Sản xuất rau hữu cơ: Khó mở rộng nếu thiếu “cú huých”
Công nhân Công ty TNHH Quảng Ích chăm sóc rau hữu cơ.
(HPĐT)- Trồng rau hữu cơ dễ tiêu thụ tại các cửa hàng nông sản, thực phẩm sạch, siêu thị, bếp ăn tập thể, đem lại thu nhập cao cho nông dân. Tuy nhiên, số người trồng rau hữu cơ trên địa bàn thành phố còn hạn chế, diện tích trồng nhỏ hẹp.
Nông dân chưa thiết tha sản xuất theo hướng hữu cơ
Theo khảo sát của Trung tâm Khuyến nông, Chi cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật (Sở Nông nghiệp-Phát triển nông thôn Hải Phòng), hiện, trên địa bàn thành phố có một số diện tích canh tác rau hữu cơ, chủ yếu là các loại rau xanh ăn lá. Tuy nhiên, số người tham gia canh tác rất ít, chỉ vài hộ nhỏ lẻ, vài mô hình thí điểm của Trung tâm Khuyến nông Hải Phòng, Trung tâm Giống nông, lâm nghiệp công nghệ cao Hải Phòng. Theo ước tính của Trung tâm Khuyến nông Hải Phòng, diện tích trồng rau hữu cơ hiện chỉ chiếm khoảng 3% diện tích trồng rau màu toàn thành phố. Bà Hoàng Thị Thơi, Phó giám đốc Công ty TNHH Quảng Ích, doanh nghiệp chuyên sản xuất rau sạch ở xã An Thọ (huyện An Lão) cho biết, công ty là một trong những đơn vị đầu tiên ở thành phố tham gia trồng rau hữu cơ với diện tích hơn 1 mẫu. Tuy nhiên, quá trình canh tác gặp nhiều khó khăn nên có giai đoạn công ty tạm ngừng sản xuất rau hữu cơ, thay vào đó là sản xuất rau an toàn thông thường. Từ đầu năm 2020 đến nay, được Trung tâm Khuyến nông Hải Phòng giúp đỡ kỹ thuật, công ty đang chuẩn bị khởi động lại việc sản xuất rau hữu cơ vào mấy tháng tới.
Theo bà Hoàng Thị Thơi, nguyên nhân khiến sản xuất rau hữu cơ khó duy trì ổn định là do chi phí sản xuất lớn nhưng đầu ra cho sản phẩm chủ yếu bán tự do trên thị trường nên không được giá, dẫn đến người sản xuất phải bù lỗ chi phí nên nhiều người sau một thời gian sản xuất không còn thiết tha. Bên cạnh đó, sản xuất rau hữu cơ mất nhiều thời gian, công lao động, quy trình sản xuất phức tạp hơn. Chị Trần Thu Nga, trưởng nhóm sản xuất rau hữu cơ ở xã Mỹ Đức (huyện An Lão) cho biết, quá trình canh tác rau hữu cơ không sử dụng các loại phân bón và thuốc bảo vệ thực vật vô cơ. Nếu có sử dụng các loại phân bón và thuốc bảo vệ thực vật, phải sử dụng loại hữu cơ trong danh mục cho phép của Bộ Nông nghiệp - Phát triển nông thôn.
Trưởng Phòng Trồng trọt (Sở Nông nghiệp-Phát triển nông thôn) Bùi Cảnh Đức cho biết, thời gian qua, nông dân sản xuất rau hữu cơ chưa hiệu quả vì thực tế bà con không nắm rõ quy định về sản xuất rau hữu cơ, thành phố cũng chưa có quyết định về canh tác hữu cơ nên việc sản xuất chủ yếu tự phát, chưa có tổ chức đứng ra đánh giá, công nhận chất lượng rau hữu cơ cho nông dân…
Sớm có cơ chế, chính sách hỗ trợ
Mới đây, ngày 11-11-2020, UBND thành phố có quyết định về việc canh tác hữu cơ trên địa bàn thành phố. Đây là cơ sở để mở rộng và phát triển sản xuất rau hữu cơ trên địa bàn thành phố ổn định trong thời gian tới. Theo quyết định của thành phố, để canh tác hữu cơ, người sản xuất phải được bên thứ ba chứng nhận tiêu chuẩn quốc gia về nông nghiệp hữu cơ hoặc tiêu chuẩn quốc tế, tiêu chuẩn khu vực, tiêu chuẩn nước ngoài được áp dụng trong sản xuất hữu cơ. Vùng canh tác hữu cơ phải bảo đảm duy trì hoặc tăng cường độ phì, hoạt tính sinh học của đất, áp dụng các biện pháp canh tác chống thoái hóa và xói mòn đất… Việc sử dụng các loại thuốc bảo vệ thực vật phải có nguồn gốc thực vật, chế phẩm sinh học. Giống cây trồng phải được chứng nhận phù hợp tiêu chuẩn nông nghiệp hữu cơ, phân bón và chất cải tạo đất phải bảo đảm quy chuẩn theo quy định…
Từ những quy định rõ ràng trong canh tác hữu cơ được thành phố ban hành, thời gian tới, Sở Nông nghiệp-Phát triển nông thôn chủ trì, phối hợp với các sở, ngành, địa phương xây dựng đề án xác định vùng canh tác hữu cơ trong đó có vùng rau hữu cơ, thông báo rộng rãi về các vùng này để người sản xuất và người tiêu dùng đều biết. Sở Khoa học - Công nghệ, Sở Công Thương và các đơn vị liên quan phổ biến tiêu chuẩn nông nghiệp hữu cơ và các quy chuẩn kỹ thuật liên quan đến sản xuất hữu cơ để người sản xuất dễ dàng nắm bắt, áp dụng; tổ chức hội thảo, diễn đàn giới thiệu công nghệ, tiến bộ khoa học kỹ thuật ứng dụng trong canh tác hữu cơ rộng rãi đến người trồng rau màu.
Phó giám đốc Trung tâm Khuyến nông Hải Phòng Cao Thanh Huyền bày tỏ mong muốn UBND thành phố sớm ban hành các chính sách khuyến khích và hỗ trợ nông dân, doanh nghiệp sản xuất và tiêu thụ các sản phẩm nông nghiệp hữu cơ, trong đó có rau màu. Bên cạnh đó, có cơ chế khuyến khích, hỗ trợ các doanh nghiệp sản xuất, kinh doanh phân bón hữu cơ sinh học, chế phẩm bảo vệ thực vật sinh học; xây dựng thương hiệu gắn truy xuất nguồn gốc sản phẩm; phát triển thị trường và quảng bá sản phẩm an toàn, sản phẩm hữu cơ. Các cơ quan chức năng tăng cường công tác quản lý nhà nước đối với sản xuất, kinh doanh thực phẩm hữu cơ và sản phẩm hữu cơ khác theo quy định.
Thực hiện Nghị định 109/2018/NĐ-CP ngày 29-8-2018 của Thủ tướng Chính phủ về nông nghiệp hữu cơ, Sở Nông nghiệp- Phát triển nông thôn tham mưu với thành phố về việc xây dựng quy hoạch các vùng sản xuất nông nghiệp hữu cơ; đề xuất triển khai các dự án phát triển sản xuất nông nghiệp hữu cơ, phấn đấu đến năm 2025, diện tích sản xuất nông nghiệp hữu cơ tại Hải Phòng đạt 3.200-4.500ha, trong đó, diện tích sản xuất rau hữu cơ đạt 500-800 ha.