Kỷ luật học sinh trong nhà trường: Cẩn trọng để tránh tác dụng ngược
(HPĐT)- Những ngày qua, vụ việc nữ sinh Trường THPT Vĩnh Xương (tỉnh An Giang) nghi tự tử sau khi bị kiểm điểm, gây bức xúc trong dư luận xã hội. Từ câu chuyện này, vấn đề phạt học sinh vi phạm kỷ luật trong nhà trường thế nào cho đúng tiếp tục được dư luận xã hội đặt ra.
Ngành Giáo dục đang đổi mới cách kỷ luật học sinh theo hướng tích cực.
Trong ảnh : Giáo viên Trường THCS Cát Bà hướng dẫn học sinh ôn tập (ảnh minh họa).
Không phù hợp thực tế
Theo lời kể của em N.T.N.Y. (nữ sinh Trường THPT Vĩnh Xương), sáng 23-11, vào giờ chào cờ, Ban giám hiệu đọc tên em trước toàn trường vì phản ánh sự việc ở trường với gia đình không đúng sự thật, gây hiểu lầm trong quan hệ nhà trường và gia đình; sử dụng điện thoại ghi âm giáo viên, phải học lại bài học đạo đức, phạt lao động. Đỉnh điểm, sáng 30-11, trong giờ chào cờ, nhà trường tiếp tục đọc tên và thông báo các vi phạm của em trước toàn bộ học sinh nhà trường. Trước áp lực lớn, em uống thuốc quá liều nên bị ngất trong nhà vệ sinh. May mắn mọi người kịp thời phát hiện và đưa em đi cấp cứu tại bệnh viện. Sự việc này khiến dư luận bức xúc, khiến Bộ Giáo dục-Đào tạo (GD-ĐT) phải lập tức vào cuộc xác minh, Hiệu trưởng và Phó hiệu trưởng Trường THPT Vĩnh Xương bị tạm đình chỉ công tác để điều tra sai phạm…
Trước đó, một số nhà trường trên cả nước đưa ra hình phạt đối với học sinh vi phạm bị dư luận phản ứng. Ví dụ, cô giáo chủ nhiệm ở Trường THCS xã Duy Ninh (Quảng Bình) cho các học sinh tát liên tục vào mặt bạn cùng lớp đến sưng tấy hai má, phải nhập viện, khiến dư luận sững sờ, bức xúc. Hay tại Hải Phòng, vụ việc cô giáo ở Trường tiểu học An Đồng (huyện An Dương) phạt học sinh lớp 3 bằng cách cho uống nước giẻ lau bảng cũng khiến dư luận xã hội phẫn nộ.
Điều đáng nói, vụ việc nữ sinh Trường THPT Vĩnh Xương xảy ra khi Bộ GD-ĐT đã phổ biến quy định mới về Thông tư 32 trong kỷ luật và khen thưởng học sinh rất rõ ràng. Trong đó, quy định rõ những hình thức kỷ luật, phê bình học sinh trước cờ bị bãi bỏ. Vậy mà nhà trường vẫn áp dụng hình thức kỷ luật nặng tính áp đặt, dẫn đến hậu quả đáng tiếc.
Trả lời báo chí về vụ việc, Vụ trưởng Vụ Giáo dục Chính trị và Công tác học sinh, sinh viên (Bộ GD-ĐT) Bùi Văn Linh cho biết, việc nhà trường kỷ luật học sinh bằng hình thức như vậy không phù hợp. Theo ông Linh, việc kỷ luật phải dựa trên nguyên tắc tôn trọng, vì sự tiến bộ của học sinh. Nhà trường cần vận động, thuyết phục các em là chính, không làm tổn hại đến danh dự, tinh thần và sức khỏe của học sinh. Vụ trưởng Vụ Giáo dục Chính trị và Công tác học sinh, sinh viên cũng khẳng định, hiện nay, quy định về xử lý kỷ luật học sinh hoàn toàn bãi bỏ hình thức kỷ luật trước toàn trường, đồng thời không có hình thức kỷ luật cấm túc như Trường THPT Vĩnh Xương vừa áp dụng với học sinh.
Cần giáo dục kỷ luật một cách tích cực
2 năm nay, Trường THPT Trần Nguyên Hãn (quận Lê Chân) bỏ việc phạt học sinh đứng dưới cờ. Không những thế, mọi hình như phạt chép bài khi học sinh lười học, phạt tiền khi học sinh vi phạm nội quy đều được xóa bỏ. Thầy Nguyễn Minh Quý, Hiệu trưởng nhà trường cho biết, bỏ phạt học sinh đứng trước cờ là một trong những quyết định đầu tiên mà nhà trường thực hiện khi thực hiện xây dựng ngôi trường hạnh phúc. Thực tế cũng cho thấy, sau khi bỏ các hình phạt, các em học sinh vẫn ngoan ngoãn, thực hiện đúng nội quy của nhà trường và trở nên cởi mở, gắn kết với thầy, cô giáo và nhà trường hơn.
Mới đây, Sở GD-ĐT thành phố làm việc với Đoàn khảo sát Hội đồng Quốc gia Giáo dục và Phát triển nhân lực về việc thực hiện Chỉ thị số 31/CT-TTg ngày 04-12-2019 của Thủ tướng Chính phủ về tăng cường giáo dục đạo đức, lối sống cho học sinh. Tại buổi làm việc, nội dung về công tác khen thưởng, kỷ luật học sinh được nhiều đại biểu quan tâm. Theo đó, quy định về xử lý kỷ luật học sinh hiện nay còn mang tính hành chính, nặng về xử lý vi phạm, các trường học và địa phương áp dụng các quy định còn khác nhau; chưa thể hiện tốt nhất được nguyên lý, mục tiêu của kỷ luật tích cực và học sinh tự nhận thức được khuyết điểm để khắc phục, sửa chữa còn hạn chế. Bên cạnh đó, một bộ phận giáo viên do không kiểm soát được cảm xúc nên đưa ra những hình phạt, hành vi, lời nói làm tổn thương học sinh, gây ra phản ứng trái chiều trong dư luận xã hội.
Theo Giám đốc Sở GD-ĐT thành phố Lê Quốc Tiến, thời gian qua, ngành GD-ĐT thành phố triển khai nhiều giải pháp mang tính cốt lõi, nhằm xây dựng các hệ giá trị văn hoá, đạo đức chuẩn mực trong môi trường sư phạm. Theo đó, 100% các trường trên địa bàn thành phố xây dựng và triển khai kế hoạch và tổ chức triển khai thực hiện Đề án “Xây dựng văn hoá ứng xử trong trường học”; 100% các trường thành lập Tổ tư vấn tâm lý cho học sinh phổ thông. Bên cạnh đó, Sở khuyến khích các trường tăng cường giáo dục đạo đức, lối sống, kỹ năng sống, bồi dưỡng lý tưởng cách mạng cho học sinh, hướng tới xây dựng trường học hạnh phúc…
Theo Thông tư số 32 của Bộ GD-ĐT, kể từ ngày 1-1-2020, giáo viên không được xử lý kỷ luật học sinh có vi phạm, khuyết điểm trong quá trình học tập, rèn luyện bằng hình thức phê bình trước trường, lớp. Theo ý kiến của nhiều chuyên gia giáo dục, đây là bước tiến của nền giáo dục Việt Nam trong nỗ lực loại bỏ việc miệt thị cộng đồng ra khỏi môi trường học đường.