Nghị định 117/2020/NĐ-CP của Chính phủ quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực y tế: Siết chặt hơn hành vi mua bán, sử dụng thuốc lá

Vẫn có người hút thuốc lá trong Bệnh viện Việt - Tiệp Hải Phòng, nơi rất đông người bệnh đang điều trị.

Tăng mức xử phạt

Ngày 15-11, ngày đầu thực hiện Nghị định 117, ghi nhận tại một số địa điểm cấm hút thuốc lá nhưng nhiều người vẫn phớt lờ quy định, thản nhiên phì phèo điếu thuốc. Anh Vũ Văn Thành, nhân viên bán xăng dầu tại cây xăng Đông Viên, đường Lê Hồng Phong (quận Ngô Quyền) cho biết: Chúng tôi thường xuyên bắt gặp nhiều khách hàng hút thuốc lá trong khi chờ bơm xăng. Không chỉ liên tục nhắc nhở những người này tạm dừng hút thuốc, chúng tôi còn mời họ ra khỏi khu vực để hạn chế nguy cơ xảy ra cháy nổ.

Tình trạng này cũng diễn ra tại một số cơ sở y tế như: Bệnh viện hữu nghị Việt- Tiệp, Bệnh viện đa khoa các quận: Kiến An, Ngô Quyền và huyện Thủy Nguyên… Những mẩu tàn thuốc vất la liệt dọc hàng lang, lối đi, các chậu hoa, cây cảnh… Không ít người bệnh, người nhà, người đến thăm “vô tư” hút thuốc, ảnh hưởng rất lớn đến môi trường và sức khỏe người bệnh. Tuy nhiên, hầu như chưa có cơ quan chức năng tiến hành kiểm tra, nhắc nhở hay xử phạt các hành vi này.

TS. BS Nguyễn Quang Chính, Giám đốc Trung tâm Truyền thông Giáo dục sức khỏe Hải Phòng cho rằng: những điểm mới của Nghị định 117 nâng mức xử phạt các hành vi vi phạm quy định về phòng, chống tác hại của thuốc lá nhằm tăng tính răn đe, vi phạm về mua bán, sử dụng thuốc lá. Đặc biệt, Nghị định mới nhằm ngăn chặn từ xa tình trạng trẻ em nghiện thuốc lá, bảo vệ trẻ trước tác hại của thuốc lá. “Trẻ dưới 18 tuổi dễ bị lôi kéo, sa đà vào những thói hư tật xấu, tệ nạn xã hội. Thực tế cho thấy, ngày càng nhiều trẻ dưới 18 tuổi sử dụng các loại thuốc lá, thuốc lá điện tử, thuốc lào, shisha... tụ tập phì phèo nơi quán xá. Do đó, cần phải xử phạt ở mức cao hành vi này”, TS. BS Chính nhấn mạnh.

Cụ thể, từ điều 25 đến điều 29 Nghị định 117 quy định mức xử phạt các hành vi vi phạm quy định về phòng, chống tác hại của thuốc lá. Điều 25 quy định: Cảnh cáo hoặc phạt tiền từ 200 nghìn đồng đến 500 nghìn đồng đối với hành vi hút thuốc lá tại địa điểm có quy định cấm. Còn Điều 26 quy định: Phạt tiền từ 1 triệu đồng đến 3 triệu đồng đối với hành vi không có biển thông báo không bán thuốc lá cho người chưa đủ 18 tuổi tại điểm bán của đại lý bán buôn, đại lý bán lẻ thuốc lá. Phạt tiền từ 3 triệu đồng đến 5 triệu đồng đối với một trong các hành vi bán, cung cấp thuốc lá cho người chưa đủ 18 tuổi. Đáng chú ý, điều 29 nêu rõ: Cảnh cáo hoặc phạt tiền từ 200 nghìn đồng đến 500 nghìn đồng đối với người từ đủ 16 tuổi nhưng chưa đủ 18 tuổi có hành vi sử dụng thuốc lá. Phạt tiền từ 500 nghìn đồng đến 1 triệu đồng đối với một trong các hành vi sau: vận động, ép buộc người khác sử dụng thuốc lá; sử dụng người chưa đủ 18 tuổi mua thuốc lá…

Cần cụ thể hơn quy định về kiểm tra, xử lý

Tuy nhiên, theo TS. BS Nguyễn Quang Chính, Nghị định 117 quy định nhiều cơ quan, cá nhân có thẩm quyền xử phạt đối với hành vi vi phạm về phòng, chống tác hại của thuốc lá như UBND các cấp, công an, quản lý thị trường, thanh tra ngành y tế, thanh tra ngành văn hóa- thể thao... Song, thực tế số trường hợp bị xử phạt đạt thấp, chưa tạo chuyển biến trong nhận thức và hành động của người vi phạm.

Chung quan điểm này, luật sư Trần Mỹ Long, Văn phòng luật sư Sao Biển (Đoàn Luật sư thành phố) cho biết, Nghị định 117 quy định chi tiết, cụ thể hơn hành vi mua bán, sử dụng thuốc lá liên quan đến người dưới 18 tuổi với mức xử phạt nặng. Tuy nhiên, Nghị định 117 lại không có quy định cho phép người bán được kiểm tra giấy tờ tùy thân của người mua thuốc lá. Trong khi đây là căn cứ quan trọng để quyết định việc có bán thuốc lá cho người dưới 18 tuổi hay không. Và trên thực tế, hầu như rất ít người bán thực hiện việc hỏi tuổi người mua vì sợ mất khách. Thêm vấn đề nữa là rất khó quản lý các cơ sở kinh doanh thuốc lá nhỏ lẻ như tiệm tạp hóa, quán nước vỉa hè, người bán hàng rong... Những cơ sở này thường nằm trong ngõ sâu, không cố định, làm sao để phát hiện, xử lý hành vi bán thuốc lá cho người dưới 18 tuổi tại những nơi này là bài toán đặt ra với các cơ quan có thẩm quyền.

Theo luật sư Trần Mỹ Long, để việc triển khai, thực hiện Nghị định 117 đạt hiệu quả cao, các cơ quan, đơn vị có thẩm quyền cần nâng cao vai trò quản lý nhà nước trong công tác phòng, chống tác hại của thuốc lá. Trong đó có đẩy mạnh công tác vận động, tuyên truyền phù hợp để quy định pháp luật phòng, chống thuốc lá thấm sâu vào từng người dân. Cùng với đó là xử phạt vi phạm về mua, bán sử dụng thuốc lá cần thực hiện nghiêm theo đúng quy định pháp luật, tránh tâm lý du di, bỏ qua, phạt cho tồn tại. Đồng thời, cần bổ sung một số quy định như: cho phép người bán được kiểm tra giấy tờ tùy thân của người mua thuốc lá; xử phạt hành vi chứa chấp, tạo điều kiện cho người dưới 18 tuổi hút thuốc lá…

Nguyên Nguyên - Ảnh: hà trung