Thất thoát nguồn thu từ bãi bồi ven sông, biển
Nhiều diện tích ven sông Lạch Tray (huyện An Dương) bị chuyển đổi sang lập bến bãi kinh doanh vật liệu xây dựng, không thu được tiền thuê đất.
(HPĐT)- Hiện nay, toàn thành phố có hàng nghìn ha bãi bồi ven sông, ven biển đang được giao cho các tổ chức, cá nhân sử dụng. Tuy nhiên, trong nhiều năm gần đây nhiều địa phương không thu được tiền thuê đất từ những diện tích này, gây khó khăn cho công tác quản lý nhà nước, thất thoát nguồn thu ngân sách.
Nghịch lý trong sử dụng đất
Sử dụng đất bãi bồi nuôi trồng thuỷ sản, sản xuất, kinh doanh bến bãi… mang lại lợi ích cho nhiều tổ chức, cá nhân. Song một nghịch lý đang đặt ra đối với các địa phương hiện nay là nhiều diện tích bãi bồi ven sông, ven biển đang sử dụng nhưng chính quyền không thu được khoản thu nào vào ngân sách nhà nước. Thực tế này đang diễn ra ở nhiều địa phương trên địa bàn.
Các xã Vinh Quang, Đông Hưng (huyện Tiên Lãng) có nhiều diện tích đất bãi bồi ven sông, ven biển được chính quyền địa phương cho thuê vào mục đích nuôi trồng thủy sản. Tuy nhiên, gần chục năm qua, địa phương không thu được tiền thuê đất từ những diện tích trên.
Ở nhiều địa phương khác, tình trạng không thu được tiền thuê đất các bãi bồi ven sông, ven biển cũng diễn ra khá phổ biến. Đơn cử xã An Đồng (huyện An Dương) là địa phương có khá nhiều diện tích bãi bồi ven sông Lạch Tray được chính quyền địa phương cho thuê vào mục đích nuôi trồng thủy sản. Tuy nhiên, đến nay, hầu hết các hộ đều chuyển sang lập bến bãi kinh doanh vật liệu xây dựng và đã hết hạn hợp đồng thu đất với UBND xã khoảng 4-5 năm, chưa được UBND huyện ký hợp đồng thuê đất mới, hiện vẫn đang sử dụng nhưng không thực hiện nghĩa vụ tài chính đối với nhà nước.
Tình trạng tương tự diễn ra tại các xã khác của huyện An Dương như: An Hồng, Đồng Thái, Hồng Thái, Quốc Tuấn, Lê Lợi, Đại Bản… Theo Phòng Tài nguyên và Môi trường huyện An Dương, toàn huyện hiện có gần 100 ha bãi bồi ven sông, đến nay đã hết hạn hợp đồng thuê đất với UBND các xã nhưng chưa được UBND huyện ký tiếp hợp đồng thuê đất.
Tại các huyện Vĩnh Bảo, An Lão, Kiến Thụy, hiện nay cũng có hàng trăm ha mặt nước ven sông, ven biển từ nhiều năm qua không thu được tiền thuê đất.
Nguyên nhân của tình trạng trên là do UBND cấp huyện chậm hướng dẫn các xã, thị trấn tổ chức thu nộp trong khi chờ UBND huyện ký hợp đồng thuê đất mới với các tổ chức, cá nhân thuê đất. Ngoài ra, một phần do các hộ thuê đất cố tình không chấp hành các quyết định thu hồi đất hết thời hạn thuê của UBND xã, UBND huyện để chuyển sang ký kết hợp đồng thuê đất theo giá mới. Phó chủ tịch UBND xã An Đồng (huyện An Dương) Nguyễn Văn Ngũ cho biết, từ năm 2009 đến nay, 15 hộ thuê đất nuôi trồng thủy sản được xã thanh lý hợp đồng thuê đất. Một số hộ tự ý chuyển đổi diện tích thuê nuôi trồng thủy sản sang lập vườn, xây nhà ở. Một số hộ còn lại đang sử dụng diện tích được thuê để sản xuất, kinh doanh vật liệu xây dựng nhưng không thực hiện nghĩa vụ tài chính đối với nhà nước do chưa có hướng dẫn mới và đang chờ UBND huyện ký hợp đồng thuê đất mới.
Hướng dẫn các địa phương khai thác nguồn thu
Đồng chí Lê Anh Quân, Bí thư Huyện ủy, Chủ tịch UBND huyện An Dương cho biết, để tạo nguồn thu cho ngân sách nhà nước, các xã, thị trấn có thể tạm thu đối với diện tích bãi bồi đã hết thời hạn thuê đất của UBND cấp xã.
Theo Phó chủ tịch UBND huyện Tiên Lãng Vũ Văn Dũng, để tăng cường công tác quản lý diện tích bãi bồi ven sông, ven biển, tạo nguồn thu cho ngân sách địa phương, thời gian tới, UBND huyện tập trung chỉ đạo các xã có diện tích bãi bồi cho thuê rà soát lại toàn bộ diện tích của từng hộ, báo cáo UBND huyện. Đồng thời xây dựng phương án cho thuê diện tích đất bãi bồi ven sông, ven biển sát tình hình thực tế hiện nay, tiến hành thanh lý hợp đồng những diện tích hết hạn thuê đất; ký hợp đồng thuê đất mới đối với các hộ. Với một số diện tích bãi bồi còn thời gian thuê đất, huyện tập trung chỉ đạo Chi cục Thuế huyện đôn đốc các hộ thực hiện nghĩa vụ tài chính theo quy định.
Để tránh thất thu ngân sách nhà nước và tăng cường quản lý đất đai ở các địa phương, thời gian tới, UBND cấp huyện sớm hướng dẫn các xã, thị trấn tổ chức rà soát, đề xuất UBND huyện ký tiếp hợp đồng cho các hộ thuê lại diện tích bãi bồi ven sông, ven biển đang sử dụng. Đồng thời có phương án tạm thu đối với các trường hợp đã thanh lý hợp đồng thuê đất với UBND các xã, thị trấn. Trên cơ sở đó, các địa phương cần đẩy nhanh việc lập hồ sơ, xây dựng phương án cho thuê đất bãi bồi ven sông, ven biển đối với các tổ chức, cá nhân sử dụng đất đúng mục đích. Đồng thời, kiên quyết xử lý các tổ chức, cá nhân thuê đất bãi bồi ven sông, ven biển sai mục đích. Những trường hợp nào đủ điều kiện thuê đất, cần hướng dẫn các hộ lập hồ sơ chuyển đổi mục đích sử dụng đất kịp thời hoặc có thể tổ chức đấu thầu diện tích đất bãi bồi ven sông, ven biển.