Phạt “nguội” vi phạm giao thông qua camera: Sớm hoàn thiện cơ chế quản lý
(HPĐT)- Tại lễ phát động ra quân Năm an toàn giao thông 2021, đồng chí Phó chủ tịch UBND thành phố Nguyễn Đức Thọ nhấn mạnh: “Một trong những biện pháp để thành phố Hải Phòng ngăn chặn, đẩy lùi các vụ tai nạn giao thông trong năm 2021 là sẽ chuẩn bị các điều kiện để tổ chức phạt “nguội” đối với các hành vi vi phạm giao thông”… Với sự tăng nhanh lượng phương tiện xe cơ giới ở Hải Phòng như hiện nay, phạt “nguội” sẽ là giải pháp hữu hiệu để ngăn chặn các hành vi vi phạm, nâng cao ý thức của người tham gia giao thông.
Cần tích hợp, chia sẻ dữ liệu từ camera để nâng cao hiệu lực quản lý, giám sát.
Camera nhiều nhưng hiệu quả chưa cao
Theo thống kê, hiện nay, địa bàn thành phố Hải Phòng có khoảng gần 100 mắt camera được lắp trên các tuyến đường, song mới chỉ sử dụng một chức năng là giám sát. Quận Lê Chân có 73 mắt camera giám sát về an ninh trật tự trên tuyến đường Tô Hiệu-Tôn Đức Thắng; Sở Giao thông – Vận tải (GTVT) có 15 camera đặt tại 15 nút giao thông để theo dõi lưu lượng phương tiện; Công an thành phố cũng có hệ thống camera để bố trí điều tiết giao thông. Trong số này, camera giám sát của Sở GTVT được điều hướng giao thông từ xa, giảm ùn tắc, nhất là điều hướng thông qua đặt lại chế độ đèn tín hiệu để giảm ùn tắc giao thông trên các trục đường Cầu Đất-Lạch Tray; Hoàng Diệu-Nguyễn Tri Phương… Tới đây, Sở tiếp tục triển khai lắp đặt 12 chiếc camera trên một số tuyến đường trọng điểm như: Lê Hồng Phong, Nguyễn Văn Linh, Nguyễn Bỉnh Khiêm… nâng lên thành 27 vị trí nút giao thông có gắn camera giám sát.
Vì có nhiều đơn vị tổ chức lắp đặt camera với mục đích riêng, nên camera tuy nhiều, nhưng phục vụ mỗi đơn vị một cách khác nhau và không đồng bộ, nên tuy Hải Phòng có nhiều camera, nhưng chưa thực sự hiệu quả trong phục vụ công tác quản lý chung, nhất là sử dụng hình ảnh để xử lý vi phạm giao thông. Theo các chuyên gia, đây mới là hệ thống camera giám sát, chưa được nâng tầm thành “thiết bị kỹ thuật nghiệp vụ” được quy định tại Nghị định 165/2013/NĐ-CP của Chính phủ. Tuy Nghị định 100/2019/NĐ-CP của Chính phủ về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực giao thông đường bộ, đường sắt cho phép sử dụng hình ảnh không phải từ kỹ thuật nghiệp vụ để xử lý, nhưng để có thể xử phạt được, hình ảnh đó phải trải qua các điều kiện về giám định ngặt nghèo theo quy định của pháp luật. Nếu hệ thống camera ở Hải Phòng là thiết bị kỹ thuật nghiệp vụ, cơ quan chức năng hoàn toàn có thể xử lý theo điều 80, Nghị định 100 NĐ-CP về phạt “nguội”.
Sớm hoàn thiện công nghệ, điều kiện quản lý
Theo thống kê, tính đến ngày 14-12-2020, lượng phương tiện cơ giới Công an thành phố đang quản lý lên tới 187.990 xe ô tô, 1,285 triệu xe mô tô và 122.497 xe máy điện. Đây là số lượng phương tiện rất lớn, đang tạo áp lực đối với hạ tầng giao thông đường bộ của Hải Phòng. Do đó, quản lý thông qua hệ thống camera sẽ giúp các cơ quan chức năng tổ chức điều phối, hướng dẫn và tuyên truyền hiệu quả cao hơn. Một trong những giải pháp để sử dụng hiệu quả hệ thống camera hiện nay trên địa bàn thành phố là phải tích hợp và chia sẻ. Cụ thể, đối với hệ thống camera, các đơn vị quản lý phải tích hợp để tạo sự đồng bộ giữa Sở GTVT và Công an thành phố, tức là đưa các mắt camera về một đầu mối để cùng theo dõi. Camera hiện nay đều là camera IP, chạy trên nền tảng mạng internet, nên việc chia sẻ giữa các đơn vị là điều cần thiết và không khó khăn. Chỉ bằng một vài can thiệp kỹ thuật đơn giản là có thể chia sẻ dữ liệu hình ảnh từ Trung tâm quản lý giao thông công cộng của Sở GTVT sang Công an thành phố, để 2 bên cùng xem và cùng giám sát giao thông hằng ngày trên các nút giao thông.
Để có thể phạt “nguội” qua hệ thống camera giám sát, song song với việc tích hợp, chia sẻ dữ liệu, cần phải “thủ tục hóa” để chuyển camera giám sát thành thiết bị kỹ thuật nghiệp vụ theo quy định tại Nghị định 165/2013 của Chính phủ. Theo đó, tại khoản 2, điều 5, Nghị định 165/2013/NĐ-CP về thẩm quyền quyết định việc trang bị phương tiện, thiết bị kỹ thuật nghiệp vụ nêu rõ: ngoài Bộ trưởng Bộ Công an, Bộ trưởng Bộ Giao thông- Vận tải, Bộ trưởng Bộ Tài nguyên và Môi trường, Chủ tịch UBND tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương quyết định việc trang bị phương tiện, thiết bị kỹ thuật nghiệp vụ cho lực lượng thuộc quyền quản lý. Như vậy, UBND thành phố có thẩm quyền để “thủ tục hóa” hệ thống camera giám sát thành thiết bị kỹ thuật nghiệp vụ và giao Công an thành phố liên hệ để kiểm định, đưa vào sử dụng.
Hiện nay Cục Cảnh sát giao thông đang triển khai thực hiện việc phạt “nguội” trên các tuyến đường. Trong đó xử lý về tốc độ trên cao tốc Nội Bài –Lào Cai, quốc lộ 1A qua miền Trung; xử lý về dừng đỗ, đi lùi trên cao tốc Hà Nội-Hải Phòng, Pháp Vân-cầu Giẽ... Các địa phương cũng thực hiện phạt nguội như: Nghệ An, Hà Tĩnh, Quảng Bình, Bắc Ninh, Hà Nội... và tới đây là tỉnh Thái Bình. Để Hải Phòng an toàn hơn, cần phải triển khai thực hiện phạt “nguội” để nâng cao ý thức người tham gia giao thông, ngăn chặn các hành vi vi phạm dẫn đến tai nạn giao thông, nhất là các lỗi vượt đèn đỏ, không thắt dây an toàn khi lái xe, không tuân thủ biển báo, vạch kẻ đường, dừng đỗ xe trái phép...
Theo điều 80, Nghị định 100 “Đối với trường hợp vi phạm được phát hiện thông qua phương tiện, thiết bị kỹ thuật nghiệp vụ mà cơ quan chức năng chưa dừng ngay để xử lý, cơ quan chức năng gửi thông báo yêu cầu chủ phương tiện và cá nhân, tổ chức có liên quan (nếu có) đến trụ sở để giải quyết vụ việc vi phạm; chủ phương tiện có nghĩa vụ phải hợp tác với cơ quan chức năng để xác định đối tượng đã điều khiển phương tiện thực hiện hành vi vi phạm.”