Thu gom, xử lý bèo trên các tuyến sông, hệ thống kênh mương: Giải pháp căn cơ, hiệu quả hơn
Bèo trôi dạt phủ gần kín mặt sông Rế (đoạn gần khu vực cống Cái Tắt qua địa bàn xã An Đồng, huyện An Dương).
(HPĐT)- Thời điểm này, trên nhiều tuyến sông, bèo phát triển nhanh, “bủa vây” gây khó khăn cho công tác điều tiết nước phục vụ sản xuất và dân sinh. Biện pháp khắc phục của các đơn vị mới dừng lại ở việc tổ chức thu gom thủ công, chỉ được phần nào. Phần lớn số bèo còn lại không được xử lý, trôi dạt làm mất mỹ quan đô thị, tiềm ẩn nguy cơ ô nhiễm môi trường. Để giải quyết triêt để tình trạng này, thời gian tới, cần giải pháp căn cơ.
Bèo “tắc” mặt song
Những ngày này, ai qua tuyến sông Lạch Tray đoạn qua khu vực nội thành đều dễ nhận thấy nhiều tảng bèo trôi dạt trên sông với mật độ khá dày. Ở các khu vực ngoại thành, bèo trôi dạt, dồn ứ trên các tuyến sông, kênh còn khủng khiếp hơn. Trong đó, tập trung ở các khu vực chung quanh chân cầu, cống, điển hình là trên các sông Đa Độ, Rế, Chanh Dương.
Tại khu vực cầu Nguyệt giáp ranh giữa quận Kiến An với huyện An Lão, hằng ngày có rất nhiều bèo từ thượng nguồn trôi dạt, dồn ứ, quây kín cả khu vực mặt sông, chân cầu. Hình ảnh này còn dễ nhận thấy ở 2 bên bờ sông Đa Độ, đoạn qua khu vực thị trấn Núi Đối (huyện Kiến Thụy) ảnh hưởng đến việc điều tiết nước phục vụ sản xuất và dân sinh của các đơn vị quản lý, vận hành công trinh thủy lợi. Do số lượng bèo lớn, các công ty TNHH MTV Khai thác Công trình thủy lợi Đa Độ chỉ tổ chức vớt được một phần, số bèo còn lại đành mở cống để trôi biển tiêu thoát.
Tương tự, tại khu vực cầu Rế 1, thị trấn An Dương; khu vực cống Cái Tắt ở xã An Đồng (huyện An Dương) vào mùa này, bèo cũng sinh sôi nhanh, dồn ứ phủ kín hàng nghìn m2 mặt nước khu vực sông Rế tiềm ẩn nguy cơ ô nhiễm môi trường nguồn nước. Để bảo đảm hoạt động thời gian qua, Công ty TNHH MTV Khai thác công trình thủy lợi An Hải buộc phải mở cống đẩy bèo ra sông Lạch Tray, sông Cấm tiêu thoát.
Theo Chi cục Thủy lợi và phòng, chống thiên tai thành phố, hiện nay, bèo xuất hiện ở nhiều nơi, tập trung chủ yếu trên các tuyến kênh, tuyến sông. Trong đó, đáng báo động là các tuyến sông: Đa Độ với hàng chục điểm ở khu vực cầu Nguyệt, cầu Đối (thị trấn Kiến Thụy), cống Cổ Tiểu (quận Dương Kinh); sông Rế ở các khu vực cống Cái Tắt; cầu Rế 1, cầu Rế 2, đặc biệt ở kênh Hòa Phong, xã An Hòa (huyện An Dương) tiếp giáp với huyện Kim Thành, tỉnh Hải Dương; sông Chanh Dương (huyện Vĩnh Bảo); kênh Trung thủy nông (huyện Tiên Lãng)… Nguyên nhân là do bèo từ thượng nguồn đổ về Hải Phòng, đặc biệt là từ các tuyến sông đoạn qua các tỉnh: Hải Dương, Thái Bình; cộng với số bèo hiện tại trên các tuyến sông chưa được tổ chức thu gom triệt để. Ngoài các tuyến kênh, sông nhỏ kể trên, hiện nay, trên các tuyến sông lớn như: Văn Úc, Lạch Tray, Thái Bình, sông Mới, sông Mía cũng xuất hiện ngày càng nhiều bèo trôi dạt, khó xử lý.
Tập trung thực hiện các giải pháp
Thời gian qua, các công ty TNHH MTV Khai thác công trình thủy lợi địa phương tổ chức lực lượng thu gom bèo tại chỗ được một phần, bước đầu bảo đảm việc điều tiết nước phục vụ sản xuất và dân sinh. Một số công ty thủy lợi thực hiện giao khoán từng đoạn kênh, mương cho công nhân quản lý tự tổ chức vớt bèo, vật cản trên tuyến. Tuy nhiên, việc vớt bèo gặp nhiều khó khăn như: kinh phí, nhân lực hạn chế, số lượng bèo quá lớn... Có nhiều tuyến sông, kênh nhỏ, nhiều vị trí có cầu dân sinh thấp, không thể đưa phương tiện cơ giới vào xử lý, công nhân phải dùng các phương tiện thô sơ, phối hợp nhiều hình thức để vớt bèo theo phương thức thủ công.
Ngoài ra, do lực lượng mỏng, số lượng bèo lớn lên việc thu gom, xử lý trên các tuyến sông, tuyến kênh còn nhiều bất cập, chưa triệt để. Do vậy, tình trạng bèo trôi nổi, sinh sôi gây ách tắc trên các tuyến kênh mương, lòng sông trong hành lang công trình thủy lợi vẫn nhiều. Hiện các đơn vị còn gặp khó khăn về địa điểm, mặt bằng tập kết, xử lý bèo. Theo ông Trần Quang Hoạt, Chủ tịch Công ty TNHH MTV Khai thác công trình thủy lợi An Hải, bèo trôi dạt trên các tuyến kênh mương, sông được thu gom bằng cách đưa lên bờ kênh liền kề để tự phân hủy, không bảo đảm yếu tố về môi trường.
Trước thực trạng trên, để công tác thu gom xử lý bèo trôi dạt trên các tuyên kênh, mương, sông thủy lợi được triệt để, hiệu quả cao, cần giải pháp căn cơ. Theo đó, thành phố quan tâm tạo điều kiện bố trí quỹ đất cho các công ty TNHH MTV Khai thác công trình thủy lợi làm mặt bằng tập kết, thu gom, xử lý bèo; hỗ trợ các đơn vị trang thiết bị, công nghệ xử lý bèo sau thu gom. Bên cạnh đó, các địa phương cần xây dựng đề án “Thu gom và xử lý rác thải, làm đẹp cảnh quan môi trường kênh sông gắn với hành lang bảo vệ công trình thủy lợi”. Trên cơ sở đó, có sự phối hợp chặt chẽ giữa các cấp chính quyền địa phương với các đơn vị quản lý, khai thác công trình thủy lợi để tổ chức thu gom, xử lý rác thải, bèo. Ngoài trách nhiệm chính thuộc về các Công ty TNHH MTV Khai thác công trình thủy lợi, các địa phương cũng cần bố trí nguồn kinh phí, lực lượng để triển khai tổ chức thu gom bèo trên các tuyến kênh, sông một cách định kỳ; đồng thời phối hợp với các địa phương giáp ranh để cùng thực hiện thu gom, xử lý bèo, bảo đảm triệt để.