Nhu cầu nguồn nhân lực logistics chất lượng cao tại Hải Phòng: “Cung không đủ cầu”
Sinh viên Trường đại học Hàng hải Việt Nam học tập tại Trung tâm đào tạo Logistics tiểu vùng Mekong – Nhật Bản tại Việt Nam.
(HPĐT)- Theo tính toán của Hiệp hội Doanh nghiệp dịch vụ logistics Việt Nam (VLA), đến năm 2030, ngành logistics dự kiến thiếu khoảng 2,2 triệu lao động. Hải Phòng cũng không đứng ngoài nguy cơ trên, bởi con số khoảng hơn 1.000 sinh viên được đào tạo mỗi năm quả thực còn quá “khiêm tốn” so với nhu cầu của thị trường. Để phấn đấu trở thành trung tâm dịch vụ logistics của khu vực và quốc tế vào năm 2030, bài toán quy mô, chất lượng nguồn nhân lực cần được thành phố giải quyết thấu đáo.
“Đỏ mắt” tìm lao động chất lượng cao
Theo khảo sát, lực lượng lao động ngành logistics chất lượng cao ở Hải Phòng hiện chỉ đáp ứng chưa được một nửa nhu cầu của các doanh nghiệp. Nhu cầu tuyển dụng lớn, mức lương đãi ngộ khá cao, nhưng các doanh nghiệp vẫn “đỏ mắt” tìm lao động chất lượng cao ngành logistics. Anh Lê Văn Tâm, Giám đốc Công ty TNHH thương mại vận tài HKC cho biết: Yêu cầu của các doanh nghiệp đối với lao động ngành logistics là thành thạo chuyên môn, kinh nghiệm và tiếng Anh chuyên ngành. Nhưng hiện chất lượng đội ngũ nhân lực này chỉ đạt ở tầm trung, thậm chí thấp hơn. Đội ngũ công nhân lao động trực tiếp chủ yếu làm công việc bốc xếp, kiểm đếm ở các kho bãi, lái xe vận tải, không có kinh nghiệm sử dụng các máy móc hiện đại cũng như các phần mềm có áp dụng AI (trí tuệ nhân tạo). Do khó tìm được nguồn nhân lực chuyên nghiệp, chất lượng cao để đáp ứng yêu cầu sản xuất-kinh doanh nên doanh nghiệp phải tự đào tạo bổ sung kiến thức, kỹ năng cho nhân viên theo điều kiện hiện có.
Sở dĩ khó tìm được nguồn nhân lực logistics chất lượng cao do quy mô, chất lượng đào tạo còn hạn chế, gặp nhiều khó khăn. Hiện, tại Hải Phòng, duy nhất Trường đại học Hàng hải Việt Nam đào tạo cử nhân chuyên ngành logistics, với năng lực đào tạo khoảng 300 sinh viên/năm và khoảng 1.000 sinh viên các chuyên ngành: Kinh tế vận tải biển, Kinh tế vận tải thủy, Kinh tế Ngoại thương... Từ năm 2019, Trường cao đẳng Hàng hải 1 bắt đầu chương trình đào tạo cao đẳng logistics nhưng số lượng tuyển sinh còn thấp, khoảng 40 sinh viên khóa đầu. Thực tế cho thấy, quy mô đào tạo quá “khiêm tốn”, dẫn đến tình trạng “cung không đủ cầu”.
Không những thế, công tác đào tạo tại các trường cũng gặp không ít khó khan như: số lượng giảng viên được đào tạo bài bản về chuyên ngành logistics còn hạn chế, giảng viên trẻ thì ít kinh nghiệm, còn giảng viên có kinh nghiệm, thâm niên thì hạn chế về ngoại ngữ, khó tiếp cận các chương trình đào tạo bằng tiếng nước ngoài. Mặt khác, hệ thống cơ sở vật chất chưa đáp ứng được nhu cầu giảng dạy, hiện chưa có bộ tiêu chí cụ thể về kiến thức, kỹ năng, thái độ cần thiết cho nhân lực làm trong lĩnh vực logistics nên các chương trình đào tạo của các trường còn nhiều điểm khác biệt, chưa thống nhất, liên kết với doanh nghiệp để tăng mức độ thực hành, thực tế cho sinh viên – Phó hiệu trưởng Trường đại học Hàng hải Việt Nam Nguyễn Minh Đức thông tin.
Phát triển quy mô, nâng cao chất lượng đào tạo
Có thể thấy, những khó khăn, hạn chế nêu trên chính là “rào cản” phát triển nguồn nhân lực logistics. Trong khi đó, Nghị quyết Đại hội Đảng bộ thành phố lần thứ 16, nhiệm kỳ 2020-2025 nêu rõ: cảng biển – logistics là 1 trong 3 trụ cột chính của nền kinh tế, hướng tới mục tiêu xây dựng, phát triển Hải Phòng trở thành trung tâm cảng biển, dịch vụ logistics trọng điểm quốc gia và quốc tế. Tiềm năng sẵn có, chủ trương thông suốt, vì vậy, nhiệm vụ của các ngành, trường đại học, cao đẳng trên địa bàn thành phố là giải bài toán về chất lượng nguồn nhân lực, hướng đến cung cấp nguồn nhân lực logistics chất lượng cao cho thành phố và cả nước.
PGS, TS Phạm Xuân Dương, Hiệu trưởng Trường đại học Hàng hải Việt Nam cho biết: Thành phố và các trường cần có chiến lược đào tạo nhân lực ngành logistics một cách bài bản, chuyên nghiệp hơn. Theo đó, nội dung, chương trình đào tạo cần nghiên cứu chương trình của những nước thành công trong ngành logistics để sàng lọc, bổ sung và chuẩn hóa chương trình của Việt Nam ở các cấp độ, chú trọng kỹ năng ngoại ngữ, nhất là về chuyên ngành logostics; tích cực thu hút, phát triển nguồn nhân lực giảng viên giảng dạy về logistics, thu hút các chuyên gia về logistics trong nước và quốc tế tham gia giảng dạy, đào tạo. Đồng thời, tăng cường phối hợp các đối tác nước ngoài, liên kết chặt chẽ doanh nghiệp trong việc xây dựng chương trình đào tạo, thực hành; nhà trường nên đưa các phần mềm sử dụng thực tế trong môi trường làm việc của logistics vào giảng dạy để sinh viên tiếp cận; tổ chức các đợt tham quan thường xuyên tại các doanh nghiệp logistics lớn để sinh viên có cơ hội tìm hiểu, tiếp xúc trực tiếp công nghệ mới.
Đối với bài toán về số lượng, quy mô đào tạo, các trường đề ra giải pháp cần mở các chương trình đào tạo logistics từ các khóa ngắn hạn, cao đẳng, cử nhân, sau đại học, cấp các chứng chỉ quốc tế… Các khóa học ngắn hạn này tập trung vào các mảng nghiệp vụ hoặc tác nghiệp chuyên biệt, phục vụ một nhiệm vụ cụ thể; cập nhật kiến thức luật pháp trong nước và quốc tế về vận tải đa phương thức, các hoạt động chính của logistics và kỹ năng vận hành dịch vụ logistics cho đội ngũ nhân lực logistics./.