Huy động nhân lực, tàu, thuyền, phương tiện dân sự tham gia bảo vệ chủ quyền trên biển: Xây dựng “vành đai” vững chắc trên biển

Đồn biên phòng Đồ Sơn phối hợp với Đoàn Đặc nhiệm Phòng, chống tội phạm ma túy số 1 (Bộ Tư lệnh Cảnh sát biển) tặng cờ Tổ quốc cho ngư dân.  

“Chiến sĩ không quân hàm”

Cuối năm 2019, phương tiện của ông Lưu Đình Thành, ở phường Hải Sơn (quận Đồ Sơn) được huy động, bổ sung, thay thế phương tiện khác tham gia đội tàu bảo vệ chủ quyền của địa phương. Mặc dù mới tham gia gần 2 năm, nhưng phương tiện của ông được trưng dụng cứu hộ cứu nạn thành công 2 phương tiện. Ông Thành cho biết: Mỗi chuyến ra khơi, bên cạnh việc khai thác, đánh bắt hải sản, phát triển kinh tế gia đình, chúng tôi còn có nhiệm vụ hết sức quan trọng là nắm tình hình trên biển. Trong trường hợp nhận được thông tin cứu hộ cứu nạn, lực lượng chức năng chưa thể tiếp cận, chúng tôi sẽ cơ động đến hiện trường nhanh nhất. Bằng kinh nghiệm đi biển và thông qua sự hướng dẫn của lực lượng chức năng, chúng tôi dễ dàng tiếp cận phương tiện và tổ chức ứng cứu, lai dắt phương tiện về nơi an toàn”.

Mỗi lần ra khơi đánh bắt hải sản tại khu vực vịnh Bắc bộ, ông Đinh Khắc Thanh, ở xã Lập Lễ (huyện Thủy Nguyên) cũng không quên nhiệm vụ, trách nhiệm của phương tiện được huy động tham gia bảo vệ chủ quyền. Ông Thanh cho biết: Đây là ngư trường truyền thống thường xuyên khai thác nên nhìn phương tiện là tôi biết ngay là tàu nước ngoài hay tàu mình, dù có ngụy trang tinh vi cỡ nào. Mỗi đợt đi biển kéo dài 20 ngày đến 1 tháng, tôi và anh em trên tàu phát hiện nhiều tàu nước ngoài vi phạm chủ quyền nước ta và kịp thời thông tin tới lực lượng chức năng xử lý.

Không chỉ 2 phương tiện nêu trên mà chủ của 18 phương tiện trong diện được huy động đều rất nhiệt tình, trách nhiệm cao trong thực hiện các nhiệm vụ bảo vệ chủ quyền. Và không phải ngẫu nhiên 18 phương tiện được huy động, đều phải có tiêu chuẩn, tiêu chí nhất định và hơn hết là tinh thần tự nguyện của chủ phương tiện, có như vậy, hiệu quả sẽ cao nhất. Thiếu tá Nguyễn Tuấn Đạt, Trạm trưởng Trạm kiểm soát biên phòng Bến Xăm (Đồn biên phòng Đồ Sơn) cho biết: Các phương tiện được huy động phải có công suất máy lớn từ 90CV trở lên, tải trọng từ 20 tấn trở lên; hoạt động dài ngày trên biển; bảo đảm các điều kiện về đăng kiểm, đăng ký, hồ sơ thuyền viên, chứng nhận an toàn kỹ thuật… Khi phương tiện đủ tốt, đủ nhanh mới có thể sẵn sàng hỗ trợ lực lượng chức năng thực hiện nhiệm vụ. Nhờ đó, 10 năm qua, các phương tiện hỗ trợ lực lượng chức năng tìm kiếm và cứu hộ cứu nạn hàng chục vụ việc; cung cấp hàng nghìn thông tin có giá trị, sẵn sàng khi được huy động.

Bên cạnh những kết quả đạt được, việc huy động nhân lực, tàu, thuyền, phương tiện dân sự tham gia bảo vệ chủ quyền gặp một số khó khăn, hạn chế nhất định như: hệ thống thông tin liên lạc giữa phương tiện và lực lượng chức năng chưa đồng bộ, lạc hậu, ảnh hưởng đến trao đổi thông tin; các phương tiện hoạt động theo mùa vụ, mùa cá Bắc (từ tháng 10 đến hết tháng 3 năm sau) hoạt động thường xuyên nhưng mùa cá Nam (từ tháng 4 đến tháng 9) nghỉ dài ngày khiến việc huy động gặp khó khăn. Không những thế, lao động trên phương tiện thay đổi liên tục, không ổn định gây khó khăn trong công tác quản lý và cơ chế hỗ trợ, chế độ chính sách cho những trường hợp này còn khá nhiều băn khoăn.

Quan tâm chế độ, chính sách

Ông Lưu Đình Thành chia sẻ: “Theo tôi được biết là có quy định về chế độ, chính sách đối với chủ tàu, thuyền và phương tiện được huy động nhưng đến nay vẫn các chủ phương tiện vẫn chưa nhận được bất cứ chế độ nào. Tôi và các chủ tàu khác cũng rất băn khoăn về vấn đề này”. Lý giải ý kiến thắc mắc của chủ tàu, thượng tá Nguyễn Đình Hoạt, Đồn trưởng Đồn biên phòng Tràng Cát cho biết: Chủ tàu, thuyền, phương tiện được giải quyết các chế độ, chính sách khi được Bộ Quốc phòng, Chính phủ hoặc thành phố trực tiếp huy động, áp dụng theo quy định từ Điều 13 đến Điều 16 Nghị định 30/2010/NĐ-CP của Chính phủ và Nghị định 130/2015/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định 30/2010/NĐ-CP của Chính phủ.

Trước quy định trên, nhiều chủ tàu bày tỏ mong muốn thành phố, chính quyền địa phương và các đơn vị liên quan quan tâm hỗ trợ bảo hiểm thuyền viên, bảo hiểm thân tàu; hỗ trợ kinh phí bảo dưỡng, sơn, sửa tàu hằng năm; hỗ trợ cước thông tin liên lạc hằng tháng và nhất là thăm hỏi, động viên trong các dịp lễ, tết… Thực tế cho thấy, đây là những mong muốn, nguyện vọng chính đáng của người dân, bởi hằng ngày, hằng giờ họ đang sát cánh các lực lượng chức năng tham gia bảo vệ chủ quyền. Mặt khác, khi nhận được sự quan tâm, động viên của thành phố, địa phương giúp họ thêm tin tưởng, nỗ lực làm hết trách nhiệm vì chủ quyền biển, đảo của Tổ quốc.

Bên cạnh quan tâm hỗ trợ chủ phương tiện, nhằm nâng cao hiệu quả của việc huy động nhân lực, tàu, thuyền, phương tiện dân sự tham gia bảo vệ chủ quyền cần sự phối hợp chặt chẽ của các đơn vị: Bộ Chỉ huy quân sự thành phố, Bộ đội Biên phòng thành phố, Bộ Tư lệnh Vùng Cảnh sát biển 1, chính quyền địa phương và các đơn vị liên quan. Đại tá Đoàn Văn Rỹ, Chỉ huy trưởng Bộ đội Biên phòng thành phố cho biết: Với vai trò là lực lượng trực tiếp quản lý các phương tiện, thời gian tới, Bộ đội Biên phòng thành phố chủ động phối hợp các lực lượng tăng cường công tác tuyên truyền pháp luật nâng cao nhận thức của nhân dân trong việc tham gia bảo vệ chủ quyền; tham mưu chính quyền địa phương và các đơn vị liên quan tăng cường công tác huấn luyện, diễn tập các phương án. Đồng thời, Bộ đội Biên phòng thành phố đề xuất thành phố, Bộ Quốc phòng quan tâm, có chính sách hỗ trợ chủ phương tiện đầu tư thông tin liên lạc hiện đại trên tàu để đồng bộ hoá  hệ thống liên lạc của lực lượng chức năng; do đội ngũ thuyền viên thường xuyên thay đổi, chỉ nên quy định đăng ký chủ phương tiện, còn các thuyền viên chỉ đăng ký tại thời điểm huy động tránh việc chủ phương tiện mất thời gian đăng ký thuyền viên nhiều lần; bổ sung hướng dẫn, quy định cụ thể về cơ chế chính sách đối với chủ tàu và người lao động trên tàu, có chế độ động viên, thăm hỏi thường xuyên, kể cả khi chưa thực hiện nhiệm vụ huy động.

Hoàng Xuân