tới 1083 tỷ đồng vốn ngân sách để hỗ trợ xây dựng các xã NTM kiểu mẫu.

Hoàng Yên