Lễ hội kỷ niệm 435 năm ngày mất Danh nhân văn hóa trạng trình Nguyễn Bỉnh Khiêm: Bảo đảm trang trọng, vui tươi và an toàn

Lễ hội Đền thờ Trạng Trình Nguyễn Bỉnh Khiêm luôn thu hút đông đảo người dân Hải Phòng và du khách bốn phương.

- Sự lan tỏa và tầm ảnh hưởng của Danh nhân văn hóa Nguyễn Bỉnh Khiêm cũng như Lễ hội Đền thờ Trạng Trình đối với các thế hệ người dân huyện Vĩnh Bảo rất sâu đậm. Đồng chí có thể nói rõ hơn về vấn đề này?

- Vùng đất Vĩnh Bảo vốn nổi tiếng với truyền thống hiếu học. Truyền thống này bắt nguồn từ tấm gương các bậc danh sĩ nổi tiếng trong lịch sử, nhất là Trạng Trình Nguyễn Bỉnh Khiêm. Ông không chỉ là người con kiệt xuất của quê hương Vĩnh Bảo, mà còn là Danh nhân văn hóa, “cây đại thụ” bao trùm đất nước thế kỷ 16. Năm 2015, Thủ tướng Chính phủ quyết định xếp hạng Di tích quốc gia đặc biệt Khu di tích Đền thờ danh nhân văn hóa Trạng Trình Nguyễn Bỉnh Khiêm tại xã Lý Học, huyện Vĩnh Bảo. Năm 2019, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch quyết định đưa Lễ hội Đền thờ Trạng Trình vào Danh mục Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia.

Suốt 435 năm qua, Lễ hội Đền thờ Trạng Trình được tổ chức hằng năm vào dịp kỷ niệm ngày mất của Trạng Trình với mục đích tri ân, tưởng nhớ người con kiệt xuất của quê hương. Đây là dịp người dân địa phương và du khách gần xa cùng nhau ôn lại thân thế, sự nghiệp, tài năng, đức độ và những cống hiến, đóng góp to lớn của ông đối với quê hương, đất nước.

- Đồng chí cho biết các hoạt động chính của kỳ lễ hội lần này?

- So với các kỳ lễ hội trước, kỳ lễ hội lần này Ban Tổ chức tiếp tục chú trọng bảo đảm không khí trang nghiêm, thành kính, mang tính cộng đồng, gắn các nghi lễ truyền thống với các hoạt động văn hóa- thể thao vui tươi, lành mạnh, giữ gìn an ninh- trật tự, an toàn, tiết kiệm theo đúng quy định. Các nghi lễ truyền thống gồm: Lễ mộc dục, lễ rước văn, lễ cáo yết, lễ dâng hương, lễ kỷ niệm, lễ tạ… Trong khuôn khổ phần hội, có nhiều hoạt động văn hóa, văn nghệ, thể thao và du lịch hấp dẫn, như: trình diễn chèo giới thiệu về thân thế, cuộc đời và sự nghiệp của Trạng Trình; các giải vật truyền thống, pháo đất, đua thuyền…

Đặc biệt, lễ hội diễn ra trong bối cảnh dịch bệnh COVID-19 diễn biến phức tạp, khó lường. Ban Tổ chức yêu cầu người dân, du khách tham dự lễ hội chấp hành nghiêm quy định về phòng, chống dịch, đặt một số chốt kiểm tra thân nhiệt, hạn chế người đến từ vùng dịch.

Năm 2020, ngành du lịch huyện Vĩnh Bảo chịu thiệt hại nặng nề do ảnh hưởng của dịch bệnh COVID-19, lượng du khách ước tính chỉ hơn 300 nghìn lượt người, bằng 1/3 so với năm 2019. Lễ hội lần này là cơ hội quý giá để huyện Vĩnh Bảo giới thiệu đến du khách những giá trị quý báu của Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia- Lễ hội Đền thờ Trạng Trình cũng như tuyên truyền, quảng bá những hình ảnh hấp dẫn của du lịch Vĩnh Bảo. Qua đó góp phần giúp ngành du lịch phục hồi và phát triển, đồng thời tạo động lực phát triển kinh tế- xã hội huyện nhà.    

- Để đạt được mục tiêu nêu trên, thời gian tới, huyện Vĩnh Bảo có những giải pháp cụ thể nào?

- Để bảo tồn, phát huy hơn nữa giá trị Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia trên quê hương, huyện Vĩnh Bảo tiếp tục quan tâm sưu tầm, phục dựng các nghi lễ, truyền thống cổ cũng như các trò chơi dân gian có trong lễ hội nhằm gắn kết cộng đồng, tạo sân chơi bổ ích, lành mạnh. Đồng thời, yêu cầu ngành giáo dục huyện nghiên cứu, đề xuất tăng cường các tiết học, buổi học ngoại khóa giúp các học sinh huyện nhà hiểu hơn về thân thế, sự nghiệp, tài năng, đức độ của Trạng Trình. Tăng cường tuyên truyền, quảng bá trên các phương tiện thông tin đại chúng về Trạng Trình Nguyễn Bỉnh Khiêm cũng như Khu di tích quốc gia đặc biệt, những điểm di tích liên quan đến Trạng Trình, qua đó thu hút hơn nữa khách du lịch về với Vĩnh Bảo.

Bên cạnh đó, huyện Vĩnh Bảo chỉ đạo các ban, ngành, địa phương liên quan phối hợp với Sở Du lịch thành phố xây dựng những tua, tuyến du lịch, du khảo đồng quê trên địa bàn huyện. Trong đó, lấy Khu di tích Đền thờ Trạng Trình Nguyễn Bỉnh Khiêm làm trung tâm, liên kết với những điểm đến, làng nghề nổi tiếng khác như: miếu Bảo Hà, chùa Mét, đình Nhân Mục, nghề múa rối nước xã Nhân Hòa, nghề làm bánh trôi ở xã Liên Am, nghề ươm cá giống ở thôn Hội Am (xã Cao Minh), nghề tạc tượng ở thôn Bảo Hà (xã Đồng Minh)…

Với danh tiếng và tầm ảnh hưởng của Trạng Trình Nguyễn Bỉnh Khiêm, hiệu ứng tích cực từ giá trị của Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia Lễ hội Đền thờ Trạng Trình Nguyễn Bỉnh Khiêm, sự hấp dẫn của hệ thống di tích lịch sử, văn hóa, tâm linh trên địa bàn, sự độc đáo của các làng nghề truyền thống, điều kiện giao thông thuận lợi…, hy vọng thời gian tới, lượng du khách đến với Vĩnh Bảo sẽ tăng cao.

- Trân trọng cảm ơn đồng chí !

* Các hoạt động chính thuộc phần lễ trong Lễ hội Đền thờ Trạng Trình Nguyễn Bỉnh Khiêm năm 2021:

- Lễ mộc dục: bắt đầu từ 7 giờ ngày 9-1

- Lễ rước văn: bắt đầu từ 8 giờ ngày 9-1

- Lễ cáo yết: bắt đầu từ 13 giờ ngày 9-1

- Lễ dâng hương: bắt đầu từ 15 giờ 30 ngày 9-1

- Lễ rước: bắt đầu từ 7 giờ 30 phút giờ ngày 10-1

- Lễ kỷ niệm 435 năm ngày mất Danh nhân văn hóa Nguyễn Bỉnh Khiêm: bắt đầu từ 20 giờ ngày 10-1 tại Quảng trường tượng đài Nguyễn Bỉnh Khiêm

- Lễ tạ: bắt đầu từ 15 giờ ngày 11-1.

* Các hoạt động văn hóa, thể thao chính diễn ra từ ngày 9 đến 11-1:

- Giải vật truyền thống

- Trò chơi bịt mắt đập niêu

- Giải kéo co

- Chương trình liên hoan văn nghệ các làng văn hóa xã Lý Học

- Giải bóng chuyền huyện Vĩnh Bảo mở rộng

- Giải đua thuyền truyền thống

- Giải pháo đất cụm Tân Liên và cụm Hiệp Hòa, Thắng Thủy…

Thái Phan (thực hiện) - Ảnh: Hoàng Phước