Kiểm soát chứng tiểu đêm ở người cao tuổi

Ảnh minh họa

Khổ vì tiểu đêm

10 năm qua, ông Ngô Bá T., 74 tuổi, ở phường Niệm Nghĩa (quận Lê Chân) khổ sở vì chứng tiểu đêm. Gần đây, ông thường xuyên cảm thấy nặng, khó chịu ở vùng hạ vị mới quyết định đi khám. Qua thăm khám, các bác sĩ Khoa Khám bệnh và Nội khoa, Bệnh viện đa khoa quốc tế Vinmec chẩn đoán ông bị u phì đại tuyến tiền liệt, gây chứng tiểu đêm suốt nhiều năm qua. ThS. BS Vũ Thị Duyên cho biết, tiền liệt tuyến nằm ngay đáy bàng quang và bao bọc niệu đạo, khi tuyến này xuất hiện các u phì đại sẽ chèn ép cổ bàng quang gây tiểu khó và tiểu không hết nên bàng quang rất chóng đầy, dẫn đến tiểu thường xuyên, nhất là vào ban đêm.

Còn với bà Đinh Thị N., 67 tuổi, ở phường Lãm Hà (quận Kiến An) đang điều trị ngoại trú tại Khoa Ngoại Thận tiết niệu, Bệnh viện Việt- Tiệp cũng bị chứng tiểu đêm “làm phiền” nhiều năm nay. Bà N. bị đái tháo đường tuýp 2 khiến tiểu nhiều, tiểu không kiểm soát. Bà N. than thở: “Hầu như đêm nào, tôi phải dậy đi tiểu 3-4 lần, thậm chí có đêm vừa tiểu xong, 15 phút sau lại có cảm giác “buồn”. Nhiều khi, không “nhịn” được, còn són ra quần mà tiểu xong lại mất giấc ngủ. Tình trạng kéo dài lâu khiến tôi mắc thêm bệnh mất ngủ mạn tính, luôn trong tình trạng mệt mỏi, khó chịu”.

Theo các bác sĩ Khoa Ngoại Thận tiết niệu, Bệnh viện Việt- Tiệp, có khoảng hơn 70% số người cao tuổi mắc chứng tiểu đêm, tiểu nhiều với tần suất hơn 8 lần/ngày, trong đó có hơn 2 lần/đêm. Người cao tuổi mắc chứng tiểu đêm có thể do nhiều nguyên nhân như: cơ chế ức chế của não đối với phản xạ ở bàng quang bị suy giảm, tính nết, hành vi của người cao tuổi trở nên giống con trẻ; xuất hiện sự phì đại ở tuyến tiền liệt. Đối với người mắc bệnh đái tháo đường, dấu hiệu sớm của đái tháo đường tuýp 1 và 2 là đi tiểu nhiều. Triệu chứng này cũng xảy ra khi bệnh đái tháo đường đã biến chứng trên thần kinh kiểm soát bàng quang. Tiểu nhiều cũng có thể do dùng một số thuốc lợi tiểu chữa bệnh tăng huyết áp và bệnh phù thũng do suy tim, suy thận và xơ gan. Người bệnh đột quỵ và các bệnh thần kinh gây rối loạn chức năng bàng quang cũng gây tiểu nhiều và tiểu đột ngột. Ngoài ra, người thường xuyên sử dụng chất ngọt nhân tạo, cà phê, rượu bia và thực phẩm có tác dụng lợi tiểu cũng có thể bị chứng tiểu đêm…

Thay đổi thói quen sinh hoạt

ThS. BS Vũ Thị Duyên, Bệnh viện đa khoa quốc tế Vinmec cho biết, để phòng chứng tiểu đêm, người cao tuổi cần khám sức khỏe định kỳ để biết nguyên nhân và điều trị kịp thời. Đối với nguyên nhân do bệnh lý như u phì đại tuyến tiền liệt, người bệnh phải phẫu thuật và điều trị bằng thuốc đông, tây y kết hợp. Người cao tuổi mắc các bệnh như viêm đường tiết niệu, sỏi đường tiết niệu, đái tháo đường, tăng huyết áp cần điều trị sớm để hạn chế chứng tiểu đêm. Trong một số trường hợp có thể hỏi ý kiến bác sĩ về việc ngưng sử dụng một số thuốc gây tiểu đêm, như thuốc kháng histamine, chẹn beta, chẹn kênh canxi, lợi tiểu…

Còn trong trường hợp do suy giảm chức năng, người bệnh cần chủ động điều chỉnh thói quen sinh hoạt theo hướng dẫn của chuyên gia y tế. Việc thay đổi thói quen ăn uống, sinh hoạt là biện pháp kiểm soát chứng tiểu đêm tương đối hiệu quả nếu người bệnh tuân thủ chặt chẽ. Theo đó, người cao tuổi hạn chế uống nước, bia, rượu, nước chè đặc, cà phê vào buổi tối; hạn chế ăn canh trong bữa cơm tối, nhất là các loại rau có tính lợi tiểu. Trong khẩu phần ăn hằng ngày, người cao tuổi nên hạn chế sử dụng chất ngọt nhân tạo, ăn nhạt để hạn chế uống nước. Người cao tuổi nên tập thể dục nhẹ nhàng trước khi đi ngủ buổi tối để làm cho giấc ngủ được kéo dài hơn, ngủ sâu hơn, làm quên đi việc phải đi tiểu đêm. Trước khi đi ngủ buổi tối, luôn luôn nhớ đi tiểu. Đặc biệt, trong mùa lạnh, người cao tuổi cần giữ ấm cơ thể, tránh gió lùa lạnh sẽ gây buồn tiểu do mạch ngoại vi co lại làm tăng áp lực trong lòng mạch, lượng nước tiểu tạo ra nhanh hơn, nhiều hơn và gây buồn tiểu.

thanh hà