Dân vận khéo để hòa giải thành công

Các cấp ủy Đảng luôn coi trọng công tác dân vận trong hòa giải ở cơ sở, từ đó củng cố khối đại đoàn kết toàn dân.

Trong ảnh: Cuộc  họp chi bộ thôn Hoàng Lâu, xã Hồng Phong (huyện An Dương).                                                     

Hóa giải mâu thuẫn từ cơ sở

Ông Đỗ Văn Tuấn, Tổ trưởng Tổ dân phố số 1, phường Nghĩa Xá (quận Lê Chân) cho biết, tại tổ dân phố, mâu thuẫn  thường liên quan đến việc xây dựng, sửa chữa nhà hay đôi khi là những sinh hoạt nhỏ hằng ngày. Đơn cử, tại tổ dân phố có trường hợp gia đình mua nhà chuyển đến ở ngõ 43 phố Nguyễn Tường Loan mâu thuẫn với hộ liền kề. Sự việc căng thẳng tới mức hai bên gọi nhiều người đến “trợ giúp”. Khi các thành viên tổ hòa giải hiểu rõ căn nguyên mâu thuẫn, phân tích rõ đúng sai về lý lẽ và hoàn cảnh đôi bên, với đạo lý  “bán anh em xa, mua láng giềng gần”. Cuối cùng, mâu thuẫn được tháo gỡ, hai bên cùng tạo điều kiện cho nhau trong sửa chữa nhà, giữ gìn vệ sinh chung. Ông Tuấn chia sẻ, trong cuộc sống hiện đại, các mối quan hệ hàng xóm, láng giềng đôi lúc không còn chặt chẽ, “tắt lửa tối đèn có nhau”, mà đôi khi “cửa đóng then cài”. Cán bộ hòa giải phải có thái độ mềm dẻo, nhẹ nhàng, luôn đặt mình vào hoàn cảnh của người dân để hòa giải, nhưng vẫn cần “giữ cái đầu lạnh” để hòa giải công tâm, khách quan, có lý, có tình. Bên cạnh đó, có vụ việc hòa giải trong nội bộ gia đình đòi hỏi người làm công tác hòa giải phải giữ bí mật thông tin của các bên tranh chấp. Khi mâu thuẫn xảy ra, hai bên luôn có lý lẽ cho rằng mình đúng, không hiểu cái  sai, thiếu sót của mình. Vì thế, người hòa giải phải thực sự khách quan, vô tư, tôn trọng lẽ phải, kiên trì thuyết phục. Có những vụ việc đòi hỏi người hòa giải phải đi lại nhiều lần, thuyết phục từng bên, để hai bên đều thấy được thiện chí, có niềm tin với người hòa giải, để rồi từ đó lắng nghe, cùng tháo gỡ vướng mắc. Nếu người làm công tác hòa giải chỉ “xuề xòa cho xong” thì khó có thể hòa giải thành công. Qua nhiều năm làm công tác hòa giải ở cơ sở, ông Đỗ Văn Tuấn là một trong những hòa giải viên tiêu biểu toàn quốc được biểu dương tại hội nghị tổng kết công tác dân vận trong hoạt động hòa giải do Ban Dân vận Trung ương phối hợp Bộ Tư pháp, MTTQ Việt Nam và TAND tối cao tổ chức năm 2020.

Bà Nguyễn Thị Nguyệt, Tổ trưởng Tổ dân phố Hạ Lý 9, phường Hạ Lý (quận Hồng Bàng) cũng có nhiều năm làm công tác hòa giải cơ sở. Bà Nguyệt cho biết, với sự quan tâm, chỉ đạo sát sao của quận, phường, nhất là tổ chức tập huấn kiến thức pháp luật, kỹ năng thuyết phục cho cán bộ làm công tác hòa giải nên mấy năm gần đây, nhiều vụ việc mâu thuẫn được cán bộ tổ dân phố hòa giải kịp thời, không để phát sinh đơn, thư khiếu kiện. Qua hòa giải mâu thuẫn nội bộ trong khu dân cư, cán bộ cơ sở thấy được những bức xúc, trăn trở của người dân, từ đó đề xuất chính quyền địa phương giải quyết kịp thời. Bà Nguyệt cho biết, trước đây, tại tổ dân phố có đoạn mương thoát nước hở, dài hơn 80 mét. Một số hộ dân chưa ý thức giữ gìn vệ sinh chung, lấn chiếm mương, dẫn tới xích mích. Sau khi hòa giải, tổ dân phố cũng đề xuất  chính quyền địa phương cải tạo hệ thống thoát nước, giải quyết dứt điểm ô nhiễm môi trường.

Nâng cao vai trò lãnh đạo của các cấp ủy Đảng

Có thể thấy, dân vận và hòa giải ở cơ sở đều cùng ý nghĩa, chung mục đích. Hòa giải ở cơ sở được coi là bộ phận, phương thức hoạt động của công tác dân vận. Do đó, trong những năm qua, các cấp ủy Đảng quan tâm lãnh đạo, chỉ đạo chính quyền, MTTQ đẩy mạnh tuyên truyền, phổ biến pháp luật, hòa giải ở cơ sở với nhiều mô hình, cách làm sáng tạo hướng về cơ sở, xây dựng đội ngũ hòa giải viên. Thực tế, ở địa phương có sự lãnh đạo sát sao của cấp ủy Đảng, công tác hòa giải đạt nhiều kết quả tích cực.

Ông Lã Anh Tuấn, Chủ tịch Hội Cựu chiến binh quận Kiến An cho biết, cựu chiến binh luôn là thành viên tích cực tham gia hòa giải ở cơ sở. Hiện, gần 250 hội viên là hòa giải viên tại 145 tổ dân phố trên địa bàn quận. Theo ông Tuấn, công tác hòa giải luôn được Quận ủy, Đảng ủy phường quan tâm, xây dựng và ban hành nghị quyết chuyên đề thực hiện Luật Hòa giải ở cơ sở, trong đó đề cao vai trò, gắn với công tác dân vận. Và ngay một số tổ dân phố khi phát sinh tình hình phức tạp, mâu thuẫn trong nhân dân, chi bộ kịp thời có nghị quyết riêng, chỉ đạo cán bộ cơ sở, tổ hòa giải nâng cao trách nhiệm trong hòa giải. Nhờ đó, nhiều tranh chấp, xích mích nhỏ trong khu dân cư, thậm chí cả khiếu kiện kéo dài nhiều năm được giải quyết dứt điểm, giảm thiểu đáng kể tình trạng đơn thư kéo dài, đơn thư vượt cấp. Từ đó, hòa giải ở cơ sở giúp khôi phục, duy trì và củng cố đoàn kết trong nội bộ nhân dân, góp phần phòng ngừa, hạn chế vi phạm pháp luật, khẳng định truyền thống, đạo lý tốt đẹp của dân tộc ta. Đồng thời, qua công tác hòa giải cơ sở nâng cao nhận thức, ý thức chấp hành pháp luật của nhân dân.

Nghị quyết số 25/NQ/TW năm 2013 về tăng cường và đổi mới sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác dân vận trong tình hình mới cũng đặt ra những yêu cầu đối với công tác dân vận nhằm củng cố vững chắc niềm tin của nhân dân với Đảng. Tại hội nghị trực tuyến toàn quốc công tác dân vận trong hoạt động hòa giải, Trưởng Ban Dân vận trung ương Trương Thị Mai nhấn mạnh, những mô hình “Tổ hòa giải 5 tốt”, “Tổ hòa giải điển hình tiên tiến”, các hòa giải viên tiêu biểu cả nước cho thấy, nếu không “dân vận khéo”, không thể hòa giải đạt hiệu quả cao. Hòa giải chính là phương thức dân vận trong tình hình mới, nhằm tăng cường khối đại đoàn kết toàn dân, vận động nhân dân chấp hành chủ trương, chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước, củng cố vững chắc niềm tin của nhân dân với Đảng. Tuy nhiên, để công tác hòa giải ở cơ sở đạt kết quả cao, thiết thực, cấp ủy Đảng, chính quyền và MTTQ các cấp cần nhận thức đầy đủ, quan tâm, chỉ đạo sát sao, xây dựng và có cơ chế, chính sách phù hợp cho đội ngũ hòa giải viên cơ sở. Bên cạnh đó, hòa giải cơ sở là hình thức phổ biến pháp luật trực tiếp, nên công tác bồi dưỡng kiến thức pháp luật cho đội ngũ hòa giải viên cần thực hiện thường xuyên.

Hoàng Minh - Ảnh: Trung Kiên