Chấm dứt dịch vụ đòi nợ thuê: Ngăn chặn hệ lụy mất trật tự xã hội

Nhóm người mặc áo đen có dòng chữ “Công ty đòi nợ” xông vào căn nhà ở phường 8, quận Tân Bình (thành phố Hồ Chí Minh) yêu cầu chủ nhà trả nợ.

Đòi nợ kiểu “khủng bố”

Nhiều năm qua, dịch vụ đòi nợ thuê bị biến tướng thành loại hình tội phạm nguy hiểm, manh động. Để đòi được tiền, những đối tượng đòi nợ bất chấp thủ đoạn, hành vi như: Khủng bố tinh thần, gọi điện đe dọa, tạt chất bẩn, chửi bới, đánh đập, bắt cóc, uy hiếp, thậm chí tước đoạt mạng sống người đi vay nợ. Nhiều vụ việc gây bức xúc, hoang mang trong dư luận, tạo nên những hệ lụy tiêu cực, ảnh hưởng đến tình hình an ninh trật tự xã hội.

Tại Hải Phòng, hoạt động đòi nợ thuê từng xảy ra nhiều vụ việc gây bức xúc trong dư luận. Vào tháng 7-2017, Công an thành phố ra lệnh bắt khẩn cấp các đối tượng gồm: Lê Duy Khoa, ở phường Cầu Tre; Hoàng Anh Tuấn, ở phường Máy Chai (cùng quận Ngô Quyền); Nguyễn Tuấn Anh, ở phường Trại Cau, (quận Lê Chân) và vận động Bùi Đức Duy, ở phường Vạn Mỹ (quận Ngô Quyền) ra đầu thú. Trước đó, nhóm đối tượng thực hiện hàng loạt vụ đòi nợ thuê bằng nhiều thủ đoạn manh động. Trong số các nạn nhân có gia đình ông Phạm Văn Q., ở phường Cầu Đất (quận Ngô Quyền) bị nhóm đối tượng khủng bố tinh thần bằng cách đổ sơn, hóa chất, viết chữ trả nợ vào cửa nhà, dùng lời lẽ xúc phạm nhân phẩm danh dự để đòi nợ suốt 1 năm. Nguyên nhân là do anh Phạm Thái D., con trai ông Q. vay nặng lãi của nhóm đối tượng, rồi lãi mẹ đẻ lãi con, anh D. không còn khả năng trả nợ, chúng gây sức ép lên gia đình.

Đơn cử như vụ việc xảy ra vào trưa 26-12-2020, hơn chục người xông vào ngôi nhà ở phường 8, quận Tân Bình (thành phố Hồ Chí Minh) yêu cầu bà N.T.T trả nợ. Nhóm người mặc đồng phục đen in dòng chữ đòi nợ, xưng là nhân viên công ty đòi nợ Đ.B và được một người phụ nữ ủy quyền bắt bà T. trả tiền. Bà T. cho biết, trong quá trình kinh doanh làm ăn, bà không có mâu thuẫn hay mượn tiền, nợ nần ai. Gia đình bà T. yêu cầu nhóm người này ra khỏi nhà nhưng bất lực.

Trước đó, vào tháng 9-2020, Công an thành phố Hồ Chí Minh khởi tố bị can, bắt tạm giam Bùi Công Hiếu (quê ở Hải Phòng), là Giám đốc TNHH dịch vụ thu hồi nợ Thái Dương cùng 4 nhân viên về hành vi cưỡng đoạt tài sản. Núp dưới danh nghĩa công ty đòi nợ Thái Dương, các đối tượng do Hiếu cầm đầu tiến hành hàng loạt vụ đòi nợ thuê theo kiểu khủng bố bằng chất bẩn để uy hiếp con nợ.

Xử lý nghiêm hành vi đòi nợ thuê

Điểm h khoản 1 Điều 6 Luật Đầu tư 2020 nêu rõ, từ ngày 1-1-2021, kinh doanh dịch vụ đòi nợ là 1 trong 7 ngành, nghề bị cấm đầu tư kinh doanh. Như vậy, kể từ thời điểm nêu trên, các doanh nghiệp kinh doanh dịch vụ đòi nợ sẽ chấm dứt hoạt động hoặc phải chuyển đổi sang ngành, nghề kinh doanh khác được Luật Đầu tư quy định. Nhiều ý kiến đánh giá, khi Luật Đầu tư chính thức có hiệu lực sẽ xóa sổ dịch vụ đòi nợ thuê vốn nhiều năm bị các nhóm tội phạm lợi dụng, gây nhũng nhiễu cuộc sống người dân, ngăn chặn những hệ lụy tiêu cực từ loại hình kinh doanh này. Tuy nhiên, một số ý kiến lo ngại, khi dịch vụ đòi nợ thuê bị cấm hoạt động, sẽ xuất hiện hình thức đòi nợ thuê “chui”, biến tướng khác. Do đó, các cơ quan chức năng cần có biện pháp quản lý, ngăn chặn triệt để tình trạng này.

Theo luật sư Trần Mỹ Long, Văn phòng Luật sư Sao Biển (Đoàn Luật sư thành phố), từ ngày 1-1-2021, nếu cá nhân, tổ chức nào vẫn kinh doanh dịch vụ đòi nợ thuê sẽ là hành vi vi phạm pháp luật. Cụ thể, theo khoản 1 Điều 7 Nghị định 98/2020/NĐ-CP của Chính phủ, nếu kinh doanh dịch vụ thuộc danh mục ngành, nghề cấm đầu tư kinh doanh, sẽ bị phạt tiền từ 60 triệu -80 triệu đồng. Người vi phạm buộc phải nộp lại số lợi bất chính có được do thực hiện hành vi này. Tùy vào tính chất và mức độ vi phạm, có thể bị xử lý về hình sự các tội như cưỡng đoạt tài sản, làm nhục người khác…

Luật sư Trần Mỹ Long cho biết, nếu trong trường hợp phát sinh tranh chấp hợp đồng vay tài sản, các bên có quyền tự giải quyết bằng thương lượng, hòa giải. Nếu không, có thể khởi kiện vụ án dân sự ra tòa án để bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của các bên, căn cứ theo điều 186 Bộ luật Tố tụng Dân sự năm 2015. Trong trường hợp nhận thấy hành vi của người đi vay có dấu hiệu tội phạm như vay tiền rồi bỏ trốn nhằm chiếm đoạt tài sản, người cho vay có thể làm đơn tố cáo đến cơ quan công an về tội lừa đảo chiếm đoạt tài sản hoặc tội lạm dụng tín nhiệm chiếm đoạt tài sản./.

Phương phương