Phát triển “ngôi nhà” âm nhạc tiên tiến và bình đẳng
(HPĐT)- Chỉ trong vòng vài tháng, Grammy liên tiếp thay đổi tên các hạng mục giải thưởng sang thuật ngữ mới. Phải chăng, giải thưởng âm nhạc uy tín nhất thế giới đang dần tìm cách chuyển mình, đưa tư duy tiến bộ hơn vào sự phát triển âm nhạc chung của nhân loại?
Nghệ sĩ Angélique Kidjo giành giải “Album nhạc thế giới hay nhất” tại Giải thưởng Grammy 2020.
Hơn cả tên gọi
Đầu tháng 11, giải thưởng âm nhạc Grammy quyết định đổi tên hạng mục giải thưởng “Album nhạc thế giới hay nhất” (Best World Music Album) của mình thành “Album nhạc toàn cầu hay nhất” (Best Global Music Album). Sự thay đổi này được thực hiện sau khi Viện Hàn lâm Khoa học và Nghệ thuật Thu âm Quốc gia Mỹ (NARAS) trao đổi với các nghệ sĩ, các nhà ngôn ngữ và nhà dân tộc học, nhằm tạo tên gọi mới rời xa ý nghĩa của chủ nghĩa thực dân mà thuật ngữ cũ thể hiện. Tên gọi mới này lập tức nhận được sự ủng hộ của một số nghệ sĩ. Theo ca sĩ người Nigeria Bankulli, “chiếc áo” mới của hạng mục này phản ánh tốt hơn xu hướng nghe nhạc và sự phát triển văn hóa trong cộng đồng nghệ sĩ làm âm nhạc toàn cầu.
Nâng cao khả năng đại diện mang tính bao trùm và đa dạng của âm nhạc cũng chính là lý do mà trước đó khoảng 5 tháng, NARAS đưa ra quyết định đổi tên hạng mục “Album nhạc thành thị đương đại hay nhất” (Best Urban Contemporary Album) thành “Album R&B tiến bộ hay nhất” (Best Progressive R&B Album). Việc thay đổi này thành công trong mô tả chính xác hơn tính chất của thể loại nhạc R&B hiện đại, tiến bộ ngày nay với sự kết hợp nhiều yếu tố âm nhạc từ hip-hop, rap, dance, electronic…
Nghệ thuật phát triển đồng hành xã hội
Theo Harvey Mason Jr., Chủ tịch và giám đốc điều hành tạm thời của NARAS, những sự thay đổi mới này nhằm bảo đảm Giải thưởng Grammy thường niên lần thứ 63 được tổ chức tới đây sẽ phản ánh đầy đủ tình trạng hiện tại của ngành công nghiệp âm nhạc. Đồng thời, NARAS mong muốn đưa đến góc nhìn mới mẻ được thúc đẩy bởi sự đa dạng của văn hóa, chứ không dựa trên tư duy loại trừ, tạo sự cách biệt giữa các nền văn hóa khác nhau.
Quả thực, bước đi mới này của Grammy thể hiện trách nhiệm của thương hiệu giải thưởng âm nhạc lớn nhất hành tinh trong việc đồng hành sự chuyển dịch tích cực của xã hội. Việc đổi tên thể loại âm nhạc “thành thị” liên quan trực tiếp đến phong trào đòi quyền lợi của người da màu Black Lives Matter nổi rộ lên thời gian gần đây bởi cái chết của người đàn ông da màu George Floyd tại Mỹ. Ủng hộ sự thay đổi này, Công ty thu âm nổi tiếng Cộng hòa Records vừa đưa ra thông báo không sử dụng “thành thị” để mô tả các phòng ban hoặc nghệ sĩ của mình. Hành động này được cho là giống với động thái đáng hoan nghênh của Viện Hàn lâm Khoa học và Nghệ thuật Điện ảnh khi đổi tên giải Oscar với “Phim nói tiếng nước ngoài hay nhất” thành “Phim truyện quốc tế hay nhất”.
Sự thay đổi dù chỉ ở tên gọi của một số hạng mục Grammy cho thấy tư duy tiến bộ, thúc đẩy bình đẳng, bao trùm trong âm nhạc nói riêng, văn hóa nói chung – điều mà nhiều ngành nghệ thuật cần hướng tới.