Triển khai chương trình “mỗi xã một sản phẩm” : Sản phẩm được xếp hạng còn hạn chế
Sản phẩm cá mòi kho Làng chài của huyện Kiến Thụy được xếp hạng 4 sao (cấp thành phố).
(HPĐT)- Chương trình “mỗi xã một sản phẩm” (OCOP) Hải Phòng được triển khai từ năm 2018, song đến nay, số sản phẩm được xếp hạng sao rất ít. Tiến độ thực hiện chậm do việc triển khai OCOP gặp không ít khó khăn, vướng mắc.
Khó đủ điều kiện vì thủ tục phức tạp
Được triển khai thực hiện từ năm 2018, chương trình OCOP thu hút nhiều tổ chức, cá nhân, doanh nghiệp ở các quận, huyện tham gia. Trong 2 năm 2018, 2019, các quận, huyện có gần 100 sản phẩm tham gia xếp hạng sản phẩm đạt tiêu chuẩn OCOP. Đến đầu năm 2020, toàn thành phố mới có 12 sản phẩm được UBND thành phố cấp giấy chứng nhận sản phẩm OCOP, trong đó có 1 sản phẩm đạt tiêu chuẩn 4 sao, 11 sản phẩm đạt tiêu chuẩn 3 sao. Năm 2020, các quận, huyện có 51 sản phẩm của 22 đơn vị, tổ chức, cá nhân, doanh nghiệp tham gia xếp loại sản phẩm OCOP. Đến giữa tháng 10-2020, qua kiểm tra, xét duyệt, chỉ có 39 sản phẩm của 17 đơn vị tổ chức, cá nhân đủ điều kiện đánh giá, xếp loại sản phẩm OCOP. Trong đó, các cơ quan chức năng đánh giá sản phẩm rượu Đất Cảng của cơ sở sản xuất rượu Đất Cảng (xã Lưu Kỳ, huyện Thủy Nguyên) đạt 64 điểm, được xếp hạng 3 sao. 38 sản phẩm còn lại đang tiếp tục hoàn thiện hồ sơ để các ngành chức năng đánh giá, xếp hạng.
Theo Phó giám đốc Sở Nông nghiệp- Phát triển nông thôn Bùi Thanh Tùng, để sản phẩm đủ điều kiện xếp hạng đạt tiêu chuẩn OCOP, đòi hỏi các đơn vị, tổ chức, cá nhân phải có khá nhiều thủ tục giấy tờ như: giấy xác nhận về bảo vệ môi trường sản xuất, các giấy tờ, tài liệu minh chứng chất lượng sản phẩm, giấy chứng nhận cơ sở đủ điều kiện an toàn thực phẩm, phiếu kiểm nghiệm sản phẩm, hồ sơ tự công bố chất liệu sản phẩm, giấy tờ chứng minh nguồn gốc, nguyên liệu sản xuất… Tuy nhiên, nhiều cơ sở, đơn vị, tổ chức, cá nhân thường thiếu một số loại giấy tờ, thủ tục theo quy định nên không đủ điều kiện tham gia xếp hạng… Cụ thể, trong năm 2020, các quận, huyện có 51 sản phẩm tham gia xếp hạng OCOP, nhưng có 12 sản phẩm thiếu giấy tờ chứng minh về chất lượng, bao bì mẫu mã sản phẩm.
Bên cạnh đó, theo ông Bùi Thanh Tùng, việc chậm tiến độ thực hiện chương trình OCOP còn do chương trình khá mới mẻ, cán bộ thực hiện chương trình tại các địa phương chưa thực sự hiểu rõ về chương trình, chưa nắm rõ quy trình, thủ tục thực hiện nên quá trình thực hiện còn lúng túng. Một số địa phương, sở, ngành thành phố chưa thực sự quan tâm chương trình này nên công tác chỉ đạo, điều hành thực hiện chậm hơn so với tiến độ quy định. Hơn nữa, khi triển khai chương trình này, theo Nghị quyết 13 HĐND thành phố về hỗ trợ phát triển nông nghiệp, thủy sản giai đoạn 2020-2025, có chính sách hỗ trợ kinh phí cho sản phẩm tham gia xếp hạng OCOP, tuy nhiên, các đơn vị, tổ chức có sản phẩm tham gia xếp hạng khó khăn trong việc lập hồ sơ đề xuất hỗ trợ và bố trí nguồn vốn đối ứng nên tiến độ triển khai chương trình OCOP chậm hơn.
Hỗ trợ, khuyến khích các đơn vị tham gia
Để đẩy nhanh tiến độ thực hiện chương trình OCOP, thời gian qua, Sở Nông nghiệp- Phát triển nông thôn (NN – PTNT) xây dựng dự thảo đề cương chương trình mỗi xã một sản phẩm thành phố Hải Phòng giai đoạn 2021-2025, định hướng đến năm 2030, gửi các sở, ngành, UBND các quận, huyện tham gia góp ý vào dự thảo. Sau đó, Sở tổng hợp, hoàn thiện dự thảo đề cương trình UBND thành phố phê duyệt. Ngày 17-6-2020, UBND thành phố phê duyệt đề cương, dự toán kinh phí xây dựng chương trình mỗi xã một sản phẩm giai đoạn 2021-2025, định hướng đến năm 2030, với tổng kinh phí đầu tư 955 tỷ đồng. Sau khi có quyết định của thành phố, Sở NN-PTNT chủ trì cùng các đơn vị liên quan lựa chọn nhà thầu, ký hợp đồng với đơn vị tư vấn, phát triển sản phẩm OCOP, tham mưu giúp thành phố điều tra, khảo sát chủ thể và sản phẩm OCOP tại cơ sở sản xuất, đánh giá hiện trạng, đề xuất giải pháp phát triển chương trình OCOP phù hợp điều kiện thành phố Hải Phòng trong thời gian tới.
Cùng với đó, các cơ quan chức năng thuộc Sở NN-PTNT tích cực vào cuộc giúp các địa phương đẩy nhanh tiến độ triển khai thực hiện chương trình OCOP. Cụ thể, Chi cục Phát triển nông thôn theo dõi, đôn đốc các địa phương thực hiện đánh giá, phân hạng sản phẩm OCOP cấp huyện, tiếp nhận hồ sơ, hướng dẫn các đơn vị thủ tục để tham gia xếp hạng OCOP cấp thành phố và thủ tục để được hưởng hỗ trợ theo Nghị quyết 13 của HĐND thành phố. Các cơ quan chức năng khác như: Chi cục Quản lý chất lượng nông, lâm sản và thủy sản Hải Phòng, Trung tâm Khuyến nông Hải Phòng… kiểm tra, thẩm định, hướng dẫn hồ sơ sản phẩm tham gia OCOP về an toàn thực phẩm, nhãn hiệu, truy xuất nguồn gốc…
Đồng thời, các quận, huyện phối hợp các ngành chức năng tổ chức tập huấn cán bộ phụ trách chương trình OCOP để nắm rõ quy định, trình tự thủ tục, hướng dẫn cụ thể các đơn vị, tổ chức, cá nhân có nhu cầu tham gia xếp hạng OCOP; khảo sát lại các sản phẩm đặc trưng của địa phương để có kế hoạch tạo điều kiện, khuyến khích tham gia chương trình OCOP; phối hợp các ngành chức năng đẩy nhanh tiến độ đánh giá, xếp hạng các sản phẩm OCOP cấp huyện, trước khi đề xuất các sản phẩm này tham gia xếp hạng OCOP cấp thành phố.