Thơ lục bát Hải Phòng: Đổi mới thi ca để tiếp nối dòng chảy
Thời gian qua, nhiều hoạt động chung quanh việc sáng tác, đổi mới thơ lục bát được tổ chức tại Hải Phòng.
Trong ảnh: Giới thiệu tác phẩm mới tại tọa đàm “Thơ lục bát Hải Phòng”.
(HPĐT)- Từ nhiều thế hệ, dòng thơ lục bát, mang đậm hồn cốt dân tộc tạo thành mạch nguồn bất tận trong tâm hồn thi sĩ Hải Phòng. Nối tiếp mạch nguồn ấy, người làm thơ không ngừng đổi mới thi ca để những câu thơ lục bát mãi ngân lên da diết đi vào lòng người, góp phần phong phú nền văn chương đất Cảng.
Mảnh đất nhiều thành tựu
Nhà thơ Đinh Thường, Chủ tịch Hội Nhà văn Hải Phòng cho biết: Hòa nhập vào dòng chảy thơ lục bát Việt Nam, Hải Phòng có những tên tuổi lớn như: Hà Thúc Chi, Vân Long, Phạm Ngà, Đồng Đức Bốn, Phạm Xuân Trường, Nguyễn Lâm Cẩn, Kim Chuông, Nguyễn Thị Thúy Ngoan… hay đến các nhà thơ trẻ như Nguyễn Tuấn, Nguyễn Thị Thùy Linh, Trần Ngọc Mỹ…
Theo cuốn Văn học Hải Phòng qua các giải thưởng 1995-2005 do Nhà xuất bản Hải Phòng ghi lại: nhà thơ Đồng Đức Bốn với bài thơ “Nhớ Thụy Khuê” đoạt giải thơ Báo Văn nghệ năm 1995 và tập thơ “Chuông chùa kêu trong mưa” đoạt giải A của Ủy ban toàn quốc Liên hiệp các Hội văn học nghệ thuật Việt Nam 2003… Hơn chục năm trở lại đây, nhà thơ Phạm Xuân Trường đoạt giải C của Ủy ban toàn quốc Liên hiệp các Hội văn học nghệ thuật Việt Nam 2006 với tập “Cỏ cháy”; Nguyễn Thị Thúy Ngoan đoạt giải khuyến khích của Ủy ban toàn quốc Liên hiệp các Hội văn học nghệ thuật Việt Nam 2008 với tập thơ “Nón không quai”…
Trước sự lớn mạnh của đội ngũ những thi sĩ “nặng lòng” với hồn thơ truyền thống của dân tộc, từ năm 2011, Câu lạc bộ Thơ lục bát Hải Phòng là một trong số ít câu lạc bộ thơ lục bát được thành lập sớm của cả nước. Đây là câu lạc bộ quy mô nhất trong các câu lạc bộ thơ của Hải Phòng. Câu lạc bộ sớm tạo được dấu ấn đậm nét đối với bạn bè gần xa, trở thành địa chỉ tập hợp những người làm thơ và yêu thơ lục bát trên địa bàn thành phố.
Hoạt động chuyên nghiệp, có tổ chức, các nhà thơ càng có cơ hội thỏa sức đam mê, tỏa sáng với những dòng thơ lục bát. Những dấu ấn về dòng chảy thơ lục bát của thành phố tiếp tục được khẳng định trên tao đàn thi ca Việt Nam. Nhiều nhà thơ như: Thế Phiệt, Bá Cung, Thúy Ngoan, Thùy Linh, Ngọc Mỹ, Thành Chung, Vũ Nhang đoạt các giải trăng vàng, trăng bạc từ các cuộc thi thơ lục bát “Tổ quốc và Đạo pháp” do Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam phối hợp tổ chức từ năm 2012 đến năm 2018. Ngoài ra, từ năm 2011 đến năm 2019, Câu lạc bộ Thơ lục bát Hải Phòng xuất bản 3 tập thơ cùng tên “Hồn quê”, chưa kể hàng chục tập thơ riêng ca ngợi con người, quê hương, đất nước, gửi gắm tâm tình của nhiều nhà thơ….
Bứt phá khỏi lối mòn
Thơ lục bát gần gũi với cuộc sống, mượt mà, đằm thắm với những hình ảnh nên thơ như những ca dao, tục ngữ. Nhưng để dòng chảy thơ lục bát Hải Phòng đượm sức sáng tạo, đổi mới, hiện đại mà vẫn giàu bản sắc dân tộc, tại dịp trao giải thưởng của tạp chí Cửa Biển vào tháng 6-2020, Hội Liên hiệp văn học nghệ thuật thành phố phát động cuộc thi sáng tác thơ lục bát Hải Phòng. Cuộc thi thu hút nhiều nhà thơ tham gia, tạo thành phong trào lớn về sáng tác thơ lục bát lan tỏa tới các thi sĩ và những người yêu thơ lục bát Hải Phòng. Đây cũng là cơ hội để dòng chảy thơ lục bát phát triển thành các mạch nguồn bám sâu vào đời sống tinh thần của người dân thành phố.
Tiếp nối cuộc thi này, mới đây, Câu lạc bộ thơ lục bát Hải Phòng tổ chức tọa đàm về “Dòng chảy thơ lục lục bát Hải Phòng”. Nhà thơ Trịnh Toại, Chủ nhiệm Câu lạc bộ Thơ lục bát Hải Phòng cho biết, đây là tọa đàm quy mô được tổ chức lần đầu tại thành phố, quy tụ 28 tham luận sâu sắc của các nhà thơ tên tuổi của Hải Phòng như: Thi Hoàng, Đinh Thường, Thúy Ngoan, Nguyễn Cường, Hoài Khánh Lương, Thế Phiệt, Trịnh Toại… Chưa khi nào, lại đông đủ các nhà thơ, nhà phê bình văn học và bàn luận thẳng thắn và sâu sắc về thể thơ lục bát cổ điển - hiện đại, về sự phát triển của dòng chảy thơ lục bát Hải Phòng qua thời gian với những góp ý đầy tâm huyết. Cốt lõi cuối cùng để đến đích của sự sáng tạo, đổi mới, phát triển thơ lục bát Hải Phòng… Tọa đàm như gợi mở, bồi đắp cảm xúc để mỗi nhà thơ nảy nở những ý tưởng, tác phẩm giá trị, mà vẫn gần gũi, đời thường đi vào lòng mỗi người đọc.
Bày tỏ về đổi mới thơ lục bát, nhà thơ Thúy Ngoan cho rằng: “Thơ lục bát như “con ngựa bất kham”, được vần thì hỏng ý, được ý thì hỏng vần hoặc quẩn vần. “Bởi vậy, người viết thơ lục bát phải chịu học hỏi, lao động, lao tâm khổ tứ với nghệ thuật, tránh đi vào lối mòn. Những từ quá quen thuộc không nên dùng lại”. Còn theo nhà thơ Đinh Thường, Chủ tịch Hội Nhà văn Hải Phòng, bên cạnh đòi hỏi đổi mới, sáng tạo từ mỗi cá nhân, các câu lạc bộ thơ tại các quận, huyện, trong đó nòng cốt là Câu lạc bộ Thơ lục bát Hải Phòng cần quảng bá, giới thiệu nhiều hơn về hoạt động sáng tác thơ lục bát, quy tụ những người yêu và làm thơ lục bát trên khắp thành phố tham gia. Ngoài ra, Hội Nhà văn tiếp tục tổ chức nhiều hoạt động thiết thực như phát động hội viên và những người yêu thơ lục bát sáng tác để xuất bản các tập thơ mới, đồng thời tổ chức tọa đàm về thể thơ dân tộc và phong trào sáng tác thơ lục bát Hải Phòng, tổ chức các chương trình giới thiệu về tác giả, tác phẩm tiêu biểu của đất Cảng.