Các doanh nghiệp xi măng đưa công nghệ sạch vào sản xuất: Tiết kiệm tài nguyên, bảo vệ môi trường

Công ty xi măng Chinfon thay thế khoanh lò nung clinker hiện đại, tăng sản lượng, cải thiện hiệu suất năng lượng.

Ứng dụng công nghệ nâng cao năng suất

Năm 2020, trong bối cảnh khó khăn do dịch COVID-19, Công ty Xi măng Vicem Hải Phòng sản xuất hơn 1,1 triệu tấn clinker; tổng sản phẩm tiêu thụ đạt gần 2 triệu tấn. Tỷ lệ tiêu hao nhiệt năng tiếp tục giữ ở mức thấp, với hơn 800 kcal. Trong năm 2020, công ty tiếp tục ứng dụng gần 40 đề tài cải tiến nhằm giảm nhiệt thải ra môi trường, trong đó, cải tiến khoang ghi tĩnh, phục hồi van thu hồi nhiệt phát thải ra môi trường để đưa quay lại phục vụ sản xuất. Việc ứng dụng các cải tiến góp phần giảm thời gian xử lý sự cố, giảm chi phí sửa chữa, tiết kiệm hàng chục tỷ đồng. Công ty nghiên cứu, nâng tỷ lệ sử dụng nguyên liệu thay thế như: tro xỉ, thạch cao nhân tạo từ 13% lên 15%.  Doanh nghiệp tập trung xử lý các nút thắt về công nghệ như: tổn thất nhiệt hệ thống lò nung, triệt để giảm tốc và vành răng của máy nghiền xi măng và các lỗi về máy. Đồng thời, lắp đặt hệ thống giám sát trực tuyến phân tích chất lượng than cám và các biện pháp áp dụng công nghệ quản lý than cám, giảm giá thành sản xuất. Trong quản lý sản phẩm, công ty phân vùng chất lượng clinker bãi và điều chỉnh tỷ lệ phụ gia phù hợp khi đưa vào máy nghiền. Theo đó, đặt ra yêu cầu giảm tiêu hao điện năng, dầu, than cám hằng năm.

Năm 2020, trong bối cảnh cạnh tranh gay gắt, doanh thu của Công ty Xi măng Chinfon tăng nhẹ so với năm 2019. Đó là kết quả rất khả quan từ việc thực hiện triệt để chính sách cắt giảm chi phí do ban lãnh đạo đề ra nhằm giảm đáng kể chi phí vận hành. Những khó khăn về tăng giá nguyên liệu đầu vào, sự cạnh tranh gay gắt của thị trường tiêu thụ đặt ra yêu cầu cao hơn trong việc áp dụng công nghệ kỹ thuật mới vào sản xuất. Do đó, công ty áp dụng thành công sáng kiến sử dụng 60% than cám 4A thay than cám 3C, giảm thiểu đáng kể chi phí sản xuất, nhất là trong bối cảnh giá than trong nước tăng liên tục. Nhờ việc nâng cấp, đổi mới dây chuyền phát điện nhiệt dư lên 53 triệu Kwh, tiết kiệm 25% chi phí tiền điện phục vụ sản xuất xi măng.

Sử dụng nguyên liệu thay thế

Theo lãnh đạo Công ty Xi măng Chinfon, năm 2021, doanh nghiệp tiếp tục áp dụng các giải pháp giảm chi phí sản xuất, phấn đấu tăng tỷ lệ sử dụng than cám 4A trong sản xuất, đồng thời, nâng cấp dây chuyền phát điện dư để giảm chi phí tiên điện.

Đầu năm 2020, Tổng công ty Xi măng Việt Nam  (Vicem) và tập đoàn FLSmidth (Đan Mạch) ra tuyên bố chung về phát minh thế hệ công nghệ mới ngành xi măng “Zero emission - natural cycle” - “Không phát thải – tuần hoàn tự nhiên”. FLSmidth đang tích cực phối hợp với Vicem để nghiên cứu và phát triển các giải pháp mới nhằm cải thiện đáng kể tính bền vững của ngành xi măng Việt Nam. Trọng tâm chính của hợp tác này là nghiên cứu việc sử dụng chất thải đô thị, chất thải khác làm nguyên liệu thay thế trong sản xuất xi măng, qua đó, ngăn ngừa ô nhiễm không khí từ việc đốt chất thải. Sau thành công bước đầu từ một số địa phương như: Bắc Ninh, Hà Nam, năm 2021 Vicem Hải Phòng sẽ tập trung triển khai giai đoạn 1, là giai đoạn thay đá vôi và các nguyên liệu truyền thống trong sản xuất xi măng bằng rác thải công nghiệp, rác làng nghề. Tiếp đó, công ty tiếp tục nghiên cứu làm giai đoạn 2 là tự động hoá, giai đoạn 3 là đốt rác sinh hoạt.

Ông Trần Văn Toan, Tổng giám đốc Công ty xi măng Vicem Hải Phòng cho biết, ưu việt của công nghệ sản xuất mới là tăng được năng suất lò nung, tăng sản lượng nghiền xi măng, tiết kiệm được nguyên liệu sét, thạch cao, than đá. Theo tính toán, việc dùng rác thải làm nguyên vật liệu thay thế, tỷ lệ thay thế nhiệt hiện đạt 14 - 15%. Thay vì dùng than đá để đốt, việc dùng rác thải công nghiệp giúp nhà máy giảm chi phí mà không làm ảnh hưởng đến hệ thống thiết bị, năng suất, chất lượng clinker cũng như chất lượng khí thải. Việc dùng bùn thải làm nguyên liệu sản xuất clinker giúp nhà máy thay thế được 8% nguyên liệu truyền thống là đất sét. Việc đưa tro bay, xỉ, thạch cao nhân tạo… vốn là các chất thải, phụ phẩm các ngành công nghiệp khác vào sản xuất xi măng giúp tiết kiệm được tài nguyên thạch cao, đồng thời giảm thiểu ô nhiễm môi trường mà chất lượng xi măng sản xuất ra vẫn bảo đảm.

Theo các doanh nghiệp sản xuất xi măng, quá trình triển khai thử nghiệm sử dụng chất thải để sản xuất xi măng có một số khó khăn, bất cập. Tại nhiều quốc gia trên thế giới, doanh nghiệp xi măng thu gom, xử lý rác được trả tiền, còn ở nước ta hiện nay, doanh nghiệp phải đi mua, thậm chí muốn mua cũng không được. Bên cạnh đó, Chính phủ mới có chính sách ưu đãi đối với các dự án đầu tư xử lý, sử dụng rác thải sinh hoạt để làm nhiên liệu trong sản xuất vật liệu xây dựng, còn đối với rác thải, bùn thải công nghiệp, làng nghề thì chưa có quy định cụ thể. Thực hiện mục tiêu đẩy mạnh ứng dụng công nghệ tiên tiến vào sản xuất để tiết kiệm tài nguyên, bảo vệ môi trường, các doanh nghiệp xi măng thành phố mong muốn Nhà nước sớm ban hành cơ chế cụ thể hơn để hỗ trợ giảm chi phí biến đổi rác thải thành nguyên liệu, nhiên liệu đầu vào./.

Bài và ảnh: Nguyễn Dương