Giải ngân vốn ODA tại Hải Phòng : Nỗ lực đẩy nhanh tiến độ
Dự án Phát triển giao thông đô thị Hải Phòng được đầu tư xây dựng bằng nguồn vốn vay của Ngân hàng thế giới (World Bank) đã hoàn thành, đưa vào sử dụng nhưng chưa hoàn công.
(HPĐT)- Theo lãnh đạo Sở Kế hoạch - Đầu tư Hải Phòng, năm 2020, tổng số vốn ODA cho các dự án của thành phố là hơn 1800 tỷ đồng. Trong đó, có 505 tỷ đồng vốn kế hoạch năm 2019 kéo dài sang năm 2020 và 1301 tỷ đồng vốn kế hoạch năm 2020. Đến hết tháng 10, mới giải ngân được hơn 900 tỷ đồng. Kết quả này chưa đạt yêu cầu đề ra do có quá nhiều khó khăn, vướng mắc.
Kết quả đạt thấp chủ yếu do thủ tục
Sở Kế hoạch - Đầu tư Hải Phòng cho biết, số dự án sử dụng vốn ODA tại Hải Phòng còn lại không nhiều nhưng trong quá trình thực hiện gặp nhiều khó khăn, vướng mắc, nhất là về thủ tục. Cụ thể, dự án phát triển giao thông đô thị Hải Phòng hoàn thành và đưa vào sử dụng từ cuối năm 2019. Theo đúng kế hoạch, ngày 29-2-2020 phải đóng sổ khoản vay, kết thúc dự án. Theo Hiệp định tài trợ đã ký kết, 4 tháng sau ngày đóng sổ khoản vay, tức là đến ngày 30- 6-2020, công tác giải ngân khoản vay ODA phải hoàn thành. Tuy nhiên, do ảnh hưởng của dịch bệnh COVID-19, nhà thầu nước ngoài không sang Việt Nam để thực hiện thủ tục hoàn công và quyết toán để giải ngân nên công tác giải ngân khoản vay ODA chưa hoàn thành trong thời hạn nêu trên. Do vậy, dự án đã được đề nghị gia hạn thời gian giải ngân khoản vay ODA đến ngày 31- 12-2020 và được Ngân hàng Thế giới đồng ý về mặt nguyên tắc tại Bức thư ngày 9- 4- 2020 gửi UBND thành phố Hải Phòng.
Tuy nhiên, để được gia hạn thời gian giải ngân cũng cần nhiều tới thủ tục. Theo hướng dẫn của Bộ Tài chính, việc gia hạn thời gian giải ngân của dự án cần điều chỉnh chủ trương đầu tư và sửa đổi hiệp định tài trợ. Do đó, phải làm tiếp các bước thủ tục và tới ngày 20-10-2020, dự án mới được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt điều chỉnh chủ trương dự án tại Quyết định số 1621/QĐ-TTg. Sau đó, các bước để tiến hành giải ngân hết số vốn còn lại mới được thực hiện.
Dự án tăng cường quản lý đất đai và cơ sở dữ liệu đất đai thực hiện tại thành phố Hải Phòng cũng chưa giải ngân theo kế hoạch. Việc chậm trễ này là do thời gian thực hiện công tác lựa chọn nhà thầu bị kéo dài; sự phối hợp trong công tác quản lý và triển khai dự án giữa cơ quan Trung ương và địa phương chưa nhịp nhàng. Theo Sở Kế hoạch - Đầu tư, dự án sẽ kết thúc vào đầu năm 2022, thời gian còn lại không nhiều nên khó có thể hoàn thành, nhiều khả năng phải xem xét việc gia hạn thời gian thực hiện dự án phù hợp.
Dự án Thoát nước mưa, nước thải và quản lý chất thải rắn Hải Phòng – giai đoạn 1 gặp vướng mắc trong việc bố trí vốn trung hạn và hằng năm của cả nước giai đoạn 2018-2019. Dự án đã phải thực hiện điều chỉnh, gia hạn thời gian thực hiện 2 lần, kéo dài đến ngày 28-7-2021. Năm 2020, dự án được bố trí đủ vốn để triển khai thực hiện. Tuy nhiên, theo hướng dẫn của Bộ Tài chính tại Văn bản số 9000 ngày 27- 7-2020, toàn bộ chi phí tư vấn giám sát phát sinh do gia hạn Hiệp định do UBND thành phố Hải Phòng bố trí từ nguồn vốn đối ứng để chi trả. Do gần cuối kỳ kế hoạch, thành phố rất khó để cân đối, bố trí vốn đối ứng. Ngoài ra, để bố trí vốn đối ứng chi trả cho dự án sẽ phải thực hiện nhiều thủ tục. UBND thành phố đang làm việc với Bộ Tài chính xem xét thanh toán các công việc tư vấn phát sinh do gia hạn Hiệp định bằng nguồn vốn ODA của dự án.
Dự án hiện đại hóa ngành lâm nghiệp và tăng cường tính chống chịu vùng ven biển đang được thành phố thực hiện thủ tục thẩm định khả năng trả nợ của ngân sách địa phương, làm cơ sở triển khai ký Hiệp định phụ vay lại. Do đó, dự án chưa được triển khai và thực hiện giải ngân kế hoạch vốn năm 2020.
Ngoài ra, việc giải ngân vốn ODA chậm còn do năng lực cũng như tổ chức bộ máy, chức năng, nhiệm vụ của một số chủ đầu tư và Ban quản lý dự án còn hạn chế. Hiện nay, thành phố Hải Phòng đã và đang thực hiện công tác quản lý dự án theo hướng dẫn của Bộ Xây dựng tại Thông tư 16/2016/TT-BXD ngày 30- 6- 2016. Theo đó, các Ban Quản lý chuyên ngành trên địa bàn thành phố được giao làm chủ đầu tư các dự án ODA. Tuy nhiên, một số Ban Quản lý dự án chưa đáp ứng về năng lực, kinh nghiệm hợp tác quốc tế, xử lý vướng mắc đối với các nhà thầu nước ngoài, trình độ quản lý dự án và thanh toán quốc tế nên cũng ảnh hưởng tới tiến độ giải ngân.
Quyết tâm giải ngân theo kế hoạch
Mặc dù có nhiều chậm trễ như vậy nhưng thành phố Hải Phòng đang cố gắng phấn đấu giải ngân phần lớn số vốn được giao kế hoạch. Cụ thể, đối với vốn kế hoạch năm 2019 kéo dài sang năm 2020, chủ yếu là vốn cấp phát, thành phố phấn đấu đến 31-12-2020 giải ngân 475/505 tỷ đồng. Còn lại hơn 30 tỷ đồng do dự án phát triển giao thông đô thị đã hoàn thành, quyết toán khối lượng thực hiện theo hợp đồng giữa chủ đầu tư và nhà thầu giảm so với hợp đồng đã ký kết hơn 28,4 tỷ đồng; dự án cung cấp trang thiết bị y tế Bệnh viện Phụ sản Hải Phòng tiết kiệm qua đấu thầu được 1,884 tỷ đồng.
Hải Phòng hiện có một số dự án trọng điểm sử dụng vốn vay ODA và vốn vay ưu đãi nước ngoài nhưng hầu hết đều bị chậm tiến độ kéo dài nhiều năm; phải gia hạn hiệp định nhiều lần. Các nguồn vốn vay này là một trong những nguồn lực quan trọng góp phần thúc đẩy sự phát triển của thành phố. Vì vậy, các ngành, đơn vị liên quan, đặc biệt là các Ban quản lý dự án cần nhanh chóng đẩy nhanh tiến độ giải ngân, góp phần quan trọng vào tiến độ giải ngân vốn đầu tư công năm 2020 nói riêng và sự phát triển của thành phố nói chung.
Đối với vốn kế hoạch năm 2020, thành phố phấn đấu tới 31-1-2021 giải ngân 1224,9 tỷ đồng, gồm 646,4 tỷ đồng vốn cấp phát và 578 tỷ đồng vốn vay lại. Còn lại hơn 76,9 tỷ đồng là số vốn không có nhu cầu và khả năng giải ngân trong năm 2020.