Đăng ký biến động đất đai khi xây dựng, cải tạo nhà ở: Người dân chủ động thực hiện

Khu vực ngoại thành có tốc độ xây dựng nhà ở nhanh, song người dân chưa chú ý việc thực hiện thủ tục đăng ký biến động đất đai sau cải tạo nhà ở.

Trong ảnh: Khu dân cư xã Tân Phong (huyện Kiến Thụy) (ảnh minh họa)

Anh Nguyễn Văn Thắng, ở phường Đồng Hòa (quận Kiến An) phản ánh, hồ sơ đăng ký làm thủ tục nhận chuyển nhượng quyền sử dụng đất của anh kéo dài gấp 4 lần so với quy định. Do chủ sử dụng đất trước đây khi xây dựng nhà ở, hộ dân này không xin phép, không  làm thủ tục đăng ký biến động đất đai trên giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, nên khi làm thủ tục bán nhà đất cho anh Thắng, chủ sử dụng đất phải làm lại khâu đăng ký biến động đất đai. Đây là nguyên nhân khiến việc giải quyết hồ sơ bị chậm so với quy định. Tình trạng người dân sau khi xây dựng nhà ở không làm thủ tục cấp đổi sang sổ hồng, gồm cả chứng nhận quyền sử dụng đất và nhà ở, tài sản trên đất hay đăng ký biến động trên bìa 4 của giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, diễn ra khá phổ biến; nhất là ở những địa bàn từ xã lên phường và ở các huyện.

Giám đốc Văn phòng Đăng ký đất đai Chi nhánh quận Kiến An Dương Việt Hùng cho biết: một trong những tiêu chuẩn để đăng ký quyền sở hữu tài sản gắn liền với đất là đăng ký biến động nhà ở và các công trình xây dựng phải có đủ giấy tờ xây dựng. Nhưng trên địa bàn quận, tỷ lệ nhà xây dựng không phép, sai phép nhiều. Trong khi đó, ở khu vực nông thôn, theo quy định hiện nay, việc xây dựng nhà ở riêng lẻ không phải xin cấp phép xây dựng nên người dân càng “lơ là” với thủ tục đăng ký biến động đất đai. Có thực tế này do người dân chưa nắm được đầy đủ các quy định pháp luật. Luật Đất đai quy định có 12 trường hợp phải thực hiện đăng ký biến động đất đai, nhưng phần lớn người dân mới chú trọng đăng ký biến động đất đai trong trường hợp chuyển nhượng quyền sử dụng đất, chưa chú ý việc đăng ký biến động khi xây, sửa nhà.

Bên cạnh đó, không ít người dân còn “e ngại” thủ tục hành chính lĩnh vực đất đai và xây dựng, nên tìm cách “né tránh”. Tuy nhiên, việc làm này gây ảnh hưởng đến người dân và cơ quan quản lý. Người dân sẽ không được bảo đảm đầy đủ quyền lợi của người sử dụng đất, nhất là khi họ làm thủ tục thế chấp tài sản để vay vốn ngân hàng, bởi việc định giá tài sản vay dựa phần lớn thông tin trên giấy chứng nhận quyền sử dụng đất. Bên cạnh đó, việc chuyển nhượng nhà đất sẽ phức tạp, kéo dài hơn. Mặt khác, cơ quan quản lý không nắm bắt, cập nhật được thực tế biến động việc sử dụng đất của người dân.

Giám đốc Văn phòng Đăng ký đất đai (Sở Tài nguyên-Môi trường) Phạm Văn Mỹ cho biết: từ ngày 5-1-2020, việc xử lý vi phạm hành chính lĩnh vực đất đai áp dụng theo quy định của Nghị định số 91 /2019/NĐ-CP. Nghị định quy định rõ việc xử lý những trường hợp không hoặc chậm thực hiện đăng ký biến động đất đai. Cụ thể, tại khu vực nông thôn, người sử dụng đất sẽ bị phạt tiền từ 1 đến 3 triệu đồng nếu trong 24 tháng kể từ ngày quá thời hạn quy định mà không thực hiện đăng ký biến động đất đai; phạt tiền từ 2 đến 5 triệu đồng nếu quá 24 tháng kể từ ngày quá thời hạn quy định mà không thực hiện đăng ký biến động đất đai. Đối với khu vực đô thị, mức xử phạt gấp 2 lần khu vực nông thôn. Do đó, người dân cần chủ động thực hiện đăng ký biến động đất đai theo quy định, nhất là trong trường hợp xây dựng, cải tạo nhà ở.

Để tạo thuận lợi cho người dân khi thực hiện thủ tục này, Văn phòng Đăng ký đất đai phối hợp UBND các quận, huyện tăng cường thông tin, thông báo công khai các quy trình, thủ tục cần thiết đối với hoạt động đăng ký biến động đất đai để người dân nắm bắt và tuân thủ thực hiện. Văn phòng Đăng ký đất đai đề nghị các chi nhánh Văn phòng Đăng ký đất đai phối hợp, giải quyết thủ tục nhanh chóng đối với trường hợp đầy đủ hồ sơ, thủ tục theo quy định. Đối với trường hợp xây dựng không phép, trái phép, chưa thực hiện đăng ký biến động cần có sự hướng dẫn hoàn thiện hồ sơ theo quy định. Việc công khai, hướng dẫn thủ tục kịp thời, bảo đảm tỷ lệ người dân thực hiện việc đăng ký biến động đất đai sau xây dựng, cải tạo nhà ở cao hơn. /.

Nguyên Mai