Đề tài chống tham nhũng: Nhiều vở diễn sân khấu ấn tượng

Vở kịch “Công lý như mặt trời” lên sàn diễn được khán giả yêu mến.

Các nghệ sĩ sân khấu thừa nhận, để vở kịch chống tham nhũng ra đời, người viết lẫn người dựng, nghệ sĩ đều phải khắc phục nhiều khó khăn. Nhà viết kịch Vương Huyền Cơ chia sẻ, đề tài này dễ bị khô, nên phần đông tác giả đều ngại. Viết không tới thì không hay, còn viết cho tới thì đụng chạm. Vì vậy khi viết, khi dựng, người ta  nghĩ cái này, cái kia không qua được cửa “thẩm định” nên  tự “thẩm định” trước, thành ra tác phẩm cứ bị cắt xén, không còn bao nhiêu sức nóng. Nhưng nói vậy không có nghĩa sân khấu Việt thiếu các vở diễn về đề tài tham nhũng chất lượng cao, để lại ấn tượng mạnh mẽ với người xem.

Những suất diễn gần đây của Sân khấu kịch 5B ở thành phố Hồ Chí Minh với vở kịch Công lý như mặt trời (tác giả Vương Huyền Cơ, đạo diễn Chánh Trực) luôn kín người xem, tạo nên cơn sốt vé. Công lý như mặt trời lấy bối cảnh một huyện thị chuẩn bị đón tiếp tân quan tiếp quản. Lưu tri huyện vừa đến chưa được 2 canh giờ thì xảy ra  vụ trọng án, mà nạn nhân lại là Dần Dần Chí (con trai Dần Viên Ngoại -  tài phiệt quyền thế). Trong quá trình xử án, Lưu tri huyện phải đứng giữa tác động của Dần Viên Ngoại và một thế lực kinh tế đáng gờm khác là bà Lão Khổ (chủ chuỗi Tửu Lầu). Vụ án vô tình đưa cặp thanh mai trúc mã A Ngưu - Nguyệt Hồng vào vòng lao lý với án tử treo lơ lửng...

Người xem Công lý như mặt trời  được thỏa mãn khi thông qua vở kịch cổ trang để tiếp cận những vùng "nóng" đó ở thời điểm hiện nay. Từ hành trình phá án của Lưu tri huyện, vở kịch  dần phơi bày những chiêu trò để vụ án đi theo ý mình, mặc kệ oan sai. Quan bất tài, háo sắc nghe theo lời xúi giục để rồi tự đẩy mình vào bẫy tình - tiền. Xã hội đảo điên, đồng tiền làm chủ. Quan quyền, chức sắc truy đuổi nhau trên bàn cờ thế cuộc. Mặc dù là vở kịch cổ trang, nhưng Công lý như mặt trời  đậm hơi thở hiện đại không chỉ bởi những vấn đề thời sự, mà còn bằng những câu nói, trào lưu thịnh hành trên mạng xã hội, hay những ca khúc gắn liền giới trẻ. Nhờ đó, vở kịch dù mang tính chính kịch nhưng không quá nặng nề. Những thói hư tật xấu của xã hội được khắc hoạ nhẹ nhàng nhưng sâu sắc với tiếng cười châm biếm, dí dỏm.

Đáng chú ý, vở kịch Bạch đàn liễu (Đoàn kịch LucTeam) được trao giải Vàng tại Liên hoan sân khấu Thủ đô lần thứ 4 - 2020 vừa qua cũng được đánh giá cao. Bạch đàn liễu là sáng tác của nhà viết kịch Xuân Trình viết năm 1972. Từ thời lượng hơn 3 giờ đồng hồ so với phiên bản đầu  năm 1973, NSƯT Trần Lực  rút Bạch đàn liễu chỉ còn khoảng 80 phút trong bản dựng năm 2020. Vở kịch kể về một đôi trai gái yêu nhau cùng trồng hai cây bạch đàn. Do chiến tranh, người ở lại hậu phương, người đi ra tiền tuyến. Ở hậu phương, một phó chủ tịch xã tham lam  gây áp lực với gia đình chàng trai, buộc họ phải hối lộ hai cây bạch đàn để lấy về làm xà nhà. Từ đây, hạnh phúc của đôi trẻ tan vỡ, niềm tin của nhân dân vào chính quyền bị đổ vỡ. Vở kịch dù được rút ngắn xuống còn 80 phút nhưng vẫn giữ được thông điệp mà tác giả muốn gửi gắm. Đó là đấu tranh chống tiêu cực, tham ô, tham nhũng và mong muốn đất nước phát triển, tiến bộ.

Trước đó, vở kịch Bão lúc hoàng hôn (kịch bản Vũ Thu Phong - đạo diễn NSND Lê Hùng) của Đoàn kịch Công an Nhân dân nói về đề tài chống tham nhũng cũng tạo tiếng vang lớn. Bão lúc hoàng hôn xoay quanh câu chuyện gia đình của thiếu tướng tình báo công an Trịnh Thắng, người 28 năm phải xa Tổ quốc, xa gia đình để làm nhiệm vụ. Khi về hưu, ông Trịnh Thắng gặp giông gió do con trai mình tạo ra. Con trai của ông Trịnh Thắng là lãnh đạo thị xã bị tha hóa bởi đồng tiền và quyền lực, đẩy bao người lương thiện vào cảnh mất đất, mất nhà. Không ai khác, chính người cha dày dạn trận mạc, đấu tranh để đưa người con trai mình ra ánh sáng công lý. Dù trái tim rạn vỡ,  thiếu tướng Trịnh Thắng không thể làm khác bởi ông là người chiến sĩ Công an nhân dân.

Theo đạo diễn Lê Hùng, nên xem nghệ thuật nói chung và nghệ thuật sân khấu nói riêng là một kênh để chống tham nhũng, một phương tiện chống tham nhũng hiệu quả cao không kém các biện pháp pháp lý khác. Hãy đầu tư để các vở diễn như vậy có cơ hội được đến với đông đảo công chúng./.

Hoàng Anh