Lên tiếng để bảo vệ mình
Buổi tập huấn kỹ năng truyền thông “Quy tắc ứng xử phòng, chống quấy rối tình dục tại nơi làm việc” do Tổ chức ActionAid, Trung tâm vì người lao động nghèo Hải Phòng phối hợp tổ chức.
(HPĐT)- Sau 3 năm triển khai dự án “Sáng kiến chấm dứt bạo lực giới ngành may mặc” tại hai doanh nghiệp trên địa bàn thành phố, nhận thức và hành động của nữ công nhân, lao động tại đây có sự chuyển biến mạnh mẽ. Họ đã dám lên tiếng để bảo vệ bản thân, chống quấy rối tình dục ở nơi làm việc...
“Này, đây là quấy rối tình dục đấy...”
Câu nói này giờ có thể vang lên không còn ngần ngại tại Công ty TNHH Crystal Sweater Việt Nam (Khu công nghiệp Tràng Duệ). 4 năm công tác tại đây, chị Nguyễn Thị Huyền Trang, Phòng Hành chính- Nhân sự thẳng thắn chia sẻ: “Trước đây, công ty cũng có quy định về chống quấy rối tình dục và dán các khẩu hiệu tại bảng tin nhưng nội dung khá chung chung như “nói không với quấy rối tình dục”. Phần lớn công nhân chưa hiểu đúng cũng như quan tâm đến quấy rối tình dục. Khi đi ăn, họ thường ôm vai bá cổ thân thiết hay có lời lẽ bông đùa như “nhìn ngon thế”, “ngọt nước đấy”. Cũng có bạn nam bị bạn nữ đùa “trông thế thì được mấy giây”...
Từ khi có dự án “Sáng kiến chấm dứt bạo lực giới ngành may mặc” do Tổ chức ActionAid Việt Nam, Quỹ Global Fun For Woman và Trung tâm Vì người lao động nghèo (Liên đoàn Lao động thành phố) triển khai tại nhà máy, nhiều chương trình hỗ trợ kiến thức và chỉ rõ hành vi nào được coi là quấy rối tình dục. Giờ đây, công nhân có hành động đúng mực hơn. Các bạn bị trêu đùa mạnh dạn lên tiếng “này, đây là quấy rối tình dục đấy”. Dù chỉ là nhắc nhở nhẹ nhàng nhưng cho thấy dự án tác động tích cực đến tâm lý, tư tưởng và hành vi người lao động về quấy rối tình dục”.
Cũng là thành viên tích cực tham gia dự án, chị Trần Kim Phượng, Trưởng Phòng nhân sự, Chủ tịch Công đoàn Công ty TNHH Jasan Việt Nam (Khu công nghiệp VSIP) bộc bạch: “Tham gia khóa tập huấn của dự án, tôi càng thấy rõ tầm quan trọng của việc phòng chống quấy rối tình dục tại nơi làm việc và những việc mà những người quản lý nhân sự tại nhà máy như chúng tôi cần thực hiện, để giữ môi trường làm việc lành mạnh. Đây cũng là yếu tố quan trọng để giữ chân công nhân và xây dựng hình ảnh nhà máy thân thiện, chuyên nghiệp an toàn với đối tác làm ăn”.
Chị Văn Thị Phương Thảo, cán bộ Trung tâm Vì người lao động nghèo (trực thuộc LĐLĐ thành phố), phụ trách Dự án “Sáng kiến chấm dứt bạo lực giới trong ngành may mặc” cho biết, 3 năm qua, hàng nghìn lượt người lao động Công ty TNHH Jasan Việt Nam và Công ty TNHH Crystal Sweater Việt Nam được tham gia và thụ hưởng dự án. Đến nay, dự án góp phần nâng cao nhận thức và năng lực nữ công nhân ngành may mặc để họ có tiếng nói về quyền của mình. Đồng thời, dự án thúc đẩy xây dựng hệ thống bảo vệ với cơ chế hiệu quả nhằm bảo vệ phụ nữ khỏi bạo lực giới, nhất là quấy rối tình dục trong các nhà máy may mặc. Hiện hai doanh nghiệp xây dựng quy chế chống quấy rối tình dục với chế tài xử phạt phù hợp mức độ từng hành vi vi phạm.
Nâng cao vai trò các nhóm Lagash
Với sự tài trợ kinh phí của Tổ chức ActionAid Việt Nam, Quỹ Global Fun For Woman, tạo điều kiện thuận lợi để dự án triển khai bài bản, chuyên nghiệp, với nhiều hoạt động thiết thực như tập huấn, truyền thông, thảo luận chuyên đề, đối thoại doanh nghiệp... Trong đó, không thể không kể đến vai trò của các nhóm hoạt động chống quấy rối tình dục (còn gọi là nhóm Lagash). Từ năm 2018, dự án thành lập 4 nhóm Lagash tại 2 doanh nghiệp với 40 thành viên là cán bộ công đoàn, công nhân có tiếng nói, uy tín trong nhà máy. Họ được Tổ chức ActionAid tập huấn, trang bị kiến thức về quyền con người, quyền phụ nữ, quấy rối tình dục, quyền tự chủ về tình dục và sự an toàn cơ thể... Sang năm 2019, dự án thành lập 12 địa chỉ tin cậy tại 2 nhà máy là 12 người được lựa chọn từ 4 nhóm Lagash, có tín nhiệm cao, có khả năng và kỹ năng để hỗ trợ trực tiếp công nhân các vấn đề liên quan đến quấy rối tình dục.
Chị Trần Kim Phượng, thành viên nhóm Lagash tại Công ty TNHH Jasan Việt Nam cho biết, mỗi nhóm Lagash tổ chức họp hằng tháng để xây dựng kiến thức và kỹ năng cũng như chia sẻ kinh nghiệm giữa các thành viên trong nhóm. Từ các nhóm Lagash hình thành mạng lưới chống quấy rối tình dục tại nơi làm việc và họp định kỳ 6 tháng để chia sẻ kinh nghiệm và xây dựng, thực hiện kế hoạch hành động. Qua đó, các thành viên có thể làm việc như những nhà hoạt động vì quyền phụ nữ và xóa bỏ quấy rối tình dục. “Mỗi thành viên Lagash đóng vai trò vừa là đồng nghiệp, vừa là bạn với công nhân, lao động. Họ lắng nghe, chia sẻ và tuyên truyền đến anh chị em công nhân hiểu đúng về quấy rối tình dục và trang bị kỹ năng phòng, chống quấy rối tình dục, bạo lực giới tại nơi làm việc, giúp người lao động tự tin, yên tâm làm việc trong môi trường lành mạnh”, chị Phượng nói.
Đến nay, người lao động tại 2 doanh nghiệp có địa chỉ tin cậy để chia sẻ tâm tư thầm kín cũng như giải đáp thắc mắc liên quan đến giới, bạo lực giới, quấy rối tình dục. Chị Văn Thị Phương Thảo cho biết: “Từ hiệu quả rõ rệt của dự án, chúng tôi tiến hành đánh giá và mong muốn tiếp tục lan tỏa dự án thiết thực đến nhiều đơn vị, doanh nghiệp toàn thành phố để ngăn chặn quấy rối tình dục tại nơi làm việc, hướng tới môi trường làm việc lành mạnh, an toàn”.
Từ năm 2018 đến nay, dự án “Sáng kiến chấm dứt bạo lực ngành may mặc” tổ chức 15 cuộc tập huấn kiến thức về quấy rối tình dục đến công nhân, kỹ năng xử lý cho cán bộ quản lý; 4 cuộc truyền thông lớn đến hơn 4.000 công nhân; 8 cuộc thảo luận chuyên đề về bất bình đẳng giới, biện pháp xử lý khi xảy ra quấy rối tình dục tại công ty, hỗ trợ tư vấn pháp lý và tâm lý đến công nhân; 3 cuộc đối thoại với các ban ngành và công đoàn công ty về cơ chế, quy định liên quan đến quấy rối tình dục, giải đáp thắc mắc của công nhân; 1 cuộc khảo sát về quấy rối tình dục tại doanh nghiệp; hỗ trợ hơn 8.000 khẩu trang kháng khuẩn, 1.000 chai nước rửa tay diệt khuẩn và 4.000 bánh xà phòng diệt khuẩn đến hơn 500 công nhân tại 2 nhà máy và 300 người dân huyện Vĩnh Bảo...