Thúc đẩy mạnh mẽ quan hệ giữa ASEAN và các đối tác

Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc, Chủ tịch ASEAN 2020 chủ trì Hội nghị Cấp cao ASEAN - Hoa Kỳ lần thứ 8 tại điểm cầu Hà Nội. Ảnh: TTXVN 

Khai mạc hội nghị, Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc đánh giá cao quan hệ đối tác chiến lược ASEAN - Hoa Kỳ; hoan nghênh Hoa Kỳ, đóng góp xây dựng, trách nhiệm vào các nỗ lực tăng cường lòng tin, đối thoại và hợp tác ở khu vực thông qua các khuôn khổ do ASEAN chủ trì.

Đặc biệt, trước những tác động của đại dịch COVID-19, Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Xuân Phúc đánh giá cao Hoa Kỳ là một trong những đối tác tích cực thúc đẩy nhiều sáng kiến hợp tác thiết thực nhằm hỗ trợ các nước ASEAN và khu vực Đông Nam Á nâng cao năng lực ứng phó dịch bệnh. Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc khẳng định, trên tinh thần “Gắn kết và chủ động thích ứng”, ASEAN sẽ tiếp tục thúc đẩy quan hệ hợp tác hiệu quả và phối hợp chặt chẽ với cộng đồng quốc tế, các đối tác, trong đó có Hoa Kỳ, ứng phó kịp thời và hiệu quả với các thách thức nổi lên, trong đó có kiểm soát thành công và từng bước đẩy lùi COVID-19, giảm thiểu tác động tiêu cực của dịch bệnh, duy trì môi trường ổn định, thúc đẩy phục hồi và phát triển bền vững.

Phát biểu tại hội nghị, Cố vấn An ninh Quốc gia Hoa Kỳ Robert C. OBrien, đánh giá cao vai trò chủ động của Việt Nam trong cương vị Chủ tịch ASEAN 2020, đặc biệt trong điều phối các nỗ lực khu vực cùng với các đối tác trong bối cảnh nhiều khó khăn, trở ngại, trong đó đặc biệt là tác động tiêu cực của đại dịch COVID-19. Cố vấn An ninh Quốc gia Hoa Kỳ khẳng định cam kết hỗ trợ các nước ASEAN ứng phó với dịch bệnh thông qua khoản hỗ trợ cả về tài chính lẫn các trang thiết bị với tổng trị giá 87 triệu USD.

Trưởng đoàn Hoa Kỳ tái khẳng định cam kết của Hoa Kỳ xây dựng và phát triển quan hệ đối tác chiến lược ASEAN-Hoa Kỳ vì hòa bình, thịnh vượng ở khu vực trên cơ sở tôn trọng độc lập, chủ quyền của nhau và hợp tác cùng có lợi, như Tài liệu Quan điểm của ASEAN về Ấn Độ Dương – Thái Bình Dương (AOIP) chỉ ra. Về hợp tác tiểu vùng, Hoa Kỳ đánh giá cao quyết định nâng cấp quan hệ đối tác Mekong - Hoa Kỳ thành đối tác chiến lược, cho rằng cần phân bổ lợi ích và các nguồn lợi một cách cân bằng, trách nhiệm. Hoa Kỳ tái khẳng định tầm quan trọng của việc tuân thủ luật pháp quốc tế, thương mại không bị cản trở, ủng hộ các quốc gia ven biển thực thi quyền chủ quyền đối với các nguồn tài nguyên trên biển phù hợp với quy định của Công ước của Liên hợp quốc về Luật Biển năm 1982 (UNCLOS 1982).

Trao đổi về tình hình quốc tế và khu vực, các lãnh đạo khẳng định các quốc gia cần chung tay đóng góp để duy trì môi trường hòa bình, ổn định ở khu vực và thế giới. Nhấn mạnh vùng biển Thái Bình Dương rộng lớn gắn chặt với không gian an ninh và phát triển của các quốc gia ASEAN và Hoa Kỳ, các nhà lãnh đạo bày tỏ quan ngại rằng tại biển Đông vẫn tiềm ẩn các nguy cơ đe dọa hòa bình, an ninh và ổn định và những hành động đi ngược lại luật pháp quốc tế, gây bất ổn, làm phức tạp tình hình và gây quan ngại cho các quốc gia trong khu vực. Đồng thời, các nhà lãnh đạo nhấn mạnh tầm quan trọng của đối thoại, xây dựng lòng tin, thượng tôn pháp luật, không quân sự hóa, kiềm chế, không có hành động làm phức tạp tình hình, giải quyết hòa bình các tranh chấp trên cơ sở luật pháp quốc tế, trong đó có Công ước của Liên hợp quốc về Luật Biển (UNCLOS) 1982, coi đây là cơ sở pháp lý cho mọi hoạt động trên biển.

ASEAN hoan nghênh Hoa Kỳ đóng góp tích cực cho duy trì hòa bình, ổn định an ninh, an toàn, tự do hàng hải và hàng không ở biển Đông, mong Hoa Kỳ ủng hộ các nỗ lực đề cao luật pháp quốc tế, hình thành và chia sẻ các chuẩn mực ứng xử, thực hiện nghiêm túc Tuyên bố về ứng xử của các bên ở biển Đông ( DOC) và xây dựng Bộ quy tắc về ứng xử ở biển Đông (COC) hiệu lực, hiệu quả, phù hợp với luật pháp quốc tế và UNCLOS 1982.

*Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc chủ trì Hội nghị trực tuyến Cấp cao ASEAN-Australia lần thứ 2. Lãnh đạo các nước ASEAN, Thủ tướng Australia Scott Morrison và Tổng Thư ký ASEAN cùng dự Hội nghị.

Tại hội nghị, Thủ tướng Australia hoan nghênh ASEAN, với tinh thần “gắn kết và chủ động thích ứng”, giữ vững đoàn kết, tự cường trước thách thức, khó khăn; khẳng định coi trọng vai trò trung tâm của ASEAN và ủng hộ hợp tác cụ thể với ASEAN. Thủ tướng Australia cam kết hỗ trợ 21 triệu đô la Australia cho Trung tâm khu vực ASEAN về các tình huống y tế khẩn cấp và dịch bệnh mới nổi và 70 triệu đô la Australia hỗ trợ nâng cao khả năng tự cường của các nước ở khu vực Đông Nam Á trong các lĩnh vực ưu tiên như hợp tác biển, kết nối và hợp tác kinh tế. Australia cũng cam kết hỗ trợ 230 triệu đô la Australia cho hợp tác MeKông trong các lĩnh vực như môi trường, hạ tầng, công nghệ và học bổng, coi đây là nền tảng đóng góp xây dựng một ASEAN vững mạnh.

Các lãnh đạo ASEAN hoan nghênh Chính phủ Australia dành các khoản hỗ trợ kịp thời giúp ASEAN đảm bảo an ninh y tế cũng như tăng cường hội nhập kinh tế và phục hồi, tập trung tăng cường kết nối, phát triển cơ sở hạ tầng và hỗ trợ nâng cao năng lực dự phòng ứng phó dịch bệnh cho các nước trong khu vực. Hai bên nhấn mạnh tầm quan trọng của việc duy trì và thúc đẩy hòa bình, ổn định, an ninh, an toàn, tự do hàng hải và hàng không và thượng tôn pháp luật ở biển Đông; kêu gọi các bên tiếp tục kiềm chế, không quân sự hóa, không có các hành động làm phức tạp tình hình, leo thang căng thẳng hoặc tranh chấp.

Phát biểu tại hội nghị, Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc hoan nghênh Australia ủng hộ nỗ lực của ASEAN trong định hình cấu trúc khu vực rộng mở, minh bạch, bao trùm và dựa trên luật lệ. Thủ tướng mong muốn Australia tiếp tục triển khai các các hoạt động hợp tác thiết thực từ Gói các Sáng kiến về hợp tác biển ASEAN - Australia, tập trung vào các ưu tiên về nâng cao năng lực chấp pháp trên biển, nâng cao nhận thức về biển và luật pháp trên biển.

Hai bên nhất trí nâng cấp tần suất họp Cấp cao ASEAN - Australia trở thành thường niên từ năm 2021, làm nền tảng thúc đẩy mối quan hệ quan trọng này đi vào chiều sâu và thực chất hơn nữa.

Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc chủ trì Hội nghị Cấp cao kỷ niệm 45 năm quan hệ ASEAN – New Zealand. Lãnh đạo Cấp cao các nước ASEAN, Thủ tướng New Zealand Jacinda Ardern và Tổng Thư ký ASEAN tham dự Hội nghị.

Nhân dịp này, Thủ tướng New Zealand công bố đóng góp 1 triệu USD vào Quỹ ASEAN ứng phó COVID-19, dành 12 triệu USD hỗ trợ cho nỗ lực ứng phó dịch bệnh trong khu vực, hỗ trợ 10 triệu USD cho nông nghiệp thông minh, thích ứng với biến đổi khí hậu và 5 triệu USD cho hoạt động của Ủy hội Mê Kông.

Hai bên ghi nhận tiến độ thực hiện Kế hoạch Hành động triển khai Tuyên bố chung Đối tác Chiến lược ASEAN – New Zealand giai đoạn 2016-2020 và hai trọng tâm, “Chiến lược Con người” và Chiến lược Thịnh vượng”, đồng thời khẳng định phối hợp chặt chẽ triển khai Kế hoạch Hành động giai đoạn 2021-2025.

Hai bên nhất trí từng bước tái mở cửa thị trường, thuận lợi hóa thương mại, khắc phục đứt gãy chuỗi cung ứng và gia tăng giá trị kinh tế-thương mại. Trên cơ sở đó, các bên cho rằng cần hướng tới nâng cấp Hiệp định thương mại tự do ASEAN - Australia – New Zealand, bổ trợ cho Hiệp định Đối tác Toàn diện và Tiến bộ xuyên Thái Bình Dương (CPTPP). 

Trao đổi về tình hình quốc tế và khu vực, các lãnh đạo khẳng định các quốc gia cần chung tay đóng góp để duy trì môi trường hòa bình, ổn định ở khu vực và thế giới. ASEAN hoan nghênh New Zealand đóng góp tích cực vào việc  duy trì hòa bình, ổn định an ninh, an toàn, tự do hàng hải và hàng không ở biển Đông, mong muốn New Zealand ủng hộ các nỗ lực đề cao luật pháp quốc tế, hình thành và chia sẻ các chuẩn mực ứng xử, thực hiện nghiêm túc Tuyên bố về ứng xử của các bên ở biển Đông (DOC) và xây dựng Bộ quy tắc ứng xử ở biển Đông (COC) hiệu lực, hiệu quả, phù hợp với luật pháp quốc tế và UNCLOS 1982.

Chiều 14-11, Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc chủ trì điều hành Hội nghị Cấp cao ASEAN+3 lần thứ 23 với sự tham dự của lãnh đạo các nước ASEAN, Tổng thống Hàn Quốc Moon Jae-in, Thủ tướng Trung Quốc Lý Khắc Cường, Thủ tướng Nhật Bản Suga Yoshihide và Tổng Thư ký ASEAN.

Trao đổi tại hội nghị, lãnh đạo các nước đánh giá cao vai trò quan trọng của hợp tác ASEAN+3 trong gìn giữ hòa bình, an ninh, ổn định và phát triển ở khu vực Đông Á với ASEAN ở vị trí trung tâm. Các nước chia sẻ những giá trị chung được đề cao trong nhiều tài liệu quan trọng của ASEAN, đặc biệt là trong Tuyên bố về Tầm quan trọng của việc Duy trì hòa bình và ổn định ở khu vực Đông Nam Á.

Trao đổi về tình hình quốc tế và khu vực, Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc nhấn mạnh với 2 đầu tàu kinh tế là Trung Quốc và Nhật Bản, các nước cần đẩy mạnh hợp tác và liên kết kinh tế khu vực, trong đó có thực hiện hiệu quả các Hiệp định thương mại tự do đã có giữa ASEAN với các nước Trung Quốc, Nhật Bản và Hàn Quốc. Thủ tướng bày tỏ tin tưởng, việc sớm ký kết RCEP sẽ góp phần thúc đẩy hơn nữa thương mại đa phương và các nỗ lực liên kết kinh tế khu vực.

Thủ tướng cũng khẳng định lập trường chung của ASEAN về xây dựng biển Đông hòa bình, hữu nghị và hợp tác trên tinh thần thượng tôn pháp luật quốc tế, trong đó có Công ước của Liên hợp quốc về Luật biển năm 1982 (UNCLOS 1982), ủng hộ đối thoại và hợp tác hướng đến hòa bình bền vững, phi hạt nhân hóa hoàn toàn bán đảo Triều Tiên.

Theo TTXVN