Công tác đề nghị xác nhận liệt sĩ và cấp bằng Tổ quốc ghi công: Hoàn thiện hồ sơ đủ điều kiện trong tháng 12-2020

Bệnh viện Mắt Hải Phòng khám bệnh lưu động và phát thuốc miễn phí cho người có công, gia đình chính sách tại Nhà văn hóa xã Tân Liên (huyện Vĩnh Bảo).

Khẩn trương thiết lập, hoàn thiện hồ sơ

Đại tá Vũ Văn Hoài, Phó chính ủy Bộ Chỉ huy quân sự thành phố cho biết: “Hết năm 2019, Bộ Chỉ huy quân sự thành phố tiếp nhận, thẩm định 364 hồ sơ đề nghị công nhận liệt sĩ và cấp bằng TQGC. Trong đó có 47 trường hợp chưa lập được hồ sơ do chưa có căn cứ và thân nhân tranh chấp quyền thờ cúng”. Ngày 17-7-2020, có 11 trường hợp được Thủ tướng Chính phủ cấp bằng TQGC, 1 hồ sơ đang thẩm định tại Cục Chính sách Bộ Quốc phòng. Như vậy, còn 305 hồ sơ có ít nhiều thông tin có thể làm căn cứ phân loại. Với các trường hợp này, tháng 4- 2020, Cục Chính sách có văn bản đề nghị thành phố Hải Phòng kiểm tra, rà soát, kết luận cụ thể từng trường hợp là quân nhân hay đối tượng khác, xác minh đầy đủ thông tin về người hy sinh như thời gian nhập ngũ, cấp bậc, chức vụ, thời gian và đơn vị hy sinh. Thực hiện yêu cầu của Cục Chính sách, thành phố chỉ đạo Sở Lao động- Thương binh và Xã hội (LĐ-TBXH), Bộ Chỉ huy quân sự thành phố phối hợp thực hiện phân loại hồ sơ. Tuy nhiên, hầu hết hồ sơ đề nghị công nhận liệt sĩ và cấp bằng TQGC đều từ thời kháng chiến chống Pháp, hy sinh cách đây 60- 70 năm, thân nhân không lưu  được giấy tờ gốc về đơn vị, thời gian nhập ngũ, cấp bậc, chức vụ, phần lớn chỉ nhớ  ngày hy sinh. Để giải quyết vấn đề này, thành phố thành lập đoàn công tác liên ngành giải quyết hồ sơ đề nghị xác nhận liệt sĩ, với sự tham gia của các sở ngành, đơn vị liên quan.

Theo kê khai của các nhân thân, trong số 305 hồ sơ đề nghị có 206 trường hợp  được công nhận liệt sĩ, trong đó 187 trường hợp khai đã được cấp bằng TQGC. Tuy nhiên, hầu hết thân nhân đều không lưu giữ được bằng TQGC do bị thất lạc hoặc hư hỏng. Số ít gồm 19 trường hợp lưu giữ được bằng TQGC, giấy chứng nhận gia đình liệt sĩ; có tên trong danh sách đề nghị cấp đổi Giấy chứng nhận gia đình liệt sĩ; có quyết định hưởng trợ cấp một lần đối với người thờ cúng liệt sĩ…; còn 98/305 trường hợp chưa được công nhận liệt sĩ, gồm 28 trường hợp quân nhân; 4 trường hợp du kích; 66 trường hợp chưa đủ căn cứ để kết luận, phân loại. Đây đều là những trường hợp hồ sơ không đầy đủ hoặc không có căn cứ thiết lập hồ sơ, nhưng trong thực tế nhiều trường hợp thân nhân được nhận quà tri ân của thành phố hằng năm. Qua rà soát cho thấy, một số hồ sơ có căn cứ, có thể hoàn thiện được, do đó đồng chí Phó chủ tịch UBND thành phố Lê Khắc Nam yêu cầu các đơn vị, sở ngành, địa phương phải nâng cao tinh thần trách nhiệm, thiết lập hồ sơ, bổ sung thêm căn cứ và hoàn thiện, bảo đảm giải quyết quyền lợi cho các đối tượng.

Giải quyết các trường hợp đủ căn cứ

Để giải quyết đề nghị xác nhận liệt sĩ và cấp bằng TQGC, thành phố nhiều lần tổ chức họp rà soát, phân loại. Sở LĐ-TBXH cử cán bộ đến Cục Người có công (Bộ LĐ-TBXH) tra cứu hồ sơ gốc nhưng hầu như không có hồ sơ lưu tại đây. UBND thành phố cũng nhiều lần có văn bản gửi Cục Người có công, đề nghị đẩy  nhanh tiến độ rà soát, thẩm định công nhận liệt sĩ và cấp bằng TQGC các trường hợp của Hải Phòng. Tuy nhiên, đến thời điểm hiện nay, tiến độ hoàn thiện hồ sơ và công nhận liệt sĩ, cấp bằng TQGC còn chậm do thiếu nhiều dữ liệu, thông tin.

Việc thẩm định xác nhận hồ sơ công nhận liệt sĩ rất khó khăn, dễ sai lệch... Tuy nhiên không vì khó mà không làm, với trách nhiệm và nghĩa tình, vì danh dự đối với các gia đình, các cơ quan, đơn vị, địa phương phải cố gắng hết sức, phối hợp chặt chẽ, tiếp tục xác minh, bổ sung thông tin, chỉ cần có căn cứ là phải hoàn thiện, không bỏ sót các trường hợp đủ yêu cầu được công nhận nhưng tuyệt đối không làm sai. Các trường hợp có căn cứ phải hoàn thiện và gửi các bộ, ngành vào tháng 12 tới. Hy vọng với nỗ lực của các cấp, ngành, địa phương sẽ giải quyết được các trường hợp đủ căn cứ, có cơ sở.  

Mới đây, tại hội nghị triển khai phương hướng giải quyết hồ sơ đề nghị xác nhận liệt sĩ, đồng chí Phó chủ tịch UBND thành phố Lê Khắc Nam nhấn mạnh, việc xác minh hoàn thiện hồ sơ, đề nghị công nhận liệt sĩ và cấp bằng TQGC không chỉ là chức trách nhiệm vụ của cán bộ, chính quyền các cấp, mà còn thể hiện đạo lý “uống nước nhớ nguồn”, do đó, yêu cầu Bộ Chỉ huy quân sự thành phố, Sở LĐ-TBXH, các địa phương, ban, ngành liên quan tập trung cao độ, triển khai chặt chẽ, nâng cao trách nhiệm trong phối hợp giải quyết bảo đảm quyền lợi của người có công, với tinh thần có căn cứ phải thực hiện ngay. Theo đó, trường hợp thuộc về quân sự giao Bộ Chỉ huy quân sự thành phố, dân sự giao Sở LĐ-TBXH thực hiện. Theo Phó giám đốc Sở LĐ-TBXH Trần Văn Huy, việc kê khai ban đầu để thiết lập hồ sơ vô cùng quan trọng, cần làm “chuẩn” ngay từ đầu vì liên quan đến hồ sơ và tra cứu tại các bộ, ngành khác nhau. Thêm nữa, những hồ sơ có căn cứ, như việc có tên trong lịch sử Đảng bộ địa phương, có tên trong sổ gốc ghi danh sách liệt sĩ chống Pháp của thành phố, có giấy tờ liên quan… đều là cơ sở để thiết lập hoàn thiện hồ sơ, cần được đơn vị, địa phương phối hợp xem xét cho ý kiến cụ thể.

Bài và ảnh: Huyền Chi