Bóng chuyền trẻ Việt Nam nâng cao chất lượng: Bắt đầu từ các sân chơi

Trận chung kết Giải vô địch bóng chuyền trẻ toàn quốc năm 2020 giữa Ninh Bình với Long An. Ảnh: vinhphuc.gov.vn

Thêm giải đấu, tăng cơ hội cọ xát

Thể thao Việt Nam có hệ thống thi đấu các giải trẻ ở nhiều môn khá nghèo nàn, chỉ có từ 1-2 giải trẻ trong năm. VĐV tập luyện quanh năm, nhưng chỉ thi đấu ngần ấy giải trong hệ thống thi đấu quốc gia thì thật khó để nâng trình độ theo đúng lộ trình mong muốn. Trong khi đó, việc thi đấu tại các giải đấu trẻ nước ngoài là chuyện xa xỉ với nhiều câu lạc bộ nên việc “tập nhiều, thi đấu ít” là chuyện thường ngày trong làng thể thao Việt Nam. Tổng cục TDTT và các Liên đoàn thể thao quốc gia cũng mong muốn nâng số giải trẻ trong hệ thống thi đấu quốc gia ở tất cả bộ môn, nhưng để làm được lại phụ thuộc vào nhiều yếu tố, trong đó có kinh phí hay tìm được địa phương đăng cai. Đôi khi, địa phương chỉ muốn đăng cai một giải một năm, còn chuyện đi thi đấu cũng ngốn khoản kinh phí của các đội trẻ trong khi nguồn tiền cho các đội lại không dư dả. Nhiều cái khó cứ chằng chịt khiến việc tổ chức và thi đấu giải trẻ tưởng đơn giản mà lại không đơn giản.

Bóng chuyền Việt Nam cũng từng chỉ có 2 giải trẻ trong năm là Giải Bóng chuyền trẻ toàn quốc và Giải Bóng chuyền trẻ Cúp các câu lạc bộ nên khó đáp ứng yêu cầu nâng tầm thông qua cọ xát của các đội trẻ. Vì vậy, Liên đoàn Bóng chuyền Việt Nam quyết định tổ chức thêm Giải bóng chuyền U23 toàn quốc vào tháng 11 này. Giải đấu lần đầu dành cho lứa tuổi U23 được coi như nỗ lực để tạo cơ hội thi đấu, cọ xát cho các VĐV trẻ của các câu lạc bộ. Ông Bùi Đình Lợi, phụ trách bộ môn bóng chuyền của Trung tâm Huấn luyện và thi đấu TDTT Hà Nội kể rằng: “ Các VĐV trẻ luôn cần nhiều sân chơi để nhanh chóng vỡ vạc, tích lũy kinh nghiệm. Ở Hà Nội, dù có điều kiện về tập luyện nhưng về điều kiện để cọ xát thi đấu lại thiếu khiến chúng tôi khó điều chỉnh những vấn đề của VĐV trong quá trình huấn luyện”. Cũng theo ông Lợi, những giải đấu như giải U23 toàn quốc sắp khởi tranh thực sự cần thiết cho lứa VĐV trẻ sắp bước vào giai đoạn đỉnh cao, có thể quyết định chất lượng của đội tuyển quốc gia trong giai đoạn sau này.

Phía sau các giải đấu

Việc có 1-2 giải trẻ toàn quốc/năm là cách làm cũ, bằng lòng với hiện tại của các liên đoàn, hiệp hội thể thao. Nhưng Liên đoàn Bóng chuyền Việt Nam không khoanh tay mà phát huy tối đa vai trò của mình. Việc quyết tâm lần đầu tổ chức giải U23 bóng chuyền toàn quốc cho thấy điều đó và việc có thêm giải đấu quốc nội càng trở nên cần thiết với các đội, các VĐV. Và cũng nhờ có vậy mới chia sẻ được gánh nặng với cơ quan quản lý nhà nước, đồng thời giúp các nhà chuyên môn nhận ra những vấn đề trong hệ thống đào tạo trẻ hiện nay.

Như ở hai giải trẻ diễn ra trong tháng 7 và tháng 10 vừa qua, sự chênh lệch về chất lượng của các lò đào tạo trẻ vẫn là điều dễ thấy. Những lò đào tạo như Thông tin LienVietPostBank, VTV Bình Điền Long An (nữ), Biên phòng, Thể Công (nam) hay phần nào là Ngân hàng Công thương Việt Nam, Kinh Bắc Bắc Ninh, Hóa chất Đức Giang (nữ) tạo sự chênh lệch đáng kể với phần còn lại. Không có sự đồng đều, tính cạnh tranh không cao đương nhiên sẽ ảnh hưởng không tốt tới sự phát triển chung của bóng chuyền Việt Nam.

Đấy cũng là điều trăn trở với chất lượng đào tạo trẻ ở nhiều câu lạc bộ. Bởi rõ ràng, đầu tư cho hệ thống đào tạo trẻ là tốt, nhưng sẽ tốt hơn nếu chất lượng đào tạo mang đến những VĐV có thể phát triển tiếp trong tương lai. Rõ nhất là ở Giải Bóng chuyền Cúp các CLB trẻ năm 2020 vừa kết thúc cuối tháng 10, nhiều đội tận dụng tối đa Điều lệ giải khi “mượn” 2 người từ nơi khác, bổ sung tối đa 2 VĐV quá tuổi nhưng vẫn lép vế trước những CLB có truyền thống về đào tạo trẻ, chỉ sử dụng “cây nhà lá vườn”. Cụ thể nhất là đội Biên phòng dễ dàng lên ngôi vô địch. Để có thành công như vậy, bóng chuyền Biên phòng gây dựng lứa VĐV trẻ hiện nay từ cách đây 5-6 năm và chấp nhận thời gian dài không có thành tích.

Rồi ngay như Giải Bóng chuyền U23 toàn quốc sắp tới cũng chỉ có 6 đội nam, 6 đội nữ tham dự trong khi hệ thống thi đấu bóng chuyền quốc gia có hơn 20 đội nam, 20 đội nữ. Điều đó tiếp tục cho thấy sự thiếu hụt về lực lượng trong hệ thống đào tạo trẻ ở nhiều câu lạc bộ khiến họ không thể dự giải. Vì thế, còn không ít nỗi lo về cái "gốc" - khâu đào tạo trẻ của bóng chuyền Việt Nam.

Rõ ràng, khâu đào tạo trẻ của các câu lạc bộ bóng chuyền Việt Nam được quan tâm nhiều hơn hẳn so với khoảng chục năm trước. Các nhà quản lý cũng cố gắng tạo ra sân chơi để các câu lạc bộ có nhiều cơ hội nâng tầm cho lớp trẻ. Quan trọng là các câu lạc bộ phải tận dụng cơ hội để tham gia những sân chơi này đồng thời phải tạo nên sự cạnh tranh quyết liệt hơn ở ngay các giải đấu. 

Minh Nhật