Nâng cao chất lượng Thỏa ước lao động tập thể: Bổ sung cơ chế khen thưởng kịp thời

Bài và ảnh: Mai Lê 20/11/2020 11:23

(HPĐT)- Sau 2 năm thực hiện Đề án số 40 của Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam về “Nâng cao năng lực đối thoại, thương lượng thỏa ước lao động tập thể giai đoạn 2019-2023”, đến nay, trên địa bàn thành phố có 1.051/1.458 doanh nghiệp ngoài nhà nước có tổ chức công đoàn tham gia ký thỏa ước lao động tập thể (TƯLĐTT), đạt tỷ lệ 72%. Tuy số lượng tăng nhanh, song chất lượng các bản TƯLĐTT đạt loại khá, tốt mới chiếm hơn 10%. Thực tế này đòi hỏi các cấp công đoàn sáng tạo hơn trong cách làm để nâng cao chất lượng TƯLĐTT.

BCH Công đoàn Công ty TNHH Miracle International Việt Nam (Khu công nghiệp VSIP Hải Phòng) lấy ý kiến người lao động bổ sung vào TƯLĐTT.

Nhiều khó khăn trong thương lượng

Theo Phó chủ tịch Liên đoàn Lao động thành phố Hoàng Đình Long,  khảo sát thư viện TƯLĐTT cho thấy, phần lớn các bản TƯLĐTT được ký mới, ký lại trong thời gian gần đây có nội dung ngắn gọn, dễ hiểu, với nhiều điều khoản có lợi hơn cho người lao động về chế độ BHYT, bữa ăn ca, tháng lương thứ 13…, góp phần cải thiện điều kiện sống, làm việc của người lao động. Tuy vậy, các bản TƯLĐTT chưa đáp ứng được nguyện vọng của người lao động, tỷ lệ TƯLĐTT xếp loại khá, tốt còn thấp. Nguyên nhân của tình trạng trên xuất phát từ nhiều phía.

Tại Công ty TNHH Jade M Vina (xã Hoa Động, huyện Thủy Nguyên), việc thương lượng ký kết TƯLĐTT gặp khó khăn do người lao động không chủ động, tích cực tham gia đóng góp ý kiến. Chủ tịch Công đoàn Công ty Phan Thị Lệ Thủy cho biết: “Mỗi lần tổ chức lấy ý kiến, chúng tôi phát phiếu tới hơn 900 lao động. Dù mất nhiều thời gian nhắc nhở, tuyên truyền về lợi ích của TƯLĐTT tới người lao động, song số phiếu nhận về chỉ được hơn 50% số lao động nên phải làm lại nhiều lần để đủ 100% số lao động tham gia. Một số lao động thờ ơ, không quan tâm, số khác nhờ người điền hộ hoặc theo tâm lý “đám đông”, không có chính kiến riêng... Vì thế, chất lượng TƯLĐTT vẫn “giậm chân tại chỗ”.

Trong khi đó, nhiều doanh nghiệp liên doanh, doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài lại gặp khó khăn trong quá trình thương lượng với người sử dụng lao động. Chủ tịch Công đoàn Công ty TNHH tiếp vận SITC- Đình Vũ Nguyễn Thị Thúy cho hay: “Với đặc thù doanh nghiệp liên doanh Việt Nam- Trung Quốc (với tỷ lệ góp vốn tương ứng là 49%-51%), chúng tôi khó giải thích, thuyết phục chủ doanh nghiệp người nước ngoài hiểu rõ những quy định trong Bộ luật Lao động 2019, do có nhiều điểm khác biệt trong luật pháp của 2 quốc gia. Chúng tôi mong muốn trong các đợt tập huấn về pháp luật do công đoàn cấp trên tổ chức, không chỉ cán bộ công đoàn, mà mời cả lãnh đạo doanh nghiệp, phiên dịch viên (nếu có) cùng tham gia để đẩy nhanh tiến độ, nâng cao chất lượng thương lượng TƯLĐTT của đơn vị”.

Cơ chế khen thưởng rõ rang

Để nâng cao chất lượng TƯLĐTT, một số công đoàn cấp trên cơ sở áp dụng cách làm sáng tạo. Phó chủ tịch Liên đoàn Lao động quận Ngô Quyền Ngô Thị Minh Ngọc cho biết: “Liên đoàn Lao động quận Ngô Quyền vừa hoàn thành chỉ tiêu ký mới 15/15 bản TƯLĐTT trong năm 2020. Trong đó, một số bản TƯLĐTT có chất lượng khá. Để có kết quả trên, chúng tôi xây dựng nhóm cán bộ nòng cốt nhằm đôn đốc, nhắc nhở, giám sát công đoàn cơ sở thực hiện các bước thương lượng theo đúng trình tự: thành lập tổ thương lượng tập thể, tổ chức lấy ý kiến người lao động, thông báo nội dung thương lượng, tiến hành phiên họp toàn thể; tổ chức lấy ý kiến tập thể lao động về  nội dung đã thỏa thuận, tổ chức ký kết TƯLĐTT... Nhờ vậy, nội dung các bản TƯLĐTT thực chất hơn, phản ánh đúng, trúng nhu cầu, nguyện vọng chính đáng của người lao động, tránh TƯLĐTT mang tính hình thức hoặc làm lấy lệ, đối phó.

Tương tự, Liên đoàn Lao động quận Hồng Bàng là một trong số ít đơn vị trên địa bàn thành phố có nhiều bản TƯLĐTT đạt loại khá, tốt. Theo Chủ tịch Liên đoàn Lao động quận Hồng Bàng Vũ Quang Tuân, cán bộ công đoàn cấp trên cơ sở lựa chọn những bản TƯLĐTT có chất lượng cao như của Công ty TNHH công nghiệp nặng Doosan Vina, Công ty CP sản xuất Sơn Thủy để minh họa, hướng dẫn các đơn vị khác cùng lĩnh vực học hỏi kinh nghiệm, áp dụng một số nội dung, điều khoản phù hợp thực tế tại doanh nghiệp, nhằm nâng cao giá trị hưởng lợi của người lao động, hạn chế sự dịch chuyển nguồn nhân lực.

Nhằm khích lệ các công đoàn cơ sở, công đoàn cấp trên cơ sở trong việc nâng cao chất lượng thương lượng, ký kết TƯLĐTT, bên cạnh việc tăng cường tổ chức các lớp tập huấn pháp luật lao động tại doanh nghiệp, Liên đoàn Lao động thành phố vừa ban hành quy chế tạm thời chấm điểm, xếp loại và thí điểm hỗ trợ kinh phí thương lượng, ký kết TƯLĐTT. Chủ tịch Liên đoàn Lao động thành phố Tống Văn Băng nhấn mạnh: “Mỗi bản TƯLĐTT được ký mới hoặc ký lại từ ngày 1-1-2021 nếu được xếp loại tốt (A), công đoàn cơ sở được hỗ trợ 5 triệu đồng, xếp loại khá (B) mức thưởng 3 triệu đồng. Công đoàn cấp trên cơ sở được hưởng tương ứng 20% số kinh phí hỗ trợ mỗi bản TƯLĐTT được xếp loại A, B của công đoàn cơ sở trực thuộc. Việc bổ sung cơ chế khen thưởng là giải pháp kịp thời tạo động lực để các cấp công đoàn thành phố thực hiện thành công mục tiêu phấn đấu đến năm 2023 có ít nhất 25% các bản TƯLĐTT đạt loại B trở lên”.

Bài và ảnh: Mai Lê