Khắc phục tình trạng không khí chất lượng kém kéo dài nhiều ngày tới: Phối hợp hạn chế nguồn ô nhiễm
Lượng phương tiện giao thông ngày càng tăng cao là một trong những nguyên nhân làm giảm chất lượng không khí.
(HPĐT)- Thành phố Hải Phòng đang đối mặt với một đợt ô nhiễm không khí, dự báo kéo dài nhiều ngày tới do điều kiện khí tượng không thuận lợi- kết quả cảnh báo từ hệ thống theo dõi chất lượng không khí PAM Air.
Nhiều ngày liên tục ở mức xấu
Theo hệ thống theo dõi chất lượng không khí PAM Air (được Tổng cục Môi trường, Bộ Tài nguyên - Môi trường công nhận kết quả), liên tục nhiều ngày trong tháng 11 và những ngày gần đây, chỉ số chất lượng không khí AQI của thành phố liên tục ở ngưỡng hơn 150, mức không an toàn đối nhóm người nhạy cảm. Chất lượng không khí biển đổi hằng giờ. Thời gian ô nhiễm nhất thường tập trung vào đêm và sáng sớm với nhiều điểm đo ở ngưỡng đỏ, cá biệt một số điểm đo chỉ số AQI lên đến 170-180. Vào tầm trưa chiều, từ 13 giờ đến 15 giờ, khi nắng mạnh, chất lượng không khí được cải thiện nhưng cũng chỉ ở ngưỡng trung bình. Theo dự báo của hệ thống PAM Air, tình trạng ô nhiễm không khí sẽ kéo dài nhiều ngày liên tục từ ngày 12-12 đến ngày 17-12. Đáng chú ý, vào một số ngày, chỉ số AQI có thể lên tới trên dưới 180 đó là các ngày 13, 16 và 17-12-2020.
Theo Giám đốc Trung tâm Quan trắc môi trường (Sở Tài nguyên - Môi tường) Đàm Quang Quỳnh, thành quy luật, mùa đông là thời điểm ô nhiễm không khí nặng nhất trong năm, các thông số ô nhiễm trong không khí, nhất là bụi mịn PM2.5 có xu hướng gia tăng. Các đợt ô nhiễm không khí nặng có thể sẽ diễn ra thường xuyên hơn. Do giai đoạn này chênh lệch nhiệt độ ngày và đêm dẫn đến việc chất ô nhiễm không thoát đi được, luẩn quẩn ở tầng không khí thấp. Cùng với đó, lượng mưa ít, nhiệt độ không khí thấp do ảnh hưởng của gió mùa đông bắc khiến không khí mùa đông thường ô nhiễm hơn mùa hè.
Bên cạnh đó, tình trạng ô nhiễm không khí mùa đông gia tăng do việc đốt rác thải, đốt rơm rạ ngoài trời; sự gia tăng lưu lượng phương tiện giao thông dịp cuối năm; các công trình xây dựng; việc xả khí thải khói bụi chưa qua xử lý hoặc xử lý không đúng quy định. Nếu không có các biện pháp kiểm soát hiệu quả cao, nguy cơ xảy ra những sự cố môi trường là rất lớn. Tại Hải Phòng từng xảy ra sự cố môi trường do việc xả khí thải chưa đúng quy định kết hợp điều kiện thời tiết mùa đông làm chất ô nhiễm khó khuyếch tán, gia tăng mức độ ô nhiễm. Như vụ việc ngày 6-1-2018, nhiều học sinh Trường THCS Quán Toan phải nhập viện do hít phải khói bụi. Nguyên nhân là do việc xả khí thải của một số cơ sở sản xuất thép ở Cụm công nghiệp thép Quán Toan chưa bảo đảm.
Tăng cường kiểm soát chất lượng không khí
Thực trạng trên đặt ra yêu cầu, cần phải kiểm soát tốt các nguồn ô nhiễm, tăng cường thanh tra, xử phạt và công bố, công khai tất cả thông tin, dữ liệu nguồn thải của các cơ sở sản xuất để nâng cao trách nhiệm của doanh nghiệp. Sở Tài nguyên-Môi trường giám sát, yêu cầu doanh nghiệp phải lắp đặt thiết bị xử lý khí thải trước khi xả thải ra môi trường; quyết liệt trong việc di dời các nhà máy gây ô nhiễm. Bên cạnh đó, Sở Tài nguyên-Môi trường cần công khai các kết quả quan trắc để người dân tham gia vào việc giám sát các cơ sở sản xuất cùng với ngành chức năng. Trước cảnh báo tình trạng ô nhiễm không khí sẽ kéo dài trong nhiều ngày tới, Sở Tài nguyên-Môi trường cần tiếp tục theo dõi chặt chẽ diễn biến chất lượng không khí để thông báo, khuyến cáo kịp thời tới người dân.
Về lâu dài, thành phố xây dựng kế hoạch quản lý không khí với các giải pháp hạn chế nguồn phát thải khí ô nhiễm; khuyến khích doanh nghiệp thay thế những loại máy móc, dây chuyền công nghệ lạc hậu, gây nhiều ô nhiễm bằng các dây chuyền công nghệ hiện đại, ít ô nhiễm hơn. Khuyến khích người dân sử dụng phương tiện công cộng để giảm thiểu ùn tắc và phương tiện tham gia giao thông, qua đó làm giảm mật độ khói bụi, đồng thời tạo ra các diện tích cây xanh rộng lớn trong thành phố.
Về phía người dân, cần hạn chế đốt rơm rạ, đốt rác, sử dụng than tổ ong, sử dụng phương tiện công cộng nhằm hạn chế phát thải khí gây ô nhiễm, góp phần bảo vệ chất lượng môi trường không khí và bảo vệ sức khỏe cộng đồng.
Chỉ số chất lượng không khí (viết tắt là AQI) là chỉ số được tính toán từ các thông số quan trắc các chất ô nhiễm trong không khí, cho biết tình trạng chất lượng không khí và mức độ ảnh hưởng đến sức khỏe con người. Chỉ số AQI được chia ra làm 5 nhóm gồm nhóm từ 0-50 (không khí tốt), từ 51-100 (không khí trung bình, nhóm nhạy cảm nên hạn chế thời gian bên ngoài), từ 101-200 (không khí kém, nhóm nhạy cảm cần hạn chế thời gian bên ngoài), từ 201-300 (không khí xấu, nhóm nhạy cảm tránh ra ngoài, nhóm khác hạn chế ra ngoài) và từ 300 trở lên không khí thuộc ngưỡng nguy hại, tất cả mọi người nên ở trong nhà.