Khắc phục tình trạng xâm phạm hành lang kỹ thuật công trình khí tượng thủy văn: Khẩn trương cắm mốc giới bảo vệ
(HPĐT)- Đài Khí tượng thuỷ văn khu vực Đông Bắc có 50 trạm khí tượng thuỷ văn (KTTV) và môi trường, 1 trạm ra đa thời tiết Phù Liễn. Trong đó, tại khu vực Hải Phòng có 3 trạm khí tượng và 9 trạm thuỷ văn, 3 trạm hải văn và 1 trạm ra đa. Tuy nhiên, những năm gần đây, tình trạng xâm phạm hành lang an toàn kỹ thuật công trình KTTV trên địa bàn thành phố diễn ra phức tạp, cần có biện pháp khắc phục kịp thời.
Nhiều công trình vi phạm hành lang kỹ thuật Đài KTTV Đông Bắc.
Tình trạng vi phạm diễn ra thường xuyên
Theo Đài KTTV khu vực Đông Bắc, từ khoảng tháng 5-2020 đến nay, những số liệu quan trắc thu được tại Trạm thủy văn Trung Trang, ở thôn Câu Thượng, xã Quang Hưng (huyện An Lão) không thể sử dụng cho công tác dự báo, cảnh báo và điều tra cơ bản. Nguyên do, hành lang an toàn kỹ thuật của trạm thủy văn Trung Trang bị xâm phạm. Hiện nay, dự án xây dựng cầu Quang Thanh trùng sát cạnh công trình đo mực nước, lưu lượng nước, lưu lượng chất lơ lửng của trạm. Trạm thủy văn Trung Trang chức năng là quan trắc, đo đạc, phát báo số liệu các yếu tố thủy văn, quan trắc đo độ mặn, truyền phát thông tin phục vụ phòng, chống thiên tai, phát triển kinh tế, bảo đảm quốc phòng an ninh tại địa phương là trạm hạng 1 thuộc mạng lưới trạm khí tượng thủy văn quốc gia. Nếu không có giải pháp khắc phục tình trạng trên, trạm thủy văn Trung Trang không thể bảo đảm các yêu cầu kỹ thuật, buộc phải dừng hoạt động quan trắc.
Đáng lo tình trạng vi phạm hành lang an toàn kỹ thuật công trình KTTV, nhất là trạm thủy văn đang diễn ra khá phổ biến trên địa bàn thành phố. Theo kết quả khảo sát của Đài KTTV khu vực Đông Bắc, Công ty TNHH Lê Quốc san lấp khu đất làm cầu cảng thuộc hành lang kỹ thuật của Trạm Thuỷ văn Cửa Cấm, làm ảnh hưởng đến tuyến đo mực nước, lưu lượng nước với nhà đặt máy tự ghi mực nước, tuyến cọc quan trắc mực nước, đường ống xi phông dẫn nước, hệ thống tiêu định vị thuỷ trực đo tốc độ dòng chảy bị ảnh hưởng. Bên cạnh đó, nhiều tàu của Công ty Lê Quốc thường xuyên neo đậu làm ảnh hưởng đến chế độ dòng chảy, ảnh hưởng tính chính xác của số liệu quan trắc. Ngoài ra, phía hạ lưu của Trạm Thủy văn Cửa Cấm, Công ty vận tải đường sông số 4 xây dựng cầu cảng chỉ cách 20 m các công trình quan trắc mực nước gồm: nhà đặt máy tự ghi mực nước, tuyến cọc quan trắc mực nước, đường ống xi phông dẫn nước của trạm, trong khi khoảng cách theo quy định tối thiểu 300 m. Rồi Trạm Thủy văn Quang Phục (huyện Tiên Lãng) người dân tập kết vật liệu xây dựng ngay sát cạnh công trình tuyến đo mực nước của trạm. Trạm Thủy văn Tiên Tiến (huyện An Dương) người dân tập kết bãi vật liệu xây dựng để kinh doanh ngay sát hành lang kỹ thuật công trình chuyên môn và công trình nhà trạm.
Hành lang kỹ thuật công trình KTTV là khoảng không, diện tích mặt đất, dưới đất, mặt nước, dưới nước cần thiết để bảo đảm hoạt động đúng tiêu chuẩn kỹ thuật, dữ liệu KTTV thu được phản ánh khách quan tính tự nhiên của khu vực, bảo đảm độ chính xác theo tiêu chuẩn quốc gia và quốc tế.
Sớm cắm mốc giới hành lang kỹ thuật
Theo ông La Đức Dũng, Phó tổng cục trưởng Tổng cục Khí tượng Thủy văn, có tình trạng vi phạm hành lang kỹ thuật công trình KTTV quốc gia do nhu cầu đầu tư, xây dựng các dự án. Bên cạnh đó, nhận thức, ý thức của không ít cơ quan, đơn vị và cá nhân về vấn đề hành lang kỹ thuật công trình KTTV chưa đầy đủ; thông tin về hành lang chưa được phổ biến rộng rãi. Việc thực hiện các dự án đầu tư xây dựng trên địa bàn nhưng chưa có sự tham vấn ý kiến cơ quan chuyên môn trong lĩnh vực KTTV. Việc vi phạm này ảnh hưởng tới hoạt động quan trắc, dự báo, cảnh báo, nhất là đến chuỗi số liệu quan trắc có được nhiều năm để phục vụ quốc phòng, an ninh và phát triển kinh tế - xã hội của quốc gia, nên cần khẩn trương chấn chỉnh.
Ngày 22-5-2020, Tổng cục Khí tượng thủy văn (Bộ Tài nguyên và Môi trường) có công văn số 703/TCKTTV-QLML gửi UBND các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương về việc bảo vệ hành lang kỹ thuật công trình KTTV quốc gia. Tổng cục khí tượng thủy văn đề nghị UBND tỉnh, thành phố chỉ đạo các sở, ngành, địa phương có liên quan trong quá trình xem xét, thẩm định đề xuất dự án, cần lưu ý có sự đánh giá, rà soát kỹ tác động của dự án đến công trình KTTV quốc gia trong phạm vi dự án; trường hợp cần thiết, cần tổ chức lấy ý kiến cơ quan KTTV tại địa phương hoặc Tổng cục KTTV trước khi quyết định đầu tư theo quy định của pháp luật.
Để khắc phục thực trạng này, thành phố cần có giải pháp tháo gỡ, bảo đảm hành lang kỹ thuật công trình KTTV. Cụ thể thành phố triển khai phương án di dời Trạm Thủy văn Trung Trang đến vị trí phù hợp để trạm có thể tiếp tục quan trắc, phục vụ công tác cảnh bảo, dự báo. UBND thành phố phối hợp với Đài TTTV khu vực Đông Bắc tổ chức khảo sát, xác lập danh sách những công trình KTTV có hành lang kỹ thuật bị ảnh hưởng, trên cơ sở đó có giải pháp tháo gỡ cụ thể. Về lâu dài, Đài Khí tượng thủy văn Khu vực Đông Bắc cần phối hợp chính quyền địa phương có giải pháp bảo vệ hành lang kỹ thuật công trình KTTV hiệu quả hơn, ưu tiên sớm phương án cắm mốc giới và công khai mốc giới hành lang kỹ thuật công trình KTTV; tuyên truyền để cộng đồng biết rõ những việc không được phép thực hiện trong hành lang kỹ thuật công trình KTTV để cộng đồng cùng tham gia giám sát, bảo vệ./.