Thưởng Tết Tân Sửu 2021: Không để người lao động chịu thiệt
(HPĐT)- Từ ngày 1-1-2021, Bộ luật Lao động 2019 có hiệu lực. Theo quy định tại Điều 104, người sử dụng lao động có thể thưởng người lao động bằng tiền, tài sản hoặc các hình thức khác tùy vào kết quả sản xuất- kinh doanh, mức độ hoàn thành công việc. Quy định này làm dấy lên tâm lý lo ngại “thiệt đơn, thiệt kép” đối với người lao động nếu doanh nghiệp áp dụng hình thức thưởng Tết bằng hiện vật.
Liên đoàn Lao động thành phố trao quà tặng người lao động có hoàn cảnh khó khăn thuộc công đoàn Khu Kinh tế Hải Phòng dịp Tết Canh Tý 2020.
Làm khó người lao động
Thưởng Tết luôn là mối quan tâm của đông đảo người lao động dịp cuối năm. Tuy nhiên, khi Bộ luật Lao động 2019 quy định về việc doanh nghiệp có thể thưởng bằng hiện vật, tài sản thay tiền thưởng, không ít người lao động lo lắng. Anh Nguyễn Văn Hùng, công nhân Công ty CP Lilama 69-2 (quận Hồng Bàng) cho biết: “Mức thưởng, hình thức thưởng Tết bằng tiền hay hiện vật đều do chủ doanh nghiệp quyết định. Hiện, doanh nghiệp chưa thông báo kế hoạch thưởng Tết đến công nhân, nên chúng tôi thấp thỏm “đúng ngồi không yên”. Trong bối cảnh nhiều doanh nghiệp gặp khó khăn do dịch bệnh COVID-19, lợi nhuận thấp, lượng hàng tồn kho nhiều khiến nguy cơ người lao động phải nhận thưởng Tết bằng hiện vật, sản phẩm càng trở nên hữu hiệu”.
Với những lao động nhập cư, thưởng Tết bằng hiện vật trở thành nỗi lo vì “dùng thì thiệt, bỏ thì tiếc”. Chị Nguyễn Thị Ngọc Hà, nhân viên Công ty TNHH Sao Đỏ (huyện An Lão) giãi bày: “Quê tôi ở Hà Tĩnh, mỗi dịp về quê đón Tết tôi không thể mang theo những phần thưởng như: thùng nước ngọt, can dầu ăn..., tôi đành bán lại cho các đại lý, cửa hàng bánh kẹo với giá thấp để có tiền trang trải mua vé xe về quê. Nếu thưởng Tết bằng tiền, có lẽ người lao động cảm thấy phấn khởi, hào hứng hơn...”.
Không chỉ đông đảo người lao động mong muốn nhận thưởng Tết bằng tiền, nhiều chuyên gia e ngại việc thưởng Tết bằng hiện vật, sản phẩm có thể khiến người lao động chịu thiệt. Theo Chủ tịch Hội Đo lường và Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng thành phố Nguyễn Bình Minh, việc thưởng Tết bằng hiện vật khiến người lao động đối mặt với nguy cơ nhận những sản phẩm gần hết hạn sử dụng, chất lượng kém hoặc có giá trị chưa tương xứng số tiền thưởng, nhu cầu sử dụng. Dù chia sẻ, cảm thông với khó khăn về tài chính mà nhiều doanh nghiệp đang gặp phải, song công nhân vẫn mong “một trăm đồng tiền công không bằng một đồng tiền thưởng”. Chủ doanh nghiệp, cán bộ công đoàn nên tổ chức lấy ý kiến, nắm bắt tâm tư, nguyện vọng từ phía người lao động để lựa chọn hình thức thưởng Tết phù hợp.
Thương lượng cụ thể, giám sát chặt chẽ
Thực tế cho thấy, để khích lệ tinh thần hăng say làm việc của người lao động, không ít người sử dụng lao động chọn hình thức thưởng bằng chính sản phẩm, dịch vụ mà doanh nghiệp đang sản xuất, kinh doanh như: tua du lịch nước ngoài, sản phẩm bảo hiểm nhân thọ... Để đáp ứng nhu cầu, nguyện vọng của đông đảo người lao động được thưởng Tết bằng tiền mặt, Chủ tịch Công đoàn Công ty Đỉnh Vàng Bùi Thị Hợp chia sẻ: “Với số lượng lao động khoảng 7.300 công nhân đang làm việc tại 3 nhà máy, Công đoàn công ty chủ động đề xuất chủ lao động xây dựng kế hoạch thưởng Tết sớm, với hình thức thưởng tiền, không thưởng bằng hiện vật. Mức thưởng Tết trung bình 2,5-3 triệu đồng/người tùy theo năng suất, hiệu quả lao động của từng cá nhân. Dự kiến giữa tháng 12, phương án thưởng Tết được Ban Giám đốc công ty thông qua và thông báo rộng rãi để lấy ý kiến người lao động, giải đáp các thắc mắc phát sinh chung quanh (nếu có)”.
Bên cạnh những đơn vị sớm xây dựng kế hoạch thưởng Tết, công đoàn cấp trên cơ sở tích cực, chủ động rà soát, nắm tình hình. Theo Phó chủ tịch Công đoàn Khu Kinh tế Hải Phòng Nguyễn Hồng Quang, hiện nay, Công đoàn Khu Kinh tế có hơn 200 công đoàn cơ sở, với 145 nghìn đoàn viên. Qua nắm tình hình sơ bộ, phần lớn chủ doanh nghiệp chưa thông tin về kế hoạch thưởng Tết cho người lao động. Tuy nhiên, từ đầu tháng 11-2020, phần lớn cán bộ công đoàn tham mưu, tư vấn chủ doanh nghiệp lựa chọn thưởng Tết bằng tiền để giữ chân và thu hút người lao động trở lại làm việc sau Tết Nguyên đán Tân Sửu 2021. Trong trường hợp trả thưởng bằng hiện vật, chủ doanh nghiệp cần thỏa thuận, thương lượng trước với người lao động. Các đơn vị hợp tác cung ứng sản phẩm quà Tết phải là những đối tác tin cậy, uy tín, bảo đảm chất lượng sản phẩm, giá thành thấp hơn 20-30% so với giá niêm yết trên thị trường.
“Hằng năm, thưởng Tết là một trong những nguyên nhân phổ biến làm phát sinh các vụ tranh chấp lao động, ngừng việc tập thể. Do đó, bên cạnh việc theo dõi, cập nhật tình hình thưởng Tết của các doanh nghiệp, các cấp công đoàn thành phố chủ động xây dựng kế hoạch hỗ trợ người lao động có hoàn cảnh khó khăn trong dịp Tết Nguyên đán Tân Sửu. Cùng với đó, cán bộ Ban Chính sách pháp luật (Liên đoàn Lao động thành phố) thống kê, đối chiếu mức thưởng Tết cam kết trong Thỏa ước Lao động tập thể với thực tế trả thưởng của doanh nghiệp. Việc trả thưởng Tết bằng hình thức khác không thấp hơn giá trị khi quy đổi ra tiền để bảo đảm tối đa quyền, lợi ích chính đáng của người lao động”, Phó chủ tịch Liên đoàn Lao động thành phố Hoàng Đình Long nhấn mạnh./.