Các vở diễn sân khấu của Hải Phòng: Góp phần tôn vinh giá trị văn hóa đặc sắc

Nghệ thuật múa rối được đưa vào vở chèo “Người chế tác ngai vàng”.

Quảng bá, lưu giữ giá trị văn hóa

Trong khuôn viên đền Bảo Hà linh thiêng ở xã Đồng Minh (huyện Vĩnh Bảo), bà con dân làng tập trung đông vui, thích thú, trầm trồ xem múa rối trong ngày hội làng. Đây là cảnh diễn trong vở chèo “Người chế tác ngai vàng”, được các diễn viên Đoàn Chèo Hải Phòng biểu diễn ngày 12-12 mới đây. Vở diễn mang đậm nét đẹp văn hóa truyền thống với hình ảnh quê hương, cây đa, bến nước, sân đình, nơi có các trò chơi dân gian, văn hóa diễn ra mỗi độ Tết đến, Xuân về; không chỉ khắc họa hình ảnh người thợ điêu khắc gỗ Tô Phú Vượng tài hoa, mà còn tô đậm, quảng bá giá trị văn hóa dân gian nổi tiếng của thành phố là múa rối Vĩnh Bảo.

Trưởng Đoàn Chèo Hải Phòng Vũ Huy Thành cho biết, vở chèo “Người chế tác ngai vàng” ca ngợi và tôn vinh mảnh đất, con người Hải Phòng, nơi có nhiều nét đẹp văn hóa phi vật thể. “Khi dàn dựng tác phẩm này, chúng tôi rất tự hào dựng lại những nét đẹp của làng nghề tạc tượng, múa rối của huyện Vĩnh Bảo, “cái nôi” của nghề múa rối Hải Phòng. Không chỉ vậy, các nghệ sĩ của Đoàn Chèo mong muốn giới thiệu tới đông đảo công chúng thành phố qua sóng Đài Phát thanh - Truyền hình niềm tự hào, tin yêu giá trị di sản văn hóa của thành phố”, anh Thành cho biết.

Trước đó, tại chương trình nghệ thuật múa rối “Một nét dân gian” biểu diễn tại quảng trường Nhà hát thành phố chào mừng Đại hội Đảng bộ thành phố lần thứ 16, Đoàn Nghệ thuật Múa rối Hải Phòng đưa lễ hội vật làng Vĩnh Khê, xã An Đồng (huyện An Dương) lên sân khấu. Đây chính là Di sản văn hóa phi vật thể cấp quốc gia được công nhận từ năm 2018. Những giá trị văn hóa lịch sử độc đáo của lễ hội được tái hiện qua loại hình nghệ thuật múa rối, hội vật càng hấp dẫn và nhận được những tràng pháo tay tán thưởng không ngớt của công chúng thành phố. Chị Nguyễn Thị Mai Hoa, ở phố Đà Nẵng (quận Ngô Quyền) trầm trồ cho biết, chị quê ở xã An Đồng, nên rất tự hào khi thấy lễ hội văn hóa của quê hương được sân khấu hóa. Bản thân Trưởng Đoàn nghệ thuật múa rối Hải Phòng Nguyễn Thị Thu Thủy không giấu nổi niềm vui và khẳng định, khi 2 loại hình nghệ thuật kết hợp tạo nên màn trình diễn sinh động, thăng hoa trên sân khấu.

Sẽ đưa lễ hội Minh Thệ vào vở rối

Dự kiến vào cuối tháng 1-2021 tới, Đoàn Nghệ thuật múa rối Hải Phòng sẽ đưa Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia – Lễ hội Minh Thệ ở xã Thuận Thiên (huyện Kiến Thụy) lên sân khấu truyền hình Hải Phòng qua vở rối “Lời thề”. Lễ hội Minh Thệ đề cao tinh thần trong sạch, chí công vô tư và là lễ hội làng “bậc nhất vô nhị” trong cả nước. Trưởng Đoàn Nghệ thuật Múa rối Hải Phòng Nguyễn Thị Thu Thủy bật mí, Sở Văn hóa và Thể thao từ lâu mong muốn đưa Lễ hội Minh Thệ lên sân khấu Hải Phòng để giới thiệu, quảng bá và tôn vinh di sản văn hóa độc đáo này. Ý tưởng đó phù hợp mục đích của Đề án Sân khấu truyền hình Hải Phòng là ca ngợi mảnh đất, con người Hải Phòng, nhất là Lễ hội Minh Thệ được thể hiện qua nghệ thuật múa rối được đánh giá rất hợp lý. Vì vậy, Đoàn Nghệ thuật Múa rối Hải Phòng đặt hàng tác giả Nguyễn Hiếu viết tác phẩm “Lời thề”. Lời thề ở đây không “đao to, búa lớn” mà chỉ là bà con làng xóm răn dạy nhau cùng sống trong sạch, nghĩa tình, góp phần xây dựng quê hương giàu đẹp, văn minh. Đấy là mong mỏi của ê kíp dàn dựng chương trình để góp phần đưa di sản vào cuộc sống, để mỗi người dân trong sạch từ chính lương tâm, lời hứa của mình, góp phần xây dựng xã hội công bằng, không có tham nhũng…

Theo lịch trình trong chuỗi vở diễn sân khấu truyền hình Hải Phòng thực hiện năm 2021, các vở diễn sẽ tập trung làm quảng bá những danh nhân, danh tướng, văn nghệ sĩ tài hoa… và những nét đẹp văn hóa của con người, mảnh đất Hải Phòng. Theo lãnh đạo Sở Văn hóa - Thể thao, ngành đẩy mạnh khai thác tiềm năng, thế mạnh của các loại hình nghệ thuật chèo, cải lương, múa rối trên sân khấu truyền hình Hải Phòng. Ngoài ra, mỗi vở diễn sân khấu sẽ đưa người xem tiếp cận khía cạnh cụ thể của giá trị văn hóa, lịch sử Hải Phòng, trong đó, không thể thiếu văn hóa phi vật thể. Việc khai khác từng giá trị di sản văn hóa sẽ tạo nên tổng thể bề dày của giá trị văn hóa đặc sắc của thành phố. Từ đó, sân khấu truyền hình Hải Phòng góp phần phát huy thế mạnh, làm tốt vai trò bảo tồn, lưu giữ, lan tỏa giá trị văn hóa phi vật thể, tạo sức sống mãnh liệt trong đời sống tinh thần của nhân dân thành phố.

Bài và ảnh: Mạnh Quang